https://ps.wikipasokh.com/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=Rezvani 2026-05-26T22:26:05Z د کارن ونډې MediaWiki 1.43.3 https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D9%BE%DB%8C%D8%BA%D9%85%D8%A8%D8%B1(%D8%B5)_%D8%AF_%D8%AC%D8%A7%D9%86%D8%B4%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D8%B1%D8%B7%D9%88%D9%86%D9%87&diff=732 2025-03-11T14:27:12Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{شروع متن}}<br /> {{سوال}}<br /> شیعیانو او سنيانو د پیغمبر(ص) د جانشین لپاره کوم شرطونه ضروري ګڼلي دي، او په دې اړه د دواړو ډلو ترمنځ څه توپیرونه شته؟<br /> {{پایان سوال}}<br /> {{درگاه|غدیر}}<br /> {{پاسخ}}<br /> شیعه فیلسوف او متکلم [[خواجه نصیر الدین طوسي]] خپل کتاب رسالة فی الإمامة کې د امام لپاره اته بنسټیزې ځانګړتیاوې بیان کړي دي: [[معصومیت]] (د ګناه څخه پاکوالی)؛ د شرعي قوانینو او مدیریت پوهه؛ زړورتیا؛ په فضیلتونو کې برتری؛ جسماني او روحاني پاکوالی؛ د خداي سره نږدې تړاو؛ د [[معجزې]] ترسره کولو توان او په منصب کې یووالی.<br /> <br /> د [[شیعیانو]] د نظر له مخې، امام باید د خداي له خوا ټاکل شوی وي ترڅو د دین د هدایت او ساتنې مسؤلیت په سمه توګه ترسره کړي. له همدې امله، د امام ټاکنه د خلکو په خوښه نه ده بلکې الهي ده. شیعیان معصومیت د امام لپاره اصلي شرط ګڼي، ځکه چې پرته له دې، د الهي قوانینو په اړه باور کمزوری کېږي.<br /> <br /> سنيانو د امام لپاره لاندې شرطونه بیان کړي دي: د قریشو له قبیلې څخه وي؛ [[عادل]] وي (انصاف لرونکی)؛ [[بالغ]] وي (د بلوغ عمر ته رسیدلی)؛ زړور وي؛ خو په ځینو نورو ځانګړتیاوو لکه [[اجتهاد]] (دیني استنباط توان) او کفایت (صلاحیت) کې اختلاف شته. ډیر سني عالمان د امام له قریشو کیدل ضروري ګڼي، که څه هم ځینې ډلې لکه خوارج او ځینې معتزلیان دا شرط ردوي. سنيان په دې باور دي چې امام ته معصومیت ته اړتیا نشته؛ که څه هغه تېروتنې هم وکړي، د هغه اطاعت لازم دی. خو په دې مسئله کې سنيانو کې داخلي اختلاف هم شته، او د لومړنیو خلیفانو ([[ابوبکر]]، [[عمر]]، [[عثمان]]) په ځینو ځانګړتیاوو کې کمښتونه له امله ځینې دا شرطونه غیرضروري بولي.<br /> <br /> == د شیعو د نظریې مطابق د امام شرطونه ==<br /> د شیعه متکلمینو په منځ کې، [[خواجه نصیر الدین طوسي]] خپل کتاب رسالة فی الإمامة کې د امام لپاره ترټولو بشپړه لیست د ځانګړتیاوو په توګه وړاندې کړی دی. هغه د امام لپاره اته بنسټیزې ځانګړتیاوې ضروري ګڼي:<br /> # [[معصومیت]] (عصمت): د ګناه او تېروتنو څخه پاکوالی.<br /> # د شرعي قوانینو او مدیریت پوهه.<br /> # زړورتیا: د مشکلاتو په وړاندې مقاومت.<br /> # د فضیلتونو برتری: په اخلاقي او روحاني ځانګړتیاوو کې غوره والی.<br /> # د جسماني، روحاني او نسبي عیبونو څخه پاکوالی.<br /> # د خداي سره نږدې تړاو: د آخرت د ثوابونو په اړه برتری.<br /> # د [[معجزې]] ترسره کولو توان: د اړتیا په وخت کې د معجزو ښکاره کول.<br /> # د [[امامت]] په دنده کې یووالی: د رسالت او امامت دنده یوځای کول.&lt;ref&gt;طوسي، نصیرالدین (۱۴۰۵هـ ق). تلخیص المحصل (عربي ژبه). بیروت: دارالاضواء. مخ ۴۲۹-۴۳۰.&lt;/ref&gt;<br /> [[شیعه امامیه]] [[خلافت]] او [[امامت]] د الهي مقامونو په توګه ګڼي، لکه څنګه چې نبوت یو الهي مقام دی. د خلیفه او امام مسؤلیت د شریعت ساتل، دین تبلیغول، او د مذهبي ټولنې ستونزې حلول دي. له همدې امله، د امام لپاره ځانګړي شرطونه او ځانګړتیاوې ضروري ګڼل کېږي، چې که چیرې یو کس دا ځانګړتیاوې ونلري، هغه په هیڅ ډول د [[پیغمبر(ص)]] جانشین او امام نهشي کېدای.&lt;ref&gt;سبحاني، جعفر (۱۳۸۷هـ ش). دانشنامه کلام اسلامی. ټوک ۱. قم: موسسه امام صادق. مخ ۴۲۶-۴۳۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> === معصومیت ===<br /> {{اصلی|معصومیت}}<br /> امام او خلیفه باید معصوم وي، یعنی د ګناهونو، تېروتنو او عیبونو څخه پاک وي. که امام معصوم نه وي، نو په شریعت باندې باور به ویجاړ شي؛ ځکه چې که د دین ساتونکی ګناه یا تېروتنه وکړي، هغه کولای شي په دین کې یو څه اضافه کړي او هغه خداي ته منسوب کړي، یا په یوه فیصله کې ناحقه عمل وکړي. په دې سربېره، عام خلک د تېروتنو لپاره حساس دي او د هغه چا ته اړتیا لري چې دوی د ګناهونو او تېروتنو څخه وژغوري او د هغوی د هدایت لپاره سمه لاره وښيي. که امام هم د تېروتنو لپاره حساس وي، نو دا به د هغه هدف سره تناقض ولري چې کوم د امامت هدف دی.&lt;ref&gt;خوانساري، محمدباقر، انصاف در امامت، مخ ۳۵، نشر صدوق، ۱۳۷۱هـ ش.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> === د الهي ټاکنه ===<br /> {{اصلی|الهي ټاکنه}}<br /> امامت او خلافت د خداي او پیغمبر(ص) استازیتوب دی؛ له همدې امله، دوی باید د خداي او پیغمبر(ص) له خوا په څرګنده ټاکل شوي وي. او له دې سببه چې د دوی د ټاکنې طریقه یوازې د خداي او پیغمبر(ص) په ټاکنه محدوده ده، نو نورو خلکو ته دا حق نشته چې امام وټاکي؛ په حقیقت کې، که د امام ټاکنه د خلکو په خوښه پریښودل شي، نو د هغوی ترمنځ به اختلافات راڅرګند شي، چې هر ډله به یو څوک ټاکي او هغه به د نورو پر ځای ترجیح ورکوي. له همدې امله، امام باید په قطعي ډول د خداي او پیغمبر(ص) له خوا وټاکل شي.&lt;ref&gt;خوانساري، محمدباقر، انصاف در امامت، مخ ۳۱، نشر صدوق، ۱۳۷۱هـ ش.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> === علم ===<br /> {{اصلی|د امام علم}}<br /> د شیعه متکلمینو په اند، د پیغمبر(ص) امام او خلیفه باید په هغه ټولو مسایلو کې پوهه ولري چې مسلمانان ورته په مذهبي او دنیوي چارو کې اړتیا لري، ځکه چې د امام د ټاکنې هدف دا دی چې مسلمانان د خپلو ټولو ستونزو د حل لپاره هغه ته مخه کړي. شیعه امامیه په دې باور دي چې د امامت علم او صلاحیت باید په خپل لوړ ترین سطح کې وي. شیعه سرچینې څرګندوي چې امام باید د ټولو اسلامي علومو او قوانینو په اړه مطلق او معصوم علم ولري، ځکه چې پرته له دې علم څخه، د امامت هدف، چې د شریعت قوانینو ساتل او تشریح کول دي، په بشپړ ډول نه شي ترلاسه کیدی.&lt;ref&gt;سبحاني، جعفر (۱۳۸۷هـ ش). دانشنامه کلام اسلامی. ټوک ۱. قم: موسسه امام صادق. مخ ۴۲۶-۴۳۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> === لوړاوی ===<br /> {{اصلی|د امام لوړاوی}}<br /> امام باید په ټولو مسلمانانو څخه په هر ښه صفت کې لوړ وي، لکه: علم، هوښیارتوب، سخاوت، شهامت، زړورتیا، بخشش، عدالت، تقوی، عبادت، او د نورو په پرتله ښه والی ولري.&lt;ref&gt;خوانساري، محمدباقر، انصاف در امامت، مخ ۳۲.&lt;/ref&gt; د امام برتری هغه عقیده ده چې ځینې ډلې لکه [[زیدیه]] او [[اسماعيليان]] یې هم مني. په دې سربېره، ځینې کسان لکه [[ملا صدرا]] په دې باور دي چې امامان په خپل وجود کې د نورو ټولو مخلوقاتو څخه برتر دي او د پيدایښت په ترتیب کې لوړې درجې لري.&lt;ref&gt;سبحاني، جعفر (۱۳۸۷هـ ش). دانشنامه کلام اسلامی. ټوک ۱. قم: موسسه امام صادق. مخ ۴۲۶-۴۳۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == د سنيانو په اند د امام شرطونه ==<br /> [[سعد الدین تفتازاني]] په خپل یو نسبتاً بشپړ لیست کې د سنيانو له مخې د امام لپاره شرطونه په لاندې ډول بیانوي:<br /> # [[بلوغ]]: د بلوغ عمر ته رسیدلی.<br /> # [[عدالت]]: د انصاف او عدالت لرونکی.<br /> # [[آزادوالی]]: د غلامۍ څخه آزاد.<br /> # نارینه: د ښځې په پرتله نارینه.<br /> # [[اجتهاد]]: د دیني قوانینو په استنباط کې پوهه.<br /> # زړورتیا: د مشکلاتو په وړاندې مقاومت.<br /> # د مدیریت توان: د خلکو د چارو په سمه توګه اداره کول.<br /> # قریشي شول<br /> <br /> هغه وايي چې د لومړيو څلورو شرطونو په اړه عامه اتفاق شته، خو په اجتهاد، زړورتیا او صلاحیت کې اختلافات شته؛ ځینې متکلمین دا شرطونه اړین نه ګڼي، ځکه چې د دې ځانګړتیاوو نشتوالی کولای شي د اضافي او غیرضروري مسؤلیتونو لامل شي. قریشي شول هم د ډیرو مسلمانانو له خوا منل شوی دی، خو [[خوارج]] او ځینې [[معتزلیان]] په دې شرط باندې اعتراض لري.&lt;ref&gt;تفتازاني، سعدالدین (۱۴۰۹هـ ق). شرح المقاصد (عربي ژبه). ټوک ۵. قم: منشورات الشریف الرضی. مخ ۲۴۴.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> احمد بن عبدالوهاب نويري خپل کتاب نهایة الارب فی فنون الأدب کې د امامت دنده لپاره څو ډوله شرطونه بیانوي چې هغه یې ضروري ګڼي. هغه دا شرطونه په دوو برخو ویشي:<br /> # دودیز شرطونه: لکه بلوغ، عدالت، او آزادوالی.<br /> # دیني شرطونه: لکه اجتهاد او قریشي شول.<br /> هغه وروسته د امام د شرطونو په اړه په یوه عمومي کتګورۍ کې خپلې تشریحات وړاندې کوي.&lt;ref&gt;نووي، احمد (۱۴۲۳هـ ق). نهایة الأرب فی فنون الأدب (عربي ژبه). ټوک ۶. القاهرة: دار الکتب والوثائق القومیة. مخ ۱.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> === د نسب شرط ===<br /> لومړنی شرط چې سني سرچینو د امام لپاره ټاکلی دی، [[قریشي]] شول دي. د سنيانو په استناد یو حدیث وايي چې امام باید قریشي وي. په دې اساس، که چیرې په قریشو کې د امامت لپاره وړ کس ونه موندل شي، نو امام باید د قریشو تر ټولو نږدې قبیلې کینانې څخه وټاکل شي. که په دې قبیله کې هم وړ کس نه وي، نو نورو عربو څخه به ټاکل کېږي.&lt;ref&gt;نووي، احمد (۱۴۲۳هـ ق). نهایة الأرب فی فنون الأدب (عربي ژبه). ټوک ۶. القاهرة: دار الکتب والوثائق القومیة. مخ ۱-۳.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> === علم ===<br /> د سنيانو له مخې د [[امامت]] دوهم مهم شرط د امام د دیني چارو پوهه ده. امام باید د [[زکات]]، [[جهاد]] او [[جګړې د غنیمتونو]] د ویش په څیر مسایلو پوهه ولري. د دې شرط دلیل دا دی چې که امام د شرعي جزئیاتو په اړه کافي پوهه ونلري، نو هغه به د دې قوانینو پلي کول نشي کولای. امام نووي په دې اړه وايي: &quot;د هغه امام وجود چې د امامت اړتیاوې نه پېژني، د امام نشتوالي سره هیڅ توپیر نلري.&quot;&lt;ref&gt;نووي، احمد (۱۴۲۳هـ ق). نهایة الأرب فی فنون الأدب (عربي ژبه). ټوک ۶. القاهرة: دار الکتب والوثائق القومیة. مخ ۲.&lt;/ref&gt; سني سرچینې ټینګار کوي چې امام باید په ټولنیزو چارو کې هوښیار او میړنی کس وي، لکه ځواک راټولول، پولې ساتل، او د خپلو هوسایني پرځای عادلانه فیصلې کول.&lt;ref&gt;العبدري الغرناطی، محمد بن یوسف (۱۴۱۶هـ ق). التاج والإکلیل لمختصر خلیل (عربي ژبه). ټوک ۸. بی‌جا: دار الکتب العلمیة. مخ ۳۶۶.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> === عدالت ===<br /> د سني ديني سرچینو له مخې، امام باید [[عادل]] وي او په خپلو مذهبي او معاملي چارو کې انصاف وساتي. ځینې سني عالمین وايي چې ګناهګار (فاسق) کس د ایمان له حوزې بهر دی، نو دا ډول کس نشي کولای د مسلمانانو امامت وکړي. که چیرې د قریش قبیلې یو عالم ناحقه وي او بل کس عادل وي خو عالم نه وي، نو عادي کس باید امام وټاکل شي او په اړتیا کې د مذهبي علماوو سره مشوره واخلي.&lt;ref&gt;نووي، احمد (۱۴۲۳هـ ق). نهایة الأرب فی فنون الأدب (عربي ژبه). ټوک ۶. القاهرة: دار الکتب والوثائق القومیة. مخ ۲-۳.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ځینې سني ديني کتابونه ټینګار کوي چې امام باید پرهیزګار او عادل وي ترڅو خلک سمې لارې ته وړاندې کړي، ځکه ناحقه کس د مشرۍ وړتيا نلري. سنيانو په دې باور دي چې که دښمنان حکومت ته په ګرده شي، نو اړینه ده چې له هغوی سره جګړه وکړي. خو د ظالم حاکم ملاتړ حرام دی، او حاکم باید هڅه وکړي چې انصاف وساتي.&lt;ref&gt;العبدري الغرناطی، محمد بن یوسف (۱۴۱۶هـ ق). التاج والإکلیل لمختصر خلیل (عربي ژبه). ټوک ۸. بی‌جا: دار الکتب العلمیة. مخ ۳۶۶.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> === د پخواني امام له خوا ټاکنه یا د څلوېښت باور لرونکو په انتخاب ===<br /> که یو کس د امامت لپاره ټول اړین شرطونه پوره کړي، او پخواني امام هغه د خپل جانشین په توګه وټاکي، نو د هغه په ټاکنه کې هیڅ اعتراض نشته. که پخواني امام هغه نه وي ټاکلی، خو مسلمانانو ته د نوي امام د ټاکنې اړتیا وي، نو څلوېښت عادل او عالم اشخاص کولای شي د مطالعه او اجتهاد وروسته امام وټاکي. په دې ټاکنه کې لومړی ترټولو عالم کس ټاکل کېږي، او بیا نور ناعالم اشخاص.&lt;ref&gt;نووي، احمد (۱۴۲۳هـ ق). نهایة الأرب فی فنون الأدب (عربي ژبه). ټوک ۶. القاهرة: دار الکتب والوثائق القومیة. مخ ۱-۳.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> قاضي عبدالرحمان ایجي په دې اړه وايي: <br /> ::«امامت د بیعت (حکم ته د وفادارۍ) له لارې ټاکل کېږي، لکه د ابوبکر امامت... د ټولې امت یووالی د امامت د ټاکنې لپاره اړین نه دی، ځکه چې عقلي یا نقلي دلیل نشته چې د ټول امت ته بیعت اړین کړي؛ د فیصله کولو واک لرونکو څخه یو یا دوه کسانو بیعت د امامت د ټاکلو لپاره بسنه کوي.».&lt;ref&gt;قاضي ایجي، عبدالرحمن بن احمد، مواقف، ټوک ۳، مخ ۵۹۴.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> === د امامت د ځینو شرطونو ردول ===<br /> له دې سببه چې د [[پیغمبر(ص)]] له وفات وروسته درې خلیفگانو ([[ابوبکر]]، [[عمر]]، [[عثمان]]) د امامت لپاره ځینې شرطونه نه درلودل، نو دې د سني علماء ترمنځ د امام د شرطونو په اړه اختلافات راپارولی دی. قاضي عبدالرحمان ایجي خپل کتاب مواقف کې دا شرطونه یادوي او وايي:<br /> ::&quot;[[امامیه]] (شیعیان) وايي چې امام باید هاشمي وي، د ټولو دیني مسایلو پوهه ولري، معجزې ترسره کولای شي او معصوم وي، خو موږ دا شرطونه نه منو، ځکه چې د ابوبکر خلافت ثابت دی چې هغه دا ځانګړتیاوې نه درلودې.&lt;ref&gt;قاضي ایجي، عبدالرحمن بن احمد، مواقف، ټوک ۳، مخ ۵۸۶، دارالجیل، بیروت، ۱۴۱۷هـ ق.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> قاضي ابوبکر باقلاني وايي:<br /> ::&quot;امام ته د ګناه او تېروتنو څخه معصومیت اړینه نه ده؛ امام د ټولنې څخه تر ټولو غوره نه وي اړین، او نه هم د هغه علم د نورو ټولنیزو غړو څخه لوړ وي. ډیر وايي: که امام فاسق شي، یا خلکو ته ضرر ورسوي، یا د هغوی مالونه غلا کړي، یا خلک ووژني، یا د خلکو حقونه له پامه وغورځوي، یا د شرعي سزاګانو پلي کول بند کړي، نو هغه به د امامت څخه نه لرې کېږي، او خلکو ته اجازه نشته چې پرې پاڅون وکړي؛ بلکې د ظالم امام اطاعت لازم دی.&lt;ref&gt;باقلاني، تمهید الاوائل و تلخیص الدلائل، مخ ۴۷۰، مؤسسه الکتب الثقافیه، بیروت، ۱۴۱۴هـ ق.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> {{پایان پاسخ}}<br /> <br /> == فوټ نوټ ==<br /> {{پانویس|۲}}<br /> {{شاخه<br /> | شاخه اصلی = ادیان و مذاهب<br /> | شاخه فرعی۱ = شیعه امامیه<br /> | شاخه فرعی۲ = عقاید شیعه<br /> | شاخه فرعی۳ =<br /> }}<br /> {{تکمیل مقاله<br /> | شناسه = شد<br /> | تیترها = شد<br /> | ویرایش = شد<br /> | لینک‌دهی =<br /> | ناوبری =<br /> | نمایه =شد<br /> | تغییر مسیر =شد<br /> | ارجاعات =<br /> | بازبینی نویسنده =<br /> | بازبینی =شد<br /> | تکمیل =شد<br /> | اولویت =ب<br /> | کیفیت =ب<br /> }}<br /> {{پایان متن}}<br /> <br /> [[رده:اختلافات شیعه و سنی]]<br /> [[fa:شرایط جانشین پیامبر(ص)]]<br /> [[es:Condiciones necesarias para el sucesor del Profeta (PBD)]]<br /> [[ar:شروط خلافة النبي (ص)]]<br /> [[bn:মহনবী (সাল্লাল্লাহু আলাইহি ওয়া আলিহি)-এর উত্তরসূরির শর্তাবলী]]<br /> [[en:Conditions for the Successor of the Prophet (s)]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D9%BE%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85_%DA%A9%D9%8A_%D8%AF%D8%AC%DA%AB%DA%93%DB%90_%DA%89%D9%88%D9%84%D9%88%D9%86%D9%87&diff=731 2025-03-10T15:48:53Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> په اسلام کې د جګړې ډولونه څه دي؟<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> <br /> په اسلام کې جهاد ډولونه لري چې زياتره يې د معصوم امام يا د هغه د ځایناستې په اجازه باندي مشروط دي. جهاد کله د کورني دښمنانو په وړاندي دی؛ لکه د باغیانو او منافقانو سره او کله د بهرنيو دښمنانو په وړاندي دی چې د مشرکانو او کافرانو سره جهاد يې د دې جملې څخه ګڼلي دي. <br /> <br /> آزادۍ بخښونکی جهاد، یا په بل عبارت «مرستيزه جګړه» د هغو کسانو څخه دفاع ده چې د نورو تر ظلم او تېرۍ لاندي راغلي وي. دا جهاد د کمزورو مؤمنانو د خلاصون لپاره دی.<br /> <br /> دفاعي جهاد د جهاد د ډولونو څخه بل ډول دی. مسلمانان مکلف دي چې د هر هغه وګړی یا ډلې پر وړاندې چې پر مسلمانانو یا اسلامي خاورو باندې د تېري کولو اندېښنه لري، د خپل توان په اندازه جګړه وکړي او هغوئ ته تسلیم نه شي. دا ډول جګړې ته «دفاع» یا «دفاعي جهاد» ویل کیږي. دفاعي جهاد د امام اجازې ته اړتيا نه لري.<br /> <br /> ==د مشرکانو او کفارو سره جګړه==<br /> <br /> خدای تعالی په قرآن کریم کې د مشرکانو&lt;ref&gt;د توبې سورت، ۳۶آيت.&lt;/ref&gt; او کفارو &lt;ref&gt;د توبې سورت، ۱۲۳آيت.&lt;/ref&gt; په وړاندې د جهاد امر کړی دی.<br /> <br /> د مشرکانو سره جګړه په حقيقت کي د انسانیت د مقام او د بشر د آزادۍ څخه دفاع او د ظلم او بې عدالتيو له منځه وړل ګڼل شوی دی. کفر، الحاد او د خدای په وړاندې شرک د بشريت د ګمراهۍ له لاملونو څخه يو لامل ښودل شوی دی چې ظلم او ډول ډول رذايلو او فسادو ته کښل کيږي.&lt;ref&gt;علی کیا، اسلام د جګړې دين او د سولې دين، ۲۲مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> د جهاد په موضوع کې د «کافر» څخه مقصد «حربي کافر» دی. یعني هغه څوک چې هیڅ آسماني او الهي دین نه لري. د حربي کفارو سره جهاد ته «د بلنې جهاد» یا ابتدايي جهاد هم ویل کیږي. د حربي کافر سره جهاد د عادل امام حضور ته اړتيا شته.&lt;ref&gt;محمدکریم اشراق، په اسلام کي د جګړې تاريخ او مقررات، ۲۵۹–۲۶۰مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==د کتابوالو او منافقانو سره جګړه==<br /> <br /> د کتابوالو څخه مقصد د یهودیت، مسيحيت، زردشتی او صابئي پیروان دي. له دغو ډلو سره تر هغه وخته جګړه واجبه ده چې تسلیم شي او جزیه ورکړي.&lt;ref&gt;سید محمدحسین طباطبایی، د المیزان تفسير، ژباړه: سید محمد باقر موسوی همدانی، ۱۶ټوک، ۲۰۵مخ؛ سیدابوالقاسم خویی، منهاج الصالحین، ۱ټوک، ۳۶۱مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> په دې اړه ګڼ آيتونه راغلي دي؛ د توبې د سورت په ٢٩ آيت کې فرمايي: «د هغو اهلو کتابو سره چې په خدای تعالی او د قيامت په ورځ ايمان نه لري،... وجنګېږئ تر څو په عاجزۍ سره پخپلو لاسونو جزيه ورکړي.&lt;ref&gt;د توبې سورت، ۲۹آيت.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> دکتابوالو سره جګړه ځينې شرطونه لري. محقق حلی د شیعه نامتو فقیه د هجري قمري په اوومه پيړۍ کې خپل د «شرايع الاسلام» په کتاب کې لیکلي دي چې د اهل کتابو سره باید د عادل امام یا د هغه د استازي په حکم جهاد وشي.[۷]&lt;ref&gt;شهید ثانی، د لمعې شرحه، ۱۰ټوک، ۵۴مخ.&lt;/ref&gt; شهید مطهري هم په خپلو کتابونو کې ویلي دي چې د اهلو کتابو سره په جګړه کې شرط دا دی چې بل اړخ وغواړي جګړه پیل کړي او یا د اسلامي دعوت د خپرولو په وړاندې خنډ جوړ کړي.&lt;ref&gt;مرتضی مطهری، جهاد، ۱۳–۱۴مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> منافقین بله ډله ده چې د هغوئ سره د جګړې امر شوی دی. خدای تعالی، رسول‌الله (ص) ته په خطاب کې د منافقینو سره د جهاد امر ورکړی دی او د هغوئ ځای یې په دوزخ کې بللی دی.&lt;ref&gt;د توبې سورت، ۷۳آيت.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==د باغيانو سره جګړه==<br /> <br /> «باغيان» هغو کسانو ته ویل کیږي چې د دولت پر وړاندې پاڅېدلي وي. د باغيانو سره جهاد په حقیقت کې د هغو مسلمانانو پر ضد کورنۍ جګړه ده چې د حکومت پر ضد راپورته کېږي.&lt;ref&gt;محمدکریم اشراق، په اسلام کي د جګړې تاريخ او مقررات، ۲۷۱مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> جلال الدین فارسی چې یو له مسلمانو څیړونکو څخه دی د باغیانو په تعریف کې لیکی: باغيان د مسلمانانو هغه ډله ده چې د مشروعو لارو څخه خپلې غوښتنې نه شي کولای لاس ته راوړي يا يې وساتي، پر مسلمانانو باندې په وسله وال یرغل لاس پوري کوي.&lt;ref&gt;جلال‌الدین فارسی، جهاد د تکامل وروستۍ پوړۍ، ۱۰۹مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> آیت‌الله خویي چې د شيعه د معاصرو مراجعو څخه دی، باغيان دوه ډله ګڼی:<br /> <br /> 1. هغه کسان چې د امام په وړاندې بغاوت کوي. په دې صورت کې پر مؤمنانو باندي واجب دی چې له هغوئ سره تر هغه وخته پورې وجنګېږي چې الهي حکم ته غاړه کېږدي او د امام اطاعت ومني.<br /> <br /> 2. د باغيانو دويمه ډله د مسلمانانو هغه ډله ده چې د بلې ډلې په وړاندې تېرۍ او بغاوت وکړي. په دې صورت کې پر نورو مسلمانانو واجب دی چې د دوئ تر منځ سوله راوړي. خو که باغيان پر خپل بغاوت (ظلم او تيري) باندي ټينګار وکړي، نو بايد له هغوئ سره تر هغه وخته پورې وجنګېږي چې د خدای امر ومني. &lt;ref&gt;سیدابوالقاسم خویی، منهاج الصالحین، ۱ټوک، ۳۶۱مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> د امام علی (ع) جنګونه د ناکسين، قاسطین او مارقینو سره په حقیقت کې د باغيانو سره جګره وه.<br /> <br /> ==آزادۍ بخښونکی جهاد==<br /> <br /> آزادۍ بخښونکی جهاد، یا په بل عبارت «مرستېزه جګړه» د هغو کسانو څخه دفاع ته ويل کيږي چې د نورو تر ظلم او تيري لاندي راغلي وي. <br /> <br /> دا جهاد د کمزورو او چاپېرشوو مؤمنانو د خلاصون لپاره دی. کله د مسلمانانو یوه ډله چې په یوه غیر اسلامي او کفري هیواد کې ژوند کوي د ظلم او تېری سره مخامخ کیږي او په هر دلیل چې وي، د دې ظلم او تېري سره د مقابلې توان نه لري. له بلې خوا، د دوئ لپاره یو اسلامي هیواد ته د مهاجرت امکان هم نشته؛ په داسې حالت کې پر نورو مسلمانانو باندي لازمه ده چې د توان په اندازه د دوئ مرستې ته ودانګي او د زورواکانو او ظالمانو په وړاندې جګړه وکړي او د ظلم او اسارت څخه د هغوئ د خلاصون اسباب منځ ته راوړي. <br /> <br /> خدای تعالی مؤمنانو ته په خطاب کي وايي چې ولې د خدای په لاره کې جهاد نه کوئ؟ په داسې حال کې چې د نارینه وو، ښځو او ماشومانو یوه بې وسه ډله د کفارو د ظلمونو اسیران دي&lt;ref&gt;د نساء سورت، ۷۵ آيت. &lt;/ref&gt; امام علي (ع) هم سپارښتنه کړې ده چې تل د مظلومانو مرستندوی او د ظالمانو دښمن و اوسئ. &lt;ref&gt;نهج البلاغه، ۴۷ليک، ۵۵۸ مخ؛ فتّال نیشابوری، روضة الواعظین، ۱۳۶مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> جلال الدین فارسي دا ډول جهاد د مرسته غوښتونکو د مصالحو لپاره دفاعي جهاد ګڼلی دی چې مظلومانو ته د مرسته رسولو په خاطر آزادي بخښونکی ماهيت لري.&lt;ref&gt;جلال‌الدین فارسی، جهاد د تکامل وروستۍ پوړۍ ، ۱۰۸مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> شهيد مطهري:<br /> «که جګړه د یرغل د مخنیوي لپاره وي، په دې شرايط کې که موږ د سولې په پلمه جګړه ونه کړو، دا سوله نه ده، تسلیمېدل دي.» &lt;ref&gt;مرتضی مطهری، جهاد، ۲۵مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==دفاعي جهاد==<br /> <br /> مسلمانان مکلف دي چې د هر هغه وګړی یا ډلې په وړاندې چې پر مسلمانانو باندي د تيری او بريد اندېښنه لري د خپل توان په اندازه جګړه وکړي او هغوئ ته تسلیم نه شي&lt;ref&gt;شهید اول، الدروس، ۲ټوک، ۵۹ مخ؛ علامه حلّی، قواعد الاحکام، ۳ټوک، ۵۷۱مخ.&lt;/ref&gt; دا ډول جګړې ته «دفاع» یا «دفاعي جهاد» ویل کیږي. ټول مسلمان فقیهان معتقد دي که پر مسلمانانو یا اسلامي خاوره باندي د دښمنانو له خوا يرغل او بريد وشي، نو پر ټولو مسلمانانو واجب دی چې پخپل ټول وس او توان سره دفاع وکړي&lt;ref&gt;عباسعلی عظیمی شوشتری، په اسلام کي د جګړې او دفاع کلي قوانين او مقررات ليکنه، د مصباح درې مياشتنۍ مجله، شپږم کال، ۲۲ ګڼه، ۲۶ مخ.&lt;/ref&gt; په دې جهاد کې د عادل امام او مجتهد او حکومتي نظام اجازه شرط نه دی.&lt;ref&gt;وګورئ: ابوالقاسم بن حسن میرزای قمی، جامع الشتات، ۱ټوک، ۳۶۲مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> په دفاعي جهاد کې هدف د یرغل مخنیوی دی او کله چې دا هدف ترلاسه شي، دفاعي جهاد پای ته رسیږي.<br /> <br /> دا ليکنه د «اميرالمؤمنيڼ نظامي سيرې» د کتاب څخه اخيستل شوی دی. ليکونکی: «یدالله حاجی‌زاده»، قم، د علميه حوزې د مديريت مرکز، ۱۳۹۲ل.<br /> <br /> ==سرچينې==<br /> <br /> [[fa:اقسام جنگ در اسلام]]<br /> [[es:Tipos de guerra en el Islam]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D8%A7%D9%87%D9%84_%D8%B3%D9%86%D8%AA_%D8%AF_%D9%85%D8%B0%D9%87%D8%A8_%D8%B1%DB%8C%DA%9A%DB%90&diff=398 2023-08-01T07:02:26Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> آیا د اهل سنت مذهب له ځانه جوړ شوی مذهب دی يا که په قرآن کريم او نبوي احاديثو کي ريښي لري؟<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> د اهل سنت ستنې پر توحيد، نبوت او قيامت ولاړې دي، چې ريښې يې په قرآن او نبوي احاديثو کې دي؛ خو د دوئ مشران د امامت په مسئله کې د نبوي احادیثو په ځانګړې توګه د پیغمبر اکرم (ص) د وصیت له لیکلو سره مخالفت وکړل. د رسول الله (ص) د ژوند په وروستيو ورځو کې دويم خليفه عمر د اسلام د پيغمبر(ص) د وصيت د ليکلو مخه ونيوله. د رسول الله (ص) له وفات څخه وروسته دوئ پخپل سر د بنې ساعدې په سقیفه کي د پيغمبر (ص) ځاي ناستې يې وټاکل. د اهل سنت عقيده د خلافت او امامت په اړه له همدې ځايه سرچينه اخلي چې دوئ پخپله د هغه بنسټ کيښود. دوئ د رسول الله (ص) څخه وروسته د ابوبکر په خلافت باندي ايمان راوړ او د خلفاوو په ترتيب کي هماغه ډول چې رامينځ ته شو ګروهن شول. او وروسته د دې ښونځې متکلمان او دين پوهان پرهمدې بنسټ باندي د امام یا خليفه د ټاکلو لپاره بېلابېلې طريقې جوړې کړې، چې يوه يې هم په قرآن او نبوي احاديثو کې ريښه نه لري.<br /> <br /> ==د رسول الله (ص) او د هغه د احادیثو سره مخالفت==<br /> <br /> اهل سنت یو له هغو اسلامي فرقو څخه دی چې د نورو اسلامي فرقو په څیر، په توحید، نبوت او قیامت باور لري. هغه څه چې اهل سنت له شیعه مذهب څخه جلا کوي د امامت یا خلافت مسئله ده. اهل سنت د امامت په مسئله کې د نبوي احاديثو څخه پيروي و نه کړل. هغه څه چې په دې برخه کې خورا مهم دي د اسلام د پیغمبر (ص) وصیت دی چې عمر یې د لیکلو مخه ونيوله.<br /> <br /> د اهل سنت په کتابونو کې دا حدیث راغلی دی چې پیغمبر (ص) غوښتل خپل د ژوند په وروستیو ورځو کې یوه وصیت ولیکی چې له هغه وروسته یې امت ګمراه نه شی. په دې حدیث کې راغلي چې رسول الله (ص) ناروغ و او خلک یې په کور کې راټول شوي وو. په دې وخت کې رسول الله( ص) وفرمایل: راوړئ، چې زه یو لیک تاسو ته ولیکم، چې له هغه وروسته به هېڅکله ګمراه نه شئ. عمر بی له ځنډه وويل چې ناروغۍ پر رسول الله (ص) باندي غلبه کړې ده او قرآن له تاسو سره [په بل نقل: له موږ سره] دی او زموږ لپاره د خدای کتاب بس دی. د عمر له دې خبرو وروسته څوک چې د رسول الله (ص) په کور کې وو اختلاف وکړل او یو له بل سره یې دښمني پیل کړه. ځینو ویل چې راشئ تاسو ته یو لیک ولیکې تر څو له دې وروسته هیڅکله ګمراه نه شئ او ځینو هغه څه ویل چې عمر وویل او کله چې د رسول الله (ص) په حضور کې اختلاف او ګډوډي له حده ووتل، رسول الله (ص) وفرمایل چې زما له مخکې پورته شئ او له کوره مي ووځئ. له دې وروسته ابن عباس تل ويل چې تر ټولو لوئ مصيبت هغه اختلاف او ګډوډۍ و چې د رسول الله (ص) او د هغه د ليك تر مينځ خنډ شو چې غوښتل يې د دوئ لپاره وليكي.&lt;ref&gt;بخاری، محمد بن اسماعیل بخاری، صحیح بخاری، ۵ ټوک، ۲۱۴۶ مخ، باب قول المریض قوموا عنی؛ او۶ ټوک، ۲۶۸۰ مخ، باب کراهیة الاختلاف؛ بیروت، دار ابن کثیر الیمامة، ۳ چ، 1407ق / 1987م. تحقیق: د. مصطفی دیب البغا.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> د «صواعق المحرقة» کتاب د سريزې ليکونکی د «شرح الموقف» له کتاب څخه د دغه حديث د يادولو په ترڅ کې وايي چې د رسول الله (ص) او عمر تر منځ دغه اختلاف د امامت او د خلافت د مقام په مسئله کي و.&lt;ref&gt;هیثمی، احمد بن حجر، الصواعق المحرقه، سريزه ، (هـ) مخ، مصر، مکتبة القاهره، [بی‌تا].&lt;/ref&gt; <br /> <br /> د رسول الله (ص) له وفات وروسته په اسلامي ټولنه کې د دغه اختلاف جدي اغېزې څرګندې شوې. يو بل سني عالم په «الفَرق بين الفِرق» کتاب کې وايي: د مسلمانانو تر مينځ اختلاف د لومړي ځل لپاره د امامت په مسئله کې و. انصارو د سعد بن عباده په امامت عقيده لرله او قريشو په دې عقيده ول چې امامت په قريشو پورې اړه لري. &lt;ref&gt;ابو منصور، عبدالقاهر بن طاهر، الفرق بین الفرق، ۱۳ مخ، بیروت، دارالوفاق الجدیدة، ۲ چ، 1977 م.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> د دوات او قلم حدیث ته په پاملرنې سره [چې د قرطاس حديث هم ورته و يل کيږي] په مسلمانانو کي دغه اختلاف د اسلام پیغمبر (ص) د وصيت د نه ليکلو له امله رامينځ ته شو چې عمر دویم خليفه د هغه مخنيوی وکړ.<br /> <br /> سني عالمانو دا منلې ده چې پېغمبراکرم (ص) په دې ليک کې غوښتل چې له ځانه وروسته د امامت مسئله روښانه کړي &lt;ref&gt;عینی، محمود بن احمد، عمدة القاری، ۲ ټوک، ۱۷۱مخ بیروت، دار احیاء التراث العربی.&lt;/ref&gt; او د خلافت لپاره يو څوک وټاکي تر څو د خلیفه په ټاکلو کې د صحابه وو تر مينځ اختلاف رامينځ ته نه شي. &lt;ref&gt;نووی، یحیی بن شرف، شرح النووی علی صحیح مسلم، ۱۱ ټوک، ۹۰ مخ، بیروت، دارالکتب العربی، 1407ق/1987م.&lt;/ref&gt; د سفیان بن عیینه د نقل له مخې رسول الله (ص) غوښتل چې وروسته له ځانه د خلفاوو پر نومونو باندي تصريح وکړي تر څو په امت کي اختلاف پیدا نه شي. &lt;ref&gt;عمدة القاری، ۲ټوک، ۱۷۱ مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> نو د رسول الله (ص) د ليک نه ليکل کېدل د اهل سنت د مذهب د جوړېدو لپاره يوه مقدمه شوه چې د سقيفې د غونډې سبب وګرځېد او که د رسول الله (ص) وصيت ليکل شوی وای د سقيفه غونډه به هيڅکله نه جوړېدل.<br /> <br /> ==د بنی ساعده د سقيفې شورا==<br /> <br /> د امامت او خلافت په اړه د اهل سنت د عقيدي بنسټ د ابوبکر خلافت دی چې د سقيفه په شورا کې منعقد شو. عایشه د رسول الله (ص) مېرمن د ابوبکر د خليفه کېدو کيسه داسې کوي: «کله چې رسول الله (ص) وفات شو، ابوبکر په مدينه کې نه و، عمر ودرېد او خلکو ته يې وويل: په خدای قسم چې رسول الله (ص) نه دی مړ شوی؛ تر دې چې ابوبکر راغی او د رسول الله (ص) مړینه یې تأیید کړه او خلکو ته یې ځينې خبرې وکړې. په دې وخت کې خبر راغی چې د بني ساعده په څنډه کې د سعد بن عباده په شاوخوا کې ځينې کسان راټول شوي او وايي یې چې زموږ (انصار) څخه باید یو امیر او له تاسو (قریشو) څخه هم يو امير وي. بیا ابوبکر، عمر او ابو عبیده جراح د دوئ لورې ته ورغلل. په پيل کې عمر دوئ ته ويناوې وکړې، خو ابوبکر هغه چپ کړ او په خپله په وینا پیل کړه، د خپلې وینا په ترڅ کې یې انصارو ته خطاب وکړ او ویې ویل: موږ امیران یو او تاسو وزیران یاست، خو حباب بن منذر وويل يه؛ په خدای قسم چې يو امير زموږ او يو امير به ستاسو څخه وي. خو ابوبکر وویل يه؛ موږ امیران یو او تاسو وزیران یاست او دوئ (قریش) د عربو مينځ دي او د ټبر له لحاظه ډیر عرب دي. بیا یې له عمر سره بیعت وکړ. خو عمر ورته وويل: موږ له تا سره بيعت کوو او ته زموږ بادار يې، زموږ تر ټولو غوره او رسول الله (ص) ته له موږ څخه تر ټولو محبوب يې او عمر د ابوبکر لاس ونيول او له هغه سره يې بیعت وکړ او وروسته نورو هم د هغه سره بيعت وکړ. له خلکو څخه یوه وویل چې سعد مو په دې کارسره ووژل، عمر وويل خدای يې ووژني.&lt;ref&gt;صحیح بخاری، ۳ټوک، ۱۳۴۱ مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> دا ټوله هغه څه دي چې د اهل سنت په مذهب کې د امامت بنسټ جوړوي. ليدل کيږي چې د امامت او خلافت د ټاکلو لپاره په دې غونډه او شورا کې نه د رسول الله (ص) پر کوم حدیث او نه هم د قرآن کريم پر کوم آیت باندي استناد شوی دی؛ بلکې په روښانه توګه عربيت، حسب او نسب د خلافت او امامت لپاره معیار ټاکل شوی دی.<br /> <br /> ==د اهل سنت د خلفاوو لړۍ== <br /> <br /> د اهل سنت د مذهب بنسټ په قرآن او نبوي احادیثو کي ريښه نه لري؛ ځکه چې د اهل سنت په مذهب کې امامت یا خلافت په سقيفه کي د عمر او ابوبکر لخوا له ځانه جوړه شوې ده. له همدې امله، د اهل سنت مذهب د امامت په مسئله کي او همدارنګه ددې مذهب په جوړولو کي قرآن کريم او نبوی احادیثو او د رسول الله (ص) سپارښتونو ته هيڅ ډول استناد نه لري. دوئ له هغه کړنې سره مخامخ شول چې د اسلام د لومړیو خلفاوو له خوا ترسره شوي وو. له همدې امله يې د امامت او خلافت په مسئله کې د همدغو پېښو پر بنسټ اصول يې وضع کړل او پر هغه باندي يې ايمان راوړل.<br /> <br /> دوئ د دې پېښې او ورپسې پېښو پر بنسټ وايي چې له رسول الله (ص) څخه وروسته خلیفه او امام ابوبکر دی. ځکه چې هغه د ټولو قومونو غوره او مخکښ و. ډېری اهل حدیث او ټول معتزله او اشعری په دې عقیده دي چې د ابوبکر خلافت د خلکو په ټاکنه ثابت شو. او له هغه وروسته عمر د حق خلیفه دی. ځکه چې ابوبکر هغه خپل ځای ناستي وټاکل او له عمر څخه وروسته خلافت او امامت د عثمان حق دی او له عثمان څخه وروسته د علي حق دی. &lt;ref&gt;ابن ابی العز حنفی، شرح العقیده الطحاویه، ۱ ټوک، ۵۳۳ – ۵۴۵ مخ، بیروت، مکتب الاسلامی، 4 چ، 1391م.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ==د اهل سنت په مذهب کې د امام د ټاکلو طریقې==<br /> <br /> د دې حقیقت له امله چې بهرنۍ پیښې په اهل سنتو کې د امامت اساس جوړوي، د دې مذهب عالمان دې ته اړ شوي دي چې امامت لکه لمونځ او روژه د دین له فروعو او څانګو څخه وګڼي او له همدې امله د خدای او د هغه د پیغمبر د امام په معرفي کولو او نصبولو کې هیڅ رول نه لري، بلکې امام په مختلفو لارو غوره او ټاکل کیدای شي:<br /> ۱. امام کېدای شي د حل او عقد د اهل لخوا وټاکل شي؛ لکه څنګه چې ابوبکر په دې طریقه غوره او د هغه امامت تأیید شو.<br /> <br /> ۲. د اهل سنتو له نظره د امام امامت د يو عادل سړي لخوا هم ثابتيږي او د امامت له انعقاد څخه وروسته پر نورو واجبيږي چې له هغه سره بيعت وکړي، له همدې امله ابوبکر، يوازي د عمر لپاره امامت منعقد کړ او له هغه وروسته نورو هم له عمر سره بیعت وکړ. دې طريقې ته استخلاف هم ويل کېږي.&lt;ref&gt;جمال الدین احمد بن محمد غزنوی، اصول الدین، ۱ ټوک، ۲۷۶ – ۲۷۹، بیروت، دار البشائر الإسلامیة، ۱ چ، 1419ق/ 1998م؛ ابوسعید عبدالرحمن نیشابوری، الغیبة فی اصول الدین، ۱ ټوک، ۱۸۵ مخ، بیروت، مؤسسه الکتب الثقافیه، ۱ چ، 1406ق.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ۳. امام د هغو کسانو له لورې چې په شورا کي د امامت لپاره نوماند شوي دي هم ټاکل کېدای شي. لکه څنګه چې عثمان په دې طریقه سره وټاکل شو. ځکه عمر شپږ کسان یعني «عثمان، علي، طلحه، زبیر، سعد بن ابي وقاص او عبدالرحمن بن عوف» د امامت د څوکۍ لپاره نومولي وو، چې له یو بل سره مشوره وکړي او یو یې د امام په توګه وټاکي.&lt;ref&gt;ابو سعید عبدالرحمن نیشابوری، الغیبة فی اصول الدین، ۱ ټوک، ۱۸۵ مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ۴. د اهل سنت له نظره د امام د ټاکنې بله لاره د خلكو بيعت دى او حضرت علي (ک) د خلكو په بيعت سره د څلورم امام او خليفه په توګه وټاكل شو. &lt;ref&gt;ابو سعید عبدالرحمن نیشابوری، الغیبة فی اصول الدین، ۱ ټوک، ۵۴۵ مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ۵. د اهل سنتو له نظره د امامت د ثابتېدو او انعقاد پنځمه طريقه دا ده چې يو څوک د تورې په زور پر خلکو باند غالب شي او واک په لاس کې ونيسي او پر خلکو باندی دی چې د هغه اطاعت وکړي او د هغه سره د جنګ او خروج حق نه لري. ځکه چې د هغه حاکم په وړاندي درېدل چې واک یې د تورې په زور نيولی دی دې د مسلمانانو ترمينځ اختلافات او د وينې تويولو سبب ګرځي.&lt;ref&gt;محمد الأمین بن محمد بن المختار شنقیطی، اضواء البیان، ۱ ټوک، ۳۰ مخ، بیروت، دار الفکر للطباعة والنشر، 1415ق / 1995م. تحقیق: مکتب البحوث والدراسات.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> د امام د ټاکلو لپاره دا معیارونه چې د اهل سنت د مذهب اساس جوړوي، په قرآن او نبوي احادیثو کې ریښې نه لري. له همدې امله د اهل سنت مذهب چې په امامت کي پر نوموړي اصولو باندي ولاړ دی، نه شي کولای ځان له خدای او رسول (ص) سره ونښلوي، او پیروان یې هیڅکله نه دي توانېدلي چې په قرآن او نبوي احادیثو کې د دې مذهب لپاره اصل او ریښه ومومي.<br /> <br /> ==سرچينې==<br /> <br /> <br /> [[fa:ریشه‌های مذهب اهل‌سنت]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D8%B9%D9%84%D9%8A_%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%D9%8A&diff=397 2023-08-01T06:43:51Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> د آيت‌الله خامنه اي ژوند ليک او سياسي فعاليتونو ته په لنډه توګه شرح ورکړئ.<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> سید علي خامنه‌اي د شیعيانو د تقليد د مراجعو او د ایران د اسلامي جمهوریت دوهم مشر دی. هغه د مشهد، نجف او قم په علميه حوزو کې زده کړې او تدریس ترسره کړ. د نواب صفوي سره په پېژندنه د پهلوي حکومت پر وړاندې د سیاسي مبارزې ډګر ته داخل شو او د امام خمیني په هملاري سره یې د ویناوو، د وګړيزوغونډو په جوړولو او د تفسیر، حدیث او اسلامي اندېښنې د درس ورکولو په چوکاټ کي دې مبارزې ته دوام ورکړ. هغه د پهلوي حکومت پر وړاندې د مبارزې په ترڅ کې د ساواک له خوا څو ځلې نیول شوی، زنداني ، شکنجه او جلاوطن شوی دی.<br /> <br /> د اسلامی جمهوریت د ګوند بنسټ ایښول، د دفاع د وزارت مرستیال، د تهران امام جمعه، په اسلامی شورا کې د تهران د خلکو استازی او په دوه دوره کي ولسمشرۍ له انقلاب څخه وروسته تر ۱۳۶۸ لمريز کال پوري په سياسي ډګر کي د هغه له فعالیتونو او مقامونو څخه دی. آيت‌الله خامنه‌اي د امام خمیني له مړینې وروسته د رهبرۍ د کارپوهانو د مجلس د رایو په واسطه د ایران د اسلامي جمهوریت د مشر په توګه وټاکل شو او تر نن ورځې پورې دغه مقام په غاړه لري.<br /> <br /> ==ژوندلیک او زده کړې==<br /> <br /> سید علي خامنه‌اي د سید جواد حسیني خامنه‌اي زوئ، د ۱۳۱۸ لمريز کال د چنګاښ په ۲۴ (د ۱۳۵۸ قمری کال د صفر ۲۸) په مشهد کې وزېږېد. له څلور کلنۍ څخه د خپل مشر ورور سید محمد سره مکتب ته ولاړ تر څو الفبا او قرآن زده کړي. بیا یې د ابتدایي زده کړو لپاره اسلامي مدرسې «دار التعليم دیانتي» ته ولاړ. په همدې وخت کې د حوزوي درسونو په زده کړو باندي بوخت او د هغه سره يوځای په لېسه کې داخل شو.<br /> <br /> هغه د حوزوي لومړني درسونه د سليمان خان او د نواب په مدرسو کي زده کړ. استادان یي د پلار تر څنګ میرزا مدرس یزدي، شیخ هاشم قزویني، میرزا جواد آغا تهراني او شیخ رضا ایسي وو او له سید محمد هادي میلاني څخه یې د بهرنی فقه او اصول زده کړه پیل کړه. هغه په ۱۳۳۶ لمريز کال کې نجف ته ولاړ او د سید محسن حکیم، سید محمود شاهرودي، میرزا باقر زنجاني، سید یحیی یزدي او میرزا حسن بجنوردي په بهرنیو درسونو کې ګډون وکړ.<br /> <br /> آیت‌الله خامنه‌اي له ۱۳۳۷ لمريز کال څخه تر ۱۳۴۳ کال پورې د قم په علميه حوزه کې د فقه، اصولو او فلسفې په لوړو زده کړو بوخت شو او د آيت‌الله بروجردي، امام خمیني، شیخ مرتضی حائري او علامه طباطبايي په درسونو کې یې ګډون وکړ. په ۱۳۴۳ کال کې د خپل پلار د پالنې لپار چې ړوند شوی و، مشهد ته ولاړ او خپلو زده کړو ته یې دوام ورکړ.<br /> <br /> ==سیاسي فعالیتونه==<br /> <br /> آیت‌الله خامنه‌اي ځان د امام خمیني له فقهي، اصولي، سیاسي او انقلابي شاګردانو څخه ګڼلی دی. خو له سياسي مسايلو سره د هغه د پېژندګلوۍ لومړنۍ مخينه په مشهد کي د شهيد نواب صفوي د مبارزاتو او د هغه د سیاسي ويناګانو غونډو ته رسيږي. ښاغلی خامنه‌اي په دې باره کې ويلي دي: په هماغه وخت کې د اسلامی انقلاب د لمسونې سکروټې په ما کښې د نواب صفوی له خوا پیدا شو او په دې کې هیڅ شک نه لرم چې مرحوم نواب زمونږ په زړونو کي لومړنۍ اور بل کړ.<br /> <br /> ==د امام خمیني سره هملارې کېدل==<br /> <br /> آيت‌الله خامنه‌اي له ۱۳۴۱ لمريز کال څخه چې په قم کې حضور درلود، کله چې د امام خميني انقلابي او اعتراضي خوځښت د محمد رضا شاه پهلوي د اسلامي ضد او آمريکايي سياستونو په وړاندي پيل شو، سياسي مبارزو ته مخ راوړ. هغه په دې دوران کي د پهلوي حکومت پر وړاندې د سیاسي فعالیت له امله څو ځله نیول شوی، شکنجه او بندي شوی دی. د لومړي ځل لپاره د ۱۳۳۸ لمريز کال د محرم په میاشت کې د امام خمیني له لورې هغه ته دنده وسپارل شوه چې د محرم په مياشت کي د روحانيونو د تبلیغاتي پروګرامونو او د شاه د امریکايي سیاستونو د افشا کولو او د ايران د اوضاعو او د قم د پېښې په اړه د هغه پيغام آيت‌الله ميلاني او د خراسان علماوو ته ورسوي. <br /> <br /> هغه په همدې کال بیرجند ته ولاړ او د امام خمیني له پیغام سره سم د پهلوي رژیم پر ضد يې تبلیغات وکړل او په همدې خاطر د محرم په نهمه ( د ۱۳۴۲ لمريز کال د غبرګولي ۱۲) نیټه ونیول شو او په دې شرط خوشې شو چې منبر ته ولاړ نشي او تر څارنې لاندې وي. د غبرګولي په ۱۵ کي له خونړۍ پېښې وروسته یو ځل بیا ونیول شو، بندي او شکنجه شو. له دې پېښې وروسته د هغه سیاسي مبارزې و نه درېدل او په وار وار نیولی او زنداني شو:<br /> <br /> * دوهم نیول:<br /> <br /> د ۱۳۴۲ لمريز کال د سلواغې په میاشت کې د شاه او سپین انقلاب پر ضد د ده وینا د خلکو له لورې هرکلۍ وشو. له همدې امله هغه په شپه کي د ساواک لخوا ونیول شو او شاوخوا دوه میاشتې د قزل قلعه په زندان کې په انفرادې توګه بندي او شکنجه شو.<br /> <br /> * دریم او څلورم نیول:<br /> <br /> د هغه پر ويناوو سربیره د تفسیر، حدیث او اسلامي اندېښنې درسونه په مشهد او تهران کې د ځوانانو د هرکلي سره مخامخ شو. همدغه فعالیتونه د دې سبب شو چې ساواک هغه تر تعقیب لاندي ونيسي. له همدې امله په ۱۳۴۵ کال کې په تهران کې پټ اوسېدل او یو کال وروسته ونیول شو او بندي شو. علمي فعاليتونه، د غونډې جوړول، تدريس او روښانتيا يې د دې لامل شوه، چې په ۱۳۴۹ لمريز کال کې د ساواک له خوا بيا هم ونيول شي او بندي شي.<br /> <br /> * پنځم نیول:<br /> <br /> آيت‌الله خامنه‌اې د ساواک لخوا د خپل پنځم نیول کیدو په اړه لیکي:<br /> <br /> «له ۱۳۴۸ کال څخه په ایران کې د وسله وال خوځښت زمينه احساس کېدل. د پخواني رژيم د دستګاوي حساسيت او سخته کړنه زما په وړاندي، چې د قراينو له لورې موندلي وو دا ډول خوځښت نه شي کېدای زما په څېر وګړو سره اړيکه و نه لري، لا ډېر شو. په ۱۳50 کال کې، زه د پنځم ځل لپاره بیا بندي شوم. په زندان کې د ساواک تاوتریخوالیو په ښکاره ډول دا ښوله چې دولت د اسلامي فکري مرکزونو ته د وسله والې مبارزې د جریانونو له یوځای کیدو څخه ډېر ویره لري او دا نشي منلای چې په مشهد او تهران کې زما فکري او تبلیغاتي فعالیتونه د دې جریانونو څخه ليري او په څنډ کي دی. له آزادۍ وروسته، د تفسیر او د ایډیالوژیو پټو ټولګیو د درسونو او ... دایره نوره هم پراخه شوه».<br /> <br /> *شپږم نیول:<br /> <br /> د 1350-1353 لمريز کلونو ترمنځ د مشهد په «کرامت»، «امام حسن (ع)» او «میرزا جعفر» په دريو جوماتونو کې د خامنه‌اي د تفسیر او ايډيالوژيو درسونه ترسره کېدل او په زرګونه خلک په ځانګړې توګه ځوانان او ديني زده کونکي يې دغه درې مرکزونو ته راکښل او له اسلامي افکارو سره يې آشنا کول. د هغه د نهج البلاغې درس لیکل شوي او د «نهج البلاغې څخه يوه وړانګه» تر عنوان لاندې خپرېدل او لاس په لاس ګرځېدل. دغه فعالیتونه د دې لامل شول چې ساواک د ۱۳۵۳ کال د مرغومۍ په مياشت په مشهد کې پر آيت‌الله خامنه‌اي برید وکړي اوهغه ونيسي او د هغه ډېر یادداښتونه او لیکنې ضبط کړې.<br /> <br /> دا د ده تر ټولو سخت نيول و او د ١٣٥٤ کال تر مني پورې د پوليسو د ګډې کمېټې په زندان کې و. په دې موده کې، په خورا سختو شرایطو کې په یوه حجره کې ساتل شوی و. هغه سختۍ چې دوئ په دې توقیف کې زغملي، د ده په خپل تعبير سره، «یوازې هغه کسان درک کولای شي چې دا شرایط يې لیدلي وي».<br /> <br /> ==جلاوطنی==<br /> پهلوي رژیم د ۱۳۵۶ لمريز کال په پای کې آيت‌الله خامنه‌اي ونیول او د دریو کلونو په موده یې ایرانشهر ته جلاوطن کړ. د ۱۳۵۷ کال په نیمایي کې د ایران د خلکو د مبارزو له اوج نيولو سره، له جلاوطنۍ څخه مشهد مقدس ته راستون شو او د پهلوي رژیم پر وړاندې د ولسي مبارزو د ليکې په سر کې ځای ونيول.<br /> <br /> ==اسلامي انقلاب==<br /> <br /> د اسلامي انقلاب د بري په درشل کي، له پاریس څخه د امام خمیني له راستنیدو مخکې، د هغه له خوا په ایران کې د شهید مطهري، شهید بهشتي، هاشمي رفسنجاني او... په ګډون د «اسلامي انقلاب شورا» جوړه شوه، آیت‌الله خامنه‌اي د امام په فرمان سره د دې شورا په غړيتوب کي داخل شو. د امام پيغام د شهید مطهري په واسطه هغه ته ورسېد او له مشهد څخه تهران ته راغی.<br /> <br /> آيت‌الله خامنه‌اي د اسلامی انقلاب له بریالیتوب وروسته د اسلامی انقلاب اهدافو ته د نژدی کېدو په خاطر په اسلامي فعالیتونو کې هماغسي بوخت شو:<br /> <br /> *د ۱۳۵۷ کال د کب په میاشت کې د شهید بهشتي، شهید باهنر، رفسنجاني او... په همکارۍ د «اسلامي جمهوري ګوند» تأسیس.<br /> <br /> * د دفاع د وزارت مرستيال،۱۳۵۸.<br /> <br /> * د اسلامي انقلاب د سپاه پاسداران مشرۍ،۱۳۵۸.<br /> <br /> * د تهران د جمعې د لمانځه امام، ۱۳۵۸.<br /> <br /> * د دفاع په عالي شورا کي د امام خمينې استازيتوب، ۱۳۵۹.<br /> <br /> *په اسلامي شورا کي د تهران د خلکو استازۍ، ۱۳۵۸.<br /> <br /> *په سپيڅلي دفاعي جبهو کې په جنګي يونيفورم سره حضور.<br /> <br /> *د ۱۳۶۰ لمریز کال د زمري په شپږمه د تهران په ابوذر جومات کې د منافقینو له خوا د هغه ناکامه وژنه.<br /> <br /> *ولسمشري؛ د ایران د دوهم ولسمشر محمد علي رجايي له شهادت وروسته، ایت الله خامنه ای د ۱۳۶۰ کال د تلي په میاشت کې له شپاړسو میلیونو څخه د زیاتو رایو په ترلاسه کولو او د امام خمیني د حکم په تنفيذ سره د ایران د ولسمشرۍ په توګه وټاکل شو. همدارنګه له ۱۳۶۴ څخه تر ۱۳۶۸ کال پورې د دوهم ځل لپاره وټاکل شو.<br /> <br /> *د فرهنګي انقلاب د شورا رياست،۱۳۶۰.<br /> <br /> *د نظام د مصلحتي شورا رياست، ۱۳۶۶.<br /> <br /> *د اساسي قانون د بیاکتنې د شورا مشر، ۱۳۶۸.<br /> <br /> *رهبرۍ، چې د امام خمیني له وفات وروسته د ۱۳۶۸ کال د غبرگولۍ د میاشتې په ۱۴ نیټه د رهبرۍ د کارپوهانو د مجلس له خوا د دغه مسئولیت لپاره وټاکل شو.&lt;ref&gt;د رهبري د دفتر د خبر رسونې هډه.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==سرچينې==<br /> <br /> <br /> [[fa:سید علی خامنه‌ای]]<br /> [[fr:Sayyid Ali Khamenei]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%88_%D8%AF_%D8%B2%D9%8A%D8%A7%D8%B1%D8%AA_%D8%AB%D9%88%D8%A7%D8%A8&diff=396 2023-08-01T05:46:02Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> آیا د امامانو د قبرونو زیارت کول ثواب لري؟ زيارت کوونکۍ د دې زيارت څخه څه شی لاسته راوړي؟<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> د شیعیانو په عقيده د اهل بیت (ع) او د شیعه امامانو د قبرونو زیارت کول، د الهي اولیاوو او د امامانو د اولادې زیارت کول ډیر فضیلتونه او ثوابونه لري. په ایمان کي استقامت، د ګناهونو بخښنه، د رسول الله (ص) شفاعت، د جنت له نعمتونو څخه برخمن کیدل، په جنت کې له اهل بیت (ع) سره ملګرتیا، د نیکو اعمالو وزن زیاتېدل او د قیامت په ورځ آسانه حساب ورکول له هغو انعامونو څخه دي چې په دې برخه کې يې ژمنه ورکړه شوې ده.<br /> <br /> ==د امامانو د زيارت حقيقت==<br /> <br /> د معصومو (ع) زیارت کول ډېر فضیلتونه او ثوابونه لري او دا زیارتونه په حقیقت کې له هغوئ سره زموږ د مینې نښه ده.<br /> <br /> امام باقر(ع) له رسول الله(ص) څخه روایت کوي، چې هغه حضرت امام علي(ع) ته وویل: «ای ابوالحسنه، بې شکه خدای ستا او ستا د اولادونو قبرونه د جنت د ځمکو څخه يوه ځمکه ګرزولې ده او خدای د نجيبو او د خپل د اولياوو زړونه ستاسو لورې ته ګرزولې دي، نو څوک چې په دوئ کې د خدای د رضا لپاره ستاسو د قبرونو زیارت وکړي، پوه شه چې اې علي! دوئ زما د شفاعت لپاره ځانګړي کيږي او د کوثر د حوض تر څنګ پر ما باندي وارديږي او په جنت کي زما زیارت کوونکي دي. بيا يې وفرمايل: څوک چې ستا د قبرونو زيارت وکړي د ۷۰ حجونو ثواب لري او د مور څخه د پيدا شوی ماشوم په شان له ګناهونو څخه پاکيږي».&lt;ref&gt;نوری، مستدرک الوسائل، ۱۴۰۸ق، ۱۰ټوک، ۲۱۵مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> همدا رازامام صادق (ع) وفرمایل: «هیڅوک نشته چې زموږ او زموږ د قبرونو زیارت وکړي مګر دا چې خدای به هغه په خپل بخښنه او رحمت کې غرق کړي او ګناهونه به یې وبخښي» &lt;ref&gt; نوری، مستدرک الوسائل، قم، مؤسسه آل البیت لإحیاء التراث العربی، لمړی چاپ، ۱۴۰۸ق، ۱۰ټوک، ۳۵۱مخ. &lt;/ref&gt; نورو رواياتونه هم رانقل شوي دي چې د ټولو امامانو زيارت ارزښتناک او د ثواب لرونکي بللي دي. البته د شیعه امامانو د هر يو د زیارت په اړه هم روایتونه رانقل شوي دي.<br /> <br /> ==د امام علي (ع) زيارت==<br /> <br /> امام صادق (ع) وفرمايل: «څوک چې د اميرالمؤمنين علي (ع) زيارت وکړي په داسې حال کې چې د هغه په حق باندي پوه وي او د تکبر او مجبورتيا له لورې نه وي، خدای د هغه لپاره د زرو شهيدانو اجر ليکي او د هغه تېر او راتلونکي ګناهان بخښي او د ایمان راوړونکو سره محشور کيږي او حساب پر هغه باندي آسانه ګرځي»&lt;ref&gt;نوری، مستدرک الوسائل، ۱۴۰۸ق، ۱۰ټوک، ۲۱۳مخ. &lt;/ref&gt;او په بل روایت کې فرمایلي دي: «جنت د هغه لپاره دی»&lt;ref&gt;نوری، مستدرک الوسائل، ۱۴۰۸ق. &lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==د امام حسن مجتبی (ع) زیارت==<br /> <br /> پېغمبراکرم (ص) امام حسن (ع) ته په خطاب کي وفرمايل: «هر څوک چې ستا له مړينې وروسته ستا يا پلار او ورور زیارت وکړي، جنت د هغه لپاره دى».&lt;ref&gt;نوری، مستدرک الوسائل، ۱۴۰۸ق، ۱۰ټوک، ۳۵۰مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==د امام حسين (ع) زيارت==<br /> <br /> *امام صادق (ع) وفرمايل: «هر مؤمن چې د حسين (ع) قبر ته ولاړ شي (زیارت یي وکړي) په داسې حال کې چې د هغه په حق باندي پوه وي د اختر د ورځ نه پرته په نورو ورځو کې به شل حجونه او شل بشپړه او منل شوې عمره او د پيغمبر يا عادل امام سره شل جهاد به ورته وليکل شي. او هر څوک چې د اختر په ورځ د هغه زیارت ته لاړ شي د هغه لپاره به د سلو حجونو، او عمرو او د جهاد ثواب ولیکل شي او هر څوک چې د عرفې په ورځ د هغه زیارت ته ولاړ شې د هغه لپاره د زرو حجونو، عمرو او زرو جهاد ثوابونه لیکل کیږي».&lt;ref&gt;شیخ صدوق، أمالی، د آیت الله کمره ای ژباړه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، شپږم چاپ، ۱۳۷۶ل، نه ويشتمه ناسته، ۱۴۳مخ. &lt;/ref&gt;<br /> <br /> *امام موسی بن جعفر (ع) وفرمايل: «هر څوک چې په پوهه او معرفت سره د حسین (ع) د قبر زیارت وکړي، خدای د هغه تېر او راتلونکي ګناهونه بخښي».&lt;ref&gt;صدوق، أمالی، د کمره ای ژباړه، ۱۳۷۶ل، نه ويشتمه ناسته، ۱۴۲مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> *امام صادق (ع) وفرمايل: «که خلک وپوهېږي چې د امام حسين (ع) په زيارت کې څه شی شته؛ نو د حسين (ع) د زيارت لپاره به په تورو یو د بل سره جنګېدل او د زيارت لپاره به يې خپل مالونه خرڅول. فاطمه الزهرا (س) په داسې حال کې چې له هغې سره زر انبياء، زر صالحين، زر شهيدان او په زرګونو ملائکې دي، د حسين بن علي (ع) زيارت کوونکو ته د رحمت په سترګه ګوري او له خدايه د دغو خلکو لپاره د هر خير غوښتنه کوي». &lt;ref&gt;نجفی، محمد جواد، د حضرت امام حسین(ع) ژوندون، تهران، دارالکتب الاسلامیه، دريم چاپ، ۱۳۶۴ل، ۲۵۷مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==د امام محمد باقر(ع) زيارت==<br /> <br /> هشام بن سالم وايي چې یو سړی امام صادق (ع) ته راغی او پوښتنه یې وکړه: «آیا زه ستا د پلار زيات وکم؟ حضرت وفرمايل: څوک چې زما د پلار زيارت وکړي، د هغه لپاره جنت دی».&lt;ref&gt;نوری، مستدرک الوسائل، ۱۴۰۸ق، ۳۵۱مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==د امام موسی کاظم (ع) زیارت==<br /> <br /> د امام کاظم (ع) د زيارت په باره امام رضا (ع) په يوه روايت کي وفرمايل: «هرڅوک چې په بغداد کې زما د پلار زيارت وکړي لکه هغه څوک دی چې د اميرالمؤمنين علي (ع) او د رسول الله (ص) زيارت يې کړی وي. (یعنی د هغوئ د زيارت ثواب لري).&lt;ref&gt;نوری، مستدرک الوسائل، ۱۴۰۸ق، ۳۵۲مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==د امام رضا (ع) زيارت==<br /> <br /> د امامانو په وینا کې د امام رضا (ع) په زیارت باندې زیات ټينګار شوی دیِ؛ ځکه چې هغه حضرت په غريبي او جلا وطنې کي شهيد شواو په مدینه کښې نه ؤ او له خپلو خپلوانو نه ليرې ؤ؛ له همدې امله معصومو امامانو (ع) غوښتل چې خلک دې ته وهڅوي چې طوس (مشهد) ته ولاړ شي او پرې نه ږدي چې د حضرت (ع) یادونه هېره شي.<br /> <br /> ==د امامانو د اولادونو زيارت== <br /> <br /> د امامانو په احادیثو کې د ځینو امام زاده ګانو د زيارت په اړه لکه عبدالعظیم حسني په رۍ او فاطمه معصومه په قم کې روایتونه راغلي دي:<br /> <br /> ===عبدالعظیم حسنی===<br /> <br /> عبدالعظیم حسني (۲۵۲ ق) چې په شاه عبدالعظیم باندي مشهور دی، د حسنی عالمانو او ساداتو او د حدیثو له راویانو څخه و. د هغه نسب د څلورو منځګړو له لارې امام حسن مجتبی (ع) ته رسیږی. شیخ صدوق د هغه د قبر د زیارت په باره کي دا روایت رانقل کړی دی چې د رۍ د خلکو څخه يو سړی امام هادی (ع) ته راغی او ویې ویل: ما د حضرت سید الشهداء زیارت وکړ. امام (ع) وفرمايل: د عبدالعظيم د قبر زيارت کول ثواب چې ستاسو په سيمه کي دی د هغه چا په شان دی چې د حسين بن علي (ع) د قبر زيارت يې کړی وي.&lt;ref&gt;صدوق، محمد بن علی، ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، الشریف الرضی، ۱۳۶۸ل، ۹۹مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===فاطمه معصومه (س)===<br /> <br /> حضرت معصومه (س) د امام کاظم (ع) لور او د امام رضا (ع) خور ده. هغې د امام رضا (ع) د ليدنې لپاره ايران ته ولاړه، په لاره کي ناروغه شوه او په قم کښې وفات شو. په قم کې د هغه د زيارت په اړه داسې روایت شوی دی:<br /> <br /> *امام رضا علیه السلام وفرمایل: «څوک چې د فاطمې بنت موسی بن جعفر زیارت وکړي په داسې حال کې چې د هغې په حق باندي پوه وي، نو د هغه لپاره جنت دی». &lt;ref&gt;نوری، مستدرک الوسائل، ۱۴۰۸ق، ۱۰ټوک،۳۶۹مخ. &lt;/ref&gt;<br /> <br /> *امام صادق (ع) وفرمايل: «د هغې زيارت د جنت سره برابر دی».&lt;ref&gt;نوری، مستدرک الوسائل، ۱۴۰۸ق، ۱۰ ټوک، ۳۶۸مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==د لا ډېرې مطالعي لپاره==<br /> * منتهی الآمال، ۱ټوک، شیخ عباس قمی، د ريم امام أبا عبدالله الحسین ژوندون.<br /> * حسيني حماسه ، شهید مرتضی مطهری.<br /> <br /> ==سرچينې==<br /> <br /> [[fa:ثواب زیارت ائمه(ع)]]<br /> [[es:Recompensa por visitar a los Imames Infalibles]]<br /> [[fr:Récompense de la visite pieuse des Imams (a)]]<br /> [[ar:اجر زیارة الائمة]]<br /> [[ms:Pahala Menziarahi Para Imam Maksum as]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D9%BE%D9%87_%D8%AD%D8%A7%DA%A9%D9%85%DB%8C%D8%AA_%DA%A9%DB%90_%D8%AA%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF&diff=395 2023-08-01T05:38:38Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> په حاکمیت کې توحید څه شی دی او آیا دا د توحید له ډولونو څخه دی؟<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> په حکومتولۍ او قانون جوړونې (حاکمیت او تشريع) کې توحید په دې معنا ده چې د چارو اداره او د ټولو مخلوقاتو پر ژوند او مال باندي ولکه د خدای په لاس کې ده. همدارنګه د قوانینو او د احکامو او تکاليفو وضع کول د خدای په شأنيت کی دی او د نورو وګړو او ادارو تقنین یوازې په هغه صورت کې اعتبار لري چې د الهي احکامو او شریعت سره مخالف نه وي. په حکومتولۍ او قانون جوړونې کې توحید، د افعالی توحید د مصداقو څخه دی.<br /> <br /> ==په حکومتولۍ او قانون جوړونې کې د توحید معنا==<br /> <br /> په حاکمیت کې توحید د دې اعتقاد په معنا ده چې په کائناتو کي یوازینی قانون جوړونکی خدای دی او له هغه پرته بل څوک نشي کولای په خپلواکه توګه د انسان د ژوند د تنظیم کولو لپاره قوانین جوړ کړي. نو په دې اساس تشريع (قانون جوړول) او د احکامو او تکاليفو وضع کول د خداى په شأنيت كې دی او د نورو خلكو او ادارو تقنين يوازې په هغه صورت كې د اعتبار وړ دى چې د الهي قوانينو او مقرراتو په وړاندې ولاړ نه وي او د هغه پر خلاف نه وي.<br /> <br /> حاکمیت چې د خلکو پر ژوند او مال باندې د تسلط او د ټولنې د چارو د اداره کولو په معنا ده، هم د خدای په شأنيت کې دی. هغه یوازینی خپلواک او حقیقي حاکم دی او د نورو حاکمیت یوازې د خدای د اجازې تر سیوري لاندې اعتبار لري. نو له دې امله د قانون جوړونه، تشريع او د قوانینو اجرا کول (حاکمیت) د خدای لپاره دی، او نور کسان د خدای په وړاندې دا ډول مقام نشي ترلاسه کولی، مګر دا چې باید د هغه په اجازه او اراده وي.&lt;ref&gt; سعیدی مهر، محمد، د اسلامی کلام پوهنه ، ۱ټوک ،۱۲۱۱مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==د حاکميت د توحيد تړاو د افعالی توحید سره== <br /> <br /> خدای د کمال د صفتونو پر درلودلو سربیره د ټولو افعالو او کړنو سرچينه هم دی. پيدايښت، روزي ورکول، د مخلوقاتو د چارو اداره کول، بخښنه او داسې نور د الهي کړنو څخه دي. همدارنګه په نړۍ کې یوازینی حقیقي او خپلواک تأثیر کوونکی د خدای ذات دی او له هغه پرته بل هیڅ وجود بشپړ او خپلواکه کړنه نه لري او پاتې ټوله موجودات نا خپلواکه دي. افعالی او کړه‌نيز توحید، د قرآن کریم له نظره، په دې معنا ده چې په نړۍ کې له خدای پرته بل هیڅ خپلواک اغېزمن نشته.&lt;ref&gt;ربانی گلپایگانی، علی، تخلیص الالهیات، ۲۶۳ مخ. &lt;/ref&gt;<br /> <br /> د معنا او مفهوم له نظره، د حکومتي توحيد او د افعالي توحيد تر منځ د اعم او اخص اړيکه شتون لري. يعني افعالي توحيد عام او حکومتي توحيد خاص او د افعالی توحيد يوه څانګه ده؛ ځکه د الهي افعالو څخه يو دا دی چې خدای پر ټول عالَم باندي حاکمیت لري. په بل عبارت د خدای افعالي توحيد عام دی او د خدای ټوله فعلونه او کړنې په غېږ کي نيسي، خو په حاکميت کي توحيد خاص دی او یوازي د خدای پر ځينو فعلونو باندي شامليږي. <br /> <br /> ==سرچينې==<br /> <br /> [[fa:توحید در حاکمیت]]<br /> [[es:Monoteísmo en la soberanía]]<br /> [[ar:التوحيد في الحكم]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DA%AB%D8%A7%D8%B1_%D8%AF_%D8%B0%D8%A7%D8%AA_%D8%AF_%D8%AF%D8%B1%DA%A9_%DA%A9%D9%88%D9%84%D9%88_%D8%A7%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86&diff=394 2023-08-01T05:21:24Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> ولي د خدای ذات نشو درک کولای؟<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> د خدای د ذات درک او پوهېدنه د بشر د علم او عقل د محدودوالی او د الهی ذات د نامحدودیت په دلیل ممکنه نه ده. له بلې خوا د خدای ذات ساری او بیلګه نه لري او زموږ لپاره د تصور او تطبیق وړ نه دی. امام صادق (ع) په يو حديث کي د خدای په ذات کي له تفکر څخه منع کړی دی.<br /> <br /> ==د خدای د ذات نا محدودوالی==<br /> <br /> د خدای د ذات نا محدودوالی او د انسان د عقل او پوهې محدود والی د خدای د ذات د نه درک کېدنې اصلی لامل دی. د خدای شتون له هرې خوانه بې نهایت دی. د هغه ذات او صفات لکه علم او قدرت بې پايه او نامحدود دی؛ له بلې خوا نه هغه چئ د انسانانو په اختيار کي دی، ټوله محدود دي. د انسانانو لپاره يوازي اجمالی اشاره د خدای ذات او صفات ته ممکنه ده.<br /> <br /> ==د خدای لپاره د ساری او شريک نشتوالی==<br /> <br /> خدای له هرې لورې نه ساری او بېلګه نه لري او احد او لاشریک دی؛ ځکه چې که يې ساری او بېلګه درلود، دواړه به محدود ول. د هغه شتون پوهېدنه چې هېڅ ډول ساری او بېلګه نه لري او هر څه پرته له هغه نه له ممکناتو څخه دي، بې له شکه امکان نه لري. دا له دې کبله چې د ممکناتو صفتونه د واجب الوجود له صفتونو سره توپير لري.<br /> <br /> ==د خدای د ذات اجمالی پېژندنه==<br /> <br /> د خدای د ذات او صفتونو اجمالي پېژندنه ممکنه ده. د مثال په ټوګه انسان د خدای پر شتون او د هغه پر پوهه، توان او اراده باندي پوه دی؛ اما هېڅکله د هغه پرباطن باندي لاس نشی پيدا کولای. امام صادق (ع) وفرمايل: «اذا انتهی الکلام الی الله فامسکوا؛ کله چې وينا د خدای ذات ته ورسيږي هلته چپ شئ» &lt;ref&gt;د علی بن ابراهیم تفسیر، د نور الثقلین په نقل، ۵ټوک، ۱۷۰مخ.&lt;/ref&gt;يعني د هغه د ذات په باره کي خبري مه کوئ چې عقلونه په هغه کي حيران دي او هيڅ ځای ته نه رسيږي او د محدودو عقلونو لپاره په نا محدود ذات کۍ اندېښنه نا ممکنه ده.&lt;ref&gt;تفسیر نمونه، ۲۲ټوک، ۵۵۸مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == سرچينې ==<br /> <br /> [[fa:امکان درک ذات پروردگار]]<br /> [[ar:امکانیة ادراک ذات الله تعالی]]<br /> [[es:La posibilidad de comprender la naturaleza de Dios]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D9%86%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%BA%DB%8C%D9%88_%D8%B3%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%AA_%D8%AF_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85_%D9%84%D9%87_%D9%86%D8%B8%D8%B1%D9%87&diff=393 2023-08-01T04:56:24Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> په روایت کې راغلی دی چې رسول الله (ص) وفرمايل: «لاعدوَی فی الاسلام» په دې معنا چې په اسلام کي سرایت نه لرو. د کرونا د خپریدو او په ټولنه کي د ناروغۍ د خپریدو په وړاندې د خلکو د حساسیت په پام کې نیولو سره آیا دا خبره د علم او عقل پر خلاف نه ده؟ <br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> اسلام نه یوازي د ناروغۍ د خپرېدو په حقیقت باور لري، بلکې په ناروغۍ کي د هغه سرايت اصل ګڼي مګر دا چې د هغه خلاف ثابت شي. د ناروغ د لیدنې سپارښتنه هم یوازي هغه وخت شوې ده چې ناروغي ساري نه وي.<br /> <br /> خو د «لا عدوَی...ِ ؛ سرایت شتون نه لري ...» روايت د ځینو غلط فهمیو لامل ګرځېدلی دی. د دې روایت سند ډېر ضعیف دی. له بده مرغه د دوديز طب په ډګر کې ځينې افراطي کسان د دې روايت په استناد سره له ساري ناروغيو څخه ډډه نه کوي او نور کسان هم په دې برخه کې بې پروايي ته هڅوي. دا روایت له هغو ګڼو روایتونو سره مخالف دی چې له ناروغانو سره د کښېنستنې څخه منع کړې ده.<br /> <br /> که چیري د دې روایت سند ومنو، کولای شو روایت داسي معنا کړو چې د سرايت حکم رد شوی دی. دا په دې معنا چې د ناروغۍ د خپرېدو په صورت کې، ناروغ د هغه چا په وړاندې کوم حق نه لري چې هغه یې په ناروغۍ اخته کړی دی، او نه شي کولای د هغه څخه د تاوان غوښتنه وکړي او یا د هغه د ناروغۍ مسئولیت په غاړه ونيسي.<br /> <br /> ==د ناروغۍ سرایت په روايتونو کي== <br /> <br /> په دیني منابعو کې د ځینو ناروغیو خپریدل په روښانه توګه بيان شوی دی او نه شو کولای په هغه کي شک وکړو: <br /> <br /> * په یو روایت کې د اسلام د پیغمبر (ص) څخه را نقل شوی دی چې ويې فرمايل: «ناروغ سړی د روغ سړي څنګ ته دي ولاړ نه شي»&lt;ref&gt;مجلسی، محمدباقر، بحار الأنوار الجامعه لدرر أخبار الأئمه الأطهار(ع)، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۴ق، ۶۲ ټوک، ۸۲ مخ.&lt;/ref&gt; داسې ښکاري چې دا روایت د هغو روايتونو سره چې د ناروغ ليدنه مستحب ګڼې، په تعارض کي دی؛ خو دا روايت په هغه صورت کې دی چې د ناروغۍ ډول د خپرېدني په لحاظ څرګند نه وي. د دې روايت له مخې په ناروغيو کې اصل سرایت دی؛ او د ناروغ د ليدني استحباب يوازي په هغه صورت کي دی چې د ناروغۍ د نه ساري کیدو څخه ډاډ ولرو.<br /> <br /> * همدارنګه له رسول الله (ص) څخه را نقل شوی دی: «له جذام څخه داسې وتښته لکه چې له زمري څخه تښتې». &lt;ref&gt;مجلسی، بحار الأنوار، ۷۲ټوک ،۱۳۱مخ.&lt;/ref&gt; د يو بل روايت سره سم، یو جذامی سړۍ پیغمبر (ص) ته د بیعت کولو لپاره راغۍ؛ خو رسول الله (ص) بې له دې نه چې لاس ورکړي د هغه بیعت يې ومنل.&lt;ref&gt;مجلسی، بحار الأنوار، ۶۲ټوک ، ۸۳ مخ.&lt;/ref&gt; له بلې خوا په ځینو راپورونو کې راغلي دي چې رسول الله (ص) &lt;ref&gt;مجلسی، بحار الأنوار، ۶۲ټوک،۸۲4 مخ.&lt;/ref&gt; او اهل بیت(ع)&lt;ref&gt;کلینی، محمدبن‌یعقوب بن اسحق، الأصول، فروع، الروضه من الکافی، مصحح علی‌اکبر الغفاری، تهران، دارالکتب الإسلامیه، ۱۴۰۷ق، ۲ټوک ،۱۲۳مخ.&lt;/ref&gt; د جذامی ناروغانو سره هم‌خواړه شوي دي. له جذام څخه د تښتېدو او د جذام له ناروغ سره د خواړه د شريکېدو د روايتونو په منځ کي تعارض نشته؛ ځكه جذام دوه ډوله دي؛ يو ډول يې وچ چې ساري نه دی او بل ډول يې ساري دی. نو له همدې امله هغه جذاميان چې ساري ناروغي لري له ښارونو او د خلکو په مینځ کې د ننوتلو څخه منع شوي دي. او دا احتمال په کلکه ورکول کيږي چې هغه جذاميان چې د معصومو امامانو سره هم‌خواړه شوي دي ساري ناروغي يې نه دي درلودلي. <br /> <br /> * یو کس له امام کاظم (ع) څخه وپوښتل: «که په کوم ښار کې طاعون راشي او زه هلته وم، باید له هغه ښار څخه ووزم؟» امام وفرمايل: «هو»؛ هغه وپوښتل: «که چیرې دا په یوه کلي کې و؟» ويې ويل: «هو»؛ پوښتنه يې وکړه: «که په کور کي و؟» ويې فرمايل: «هو دباندي ووزئ». راوي وپوښتل: «موږ له رسول الله (ص) څخه داسي روایت کوو چې له طاعون څخه تښتېدل لکه د جهاد څخه د تښتېدل په شان دی!» امام (ع) وفرمايل: «رسول الله (ص) دا خبره هغو كسانو ته وكړه چې په حساسو سيمو او سرحدونو كې د دښمن په وړاندې د جګړې په حال كې وو، او كله چې هلته طاعون راغۍ نو جنګياليان له وېرې وتښتېدل او سنګرونه یي تش کړل».&lt;ref&gt;حرعاملی، محمدبن‌حسن، وسائل الشیعه، قم، مؤسسه آل‌البیت(ع)، ۱۴۱۶ق، ۲ټوک،۴۳۰مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> * رسول الله (ص) فرمایلي دي: هغو کسانو ته ډېر مه ګورئ، چې په جذام باندی اخته وي، او کله چې ورسره خبرې کوئ، له هغوئ څخه د يوې نېزې په اندازه ليرې واوسئ.&lt;ref&gt;مجلسی، بحار الأنوار، ۶۲ټوک، ۸۳مخ.&lt;/ref&gt; دا احتمال شته چې د نه کتلو سپارښتتنه د دواړو خواوو لپاره د رواني روغتیا اړخ ولري. خو په روایت کې د یوې نېزې فاصله شاوخوا دوه متره ده او دا اندازه اوس هم د متخصصینو لخوا سپارښتنه کیږي ترڅو د ناروغۍ د خپریدو مخه ونیسي.<br /> <br /> * امام سجاد (ع) د اسلام د دښمنانو په لعنت کولو کې فرمايي: [اې خدایه!] د هغوئ اوبه په کولرا او خواړه يې په دردونو سره ګډ کړه&lt;ref&gt;صحیفه سجادیه، ۲۷ دعا.&lt;/ref&gt;. په دغه روایت کښې امام(ع) د کولرا د ميکروب د سرچینې د معرفی کولو په ترڅ کي چې اوبه دی، له خدایه وغوښتل چې دغه ميکروبونه د دښمنانو په اوبه کي ګډ کړي تر څو هغوئ پرې اخته شی. د دې روايت څخه لاس ته راځي چې امام (ع) د ناروغيو په سرايت باندی باور درلود او د ساري ناروغيو شتون په اسلام کي د مسلمو شيانو څخه دی.<br /> <br /> ==د «لا عدوِی فی اسلام» د روایت څېړنه==<br /> <br /> د «لا عَدْوَى‏ فی الاسلام؛ په اسلام کې سرايت نشته» روایت د ځینو غلط فهمیو لامل شوی دی. دا روايت چې د شيعيانو له لارې د هغه سند ډېر ضعيف دی، په سني منابعو کې، د دې لپاره چې په صحیح مسلم او صحیح بخاري کې رانقل شوی دی&lt;ref&gt;بخاری، محمدبن‌إسماعیل، صحیح البخاری، محقق: محمد زهیربن‌ناصر الناصر، بیروت، دارطوق النجاه، ۱۴۲۲ق، ۷ټوک ، ۱۹، ۲۶، ۲۷ و ۳۱ مخونه.&lt;/ref&gt; صحیح ګڼل کيږي، که څه هم د سنيانو په منځ کې هم د خنډونو لامل ګرځېدلی دی او له نورو احاديثو سره د تعارض له امله شخړې رامنځته شوي دي.&lt;ref&gt;وګورئ: أبوالحسن القشیری النیسابوری، مسلم بن الحجاج، صحیح مسلم، محقق: محمد فؤاد عبدالباقی، بیروت، دار إحیاء التراث العربی ۱۴۲۱ق، ۷ټوک، ۳۱و۳۲ مخونه.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> دا روایت په شیعه منابعو کې داسی روایت شوی دی:<br /> <br /> : «نضر بن قرواش جمّال (اوښ ساتونکی) وايي: ما له امام صادق (ع) څخه د هغه اوښ په اړه چې د پرازیتي پوستکي ناروغي لري داسي پوښتنه وکړه چې، آیا د دې ناروغۍ د سرايت له وېري هغه اوښ د نورو اوښانو څخه جلا کړم؟ امام (ع) وفرمایل: یو اعرابی رسول الله (ص) ته راغۍ او ویې ویل: ای د خدای رسوله! زه د ارزانو پسونو، غواګانو او اوښانو سره مخامخ کېږم چې د پوستکې په خارښت باندي اخته دي، نه مې خوښېږي چې هغه واخلم تر څو د هغه د پوستکې ناروغي زما اوښان او پسونو ته سرايت و نه کړي. رسول الله (ص) ورته وفرمایل: نو لومړنی يې څوک په دې ناروغۍ اخته کړ؟ بيا يې وفرمايل: سرایت (عدوی) او... په اسلام کې نشته».&lt;ref&gt;وګورئ: أبوالحسن القشیری النیسابوری، مسلم بن الحجاج، صحیح مسلم، محقق: محمد فؤاد عبدالباقی، بیروت، دار إحیاء التراث العربی ۱۴۲۱ق، ۷ټوک، ۳۱و۳۲ مخونه.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> د دوديز طب په ډګر کې ځینې افراطیان د دې روایت پر ظاهر باندي په استناد سره، د ساري ناروغیو څخه ډده نه کوي او په دې برخه کې نور کسان هم بې پروايي ته هڅوي. دوئ عقيده لري چې د حديث مقصد دا دی چې يو مسلمان د اسلامي ژوند په اختيارولو سره به ناروغ نه شي او د جذاميانو سره د معصومانو هم‌خواړه کېدلو روايتونو ته په اشارې سره په الله تعالی باندي توکل د ستونزې حل ګڼي. دا توجیه د ساري ناروغیو څخه د ځان د ليرې ساتلو له روایاتو سره په تعارض کې ده او د ساري او غیر ساري جذام توپیر هم دا دلیل د خنډ سره مخامخ کوي.<br /> <br /> ===د سرايت اصل منل او د هغه حکم ردول===<br /> <br /> په نورو احادیثو کې د «طَيَره» (بدفال) تر څنګ «عدوی» راغلۍ دی. طَيرَه يا بدفال یو له هغو نهو شيانو څخه دی چې د رفع په حدیث کې راغلي دي. د مشهورو علماوو د نظر له مخې د رفع په حدیث کي د نهه شيانو حقيقت رفع شوی نه دی؛ بلکي د هغو شيانو حکمونه او اغيزې د خدای لخوا له مسلمانانو څخه لیرې شوي دي. سرايت هم د طيرې او نورو شيانو په څېر يوازي د هغه حکم او حقوقي آثار له منځه وړل شوي دي او اصل يې يو حقيقت دی چې د انکار وړ نه دی. <br /> <br /> دا مطلب د امام علی (ع) په خبره تأييديږي چې وايي: «و الطیره لیست بحق والعدوی لیست بحق؛ بد فال وهل حق نه دی او سرايت حق نه دی»&lt;ref&gt;نهج البلاغه، ۴۰۰12 حکمت.&lt;/ref&gt; په دې روايت كې د امام (ع) مقصد دا نه دى چې سرايت شتون نه لري، بلكې د هغه حكم نفی كوي او هغه سړى چې ناروغي ترې خپره شوې وي، ضامن نه دى او کله چې د هغه څخه بل چا ته ناروغي سرايت وکړي په ناروغي باندي د اخته شوي سړي لپاره د ناروغي د خپروونکي په وړاندي هيڅ حق نه پيدا کيږي او نه شي کولای په دې پلمه د هغه څخه د تاوان غوښتنه وکړي او هغه د خپل ناروغي په باره کي مسئول وګڼي.<br /> <br /> ==سرچينې==<br /> <br /> [[fa:سرایت بیماری‌ها از نظر اسلام]]<br /> [[ar:انتشار الأمراض من وجهة نظر الإسلام]]<br /> [[es:La transmisión de enfermedades según el Islam]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86_%D8%AF_%D8%A8%D8%B1%D8%AE%D9%84%DB%8C%DA%A9_%D8%A8%D8%AF%D9%84%D9%88%D9%86_%D8%AF_%D9%8A%D9%88%D9%87_%DA%AB%D9%86%D8%A7%D9%87_%D9%BE%D9%87_%D8%AA%D8%B1%D8%B3%D8%B1%D9%87_%DA%A9%DB%90%D8%AF%D9%88_%D8%B3%D8%B1%D9%87&diff=392 2023-08-01T04:48:47Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> آیا يوه ګناه کولای شي د يو چا سرنوښت ته بدلون ورکړي؟<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> <br /> <br /> دانسانانو کړنه پر برخلیک باندي اغېزه لري او کولای شي د هغه د اړولو سبب وګرځي. ځينې ګناهونه لکه د خپلوانو سره د اړيکې غوڅول، په درواغ سره قسم خوړل او ظلم او تېرۍ کول د هغو ګناهانو څخه شمېرل شوي دي چې د انسان دنیایی برخلیک ته بدلون ورکوي. همدا راز ځينې ګناهونه لکه په عمدې توګه وژل، د انسان اخروی برخلیک اړوي او انسان د تل لپاره دوزخي ګرځوي. دغي اغيزې په دې شرط شتون لري چې انسان بې له توبې نه او د حق العبد د نه خلاصون سره له دې دنيا څخه ولاړ شي.<br /> <br /> سربېره پر ګناهانو، ښه او نيکې کړنې لکه صله رحم یعنې د خپلوانو سره د اړيکې ساتل هم کولای شي چې د انسان سرنوښت واړوي او د انسان په نېکمرغۍ کي اغېزه ولري.<br /> <br /> ==د سرنوښت اړوېدل په دنيا کي==<br /> امام حسین (ع): «هرڅوک چې د خپل د مړيني له ځنډېدنې او د روزي له زياتوالي څخه خوشاله کيږي، خپلوانو ته دي ورسيږي او د هغوئ پوښتنو ته دي ولاړشي» (بحارالانوار، ۸۳ټوک، ۱۶۱مخ)<br /> <br /> د انسان تګ او کړنه کولای شي د انسان په سرنوشت او برخلیک کي اغېزمن وي او د هغه د اړولو سبب وګرځي. کله يو کار د خدای د رضايت سبب ګرځي او د وګړې سرنوښت ته بدلون ورکوي. د بېلګې لپاره د امام باقر (ع) د يو روايت پربنسټ ځينې خلک د صله رحم (د خپلوانو سره د اړيکې ساتل) له کبله بډای او شته من ګرځي. &lt;ref&gt;اصول کافی، د کمره ای، محمد باقر ژباړه، د اسوه خپرونه، ۱۳۷۵ل، ۵ ټوک، ۳۰۵- ۳۱۵ مخ. &lt;/ref&gt;<br /> <br /> ځينې ګناهونه هم شتون لري چې د انسان په برخلیک کي اغېزمن دي:<br /> <br /> *د امام صادق (ع) د یو روايت پراساس قطع رحم (د خپلوانو سره د اړيکې غوڅول) د انسان د عمر د لنډېدو سبب ګرځي.&lt;ref&gt;.اصول کافی، د کمره ای، محمد باقر ژباړه، د اسوه خپرونه، ۱۳۷۵ل، ۵ ټوک، ۳۰۵- ۳۱۵ مخ&lt;/ref&gt;<br /> * امام باقر (ع) وفرمايل: «درې خصلته شته چې څوک تر هغه وخته نه مري مګر دا چې د هغه په پايله باندي اخته شي: ظلم، قطع رحم او په درواغ قسم خوړل»&lt;ref&gt;اصول کافی، د کمره ای، محمد باقر ژباړه، د اسوه خپرونه، ۱۳۷۵ل، ۵ ټوک، ۳۰۵- ۳۱۵ مخ.&lt;/ref&gt;<br /> * امام صادق (ع) وفرمايل: «هرڅوک چې په دښمنۍ سره خپل پلار او مور ته وګوري حتی که پلار او مور يې پر هغه باندي ظلم هم کړی وي، خدای د هغه لمونځ نه مني» &lt;ref&gt;اصول کافی، د کمره ای، محمد باقر ژباړه، د اسوه خپرونه، ۱۳۷۵ل، ۵ ټوک، ۳۰۵- ۳۱۵ مخ&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==د سرنوښت اړوېدل په آخرت کي==<br /> <br /> د اسلامي زده کړو پر بنسټ، ځينې ګناهونه انسان د تل لپاره په دوزخ کي ځاي ورکوي. هرومرو دا په هغه صورت کي ده چې سړی بې له توبې نه له دنيا څخه ولاړ شي او که په دنيا کي توبه وکړي، اخروی اثرونه یې له منځه ځي او عذاب ځينې پورته کيږي.<br /> <br /> د دې ډول ګناهانو لپاره ځينې بيلګې ياد شوي دي:<br /> <br /> *قرآن فرمايي: «او هرڅوک يو مسلمان په عمدي توګه ووژني، سزايې دوزخ دی او د تل لپاره په هغه کي به واوسيږي او خدای پر هغه باندي خواشينۍ کيږي او د خپل له رحمت نه يې ليري کوي او ډېرستر عذاب د هغه په انتظار کي دی.» (نساء: ۹۳) د مسلمان وژنه د سترو ګناهانو څخه دی او کولای شي د انسان سرنوشت په آخرت کي واړوي او انسان د تل لپاره دوزخي کړي.<br /> <br /> *هغه څوک چې «ربا» خوړي، د قرآن د آیاتو پر بنسټ د خدای او رسول په وړاندي په جګړه کي درېدلی دی.&lt;ref&gt;د بقرې سوره، ۲۷۹ آیت.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==سرچينې==<br /> [[fa:تغییر سرنوشت انسان با انجام یک گناه]]<br /> [[ar:تغيير مصير الإنسان بارتكاب معصیة واحدة]]<br /> [[es:Cambio del destino del ser humano al cometer un pecado]]<br /> [[ur:صرف ایک گناہ سے پوری قسمت کا الٹ جانا]]<br /> [[fr:Changer le destin humain en commettant un péché]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_%D8%AA%D9%84%E2%80%8C%D9%BE%D8%A7%D8%AA%DB%90%D8%AF%D9%84&diff=391 2023-08-01T04:32:47Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> آیا قرآن يوازي خپل د نزول د زمانې لپاره ده يا د ټولې زمانې لپاره نازل شوی دی؟<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> قرآن کريم د بشر د هدايت کتاب، تلپاته او د ټولو زمانو لپاره نازل شوی دی. د قرآن عام خطابونه ټولو انسانانو او مؤمنانو ته، د دې نښانه ده چې قرآن کریم د ټولو نړيوالو لپاره نازل شوی دی. هغه علمي اعجاز چې په قرآن کريم کي هغو ته اشاره شوې ده، د نزول د زمانې مخاطبو ته د پوهېدنې وړ نه وو او همدا راز د قرآن موخه د انسانانو د سعادت او نيکمرغۍ لپاره د قرآن د تل پاتېدل بله نښانه ده. سربېره پر دې قرآن ځان د ټولو نړيوالو لپاره پند او د ټولو انسانانو لپاره وېروونکۍ ښوولی دی. دا موضوع په رواياتو کي هم تأييد شوی دی.<br /> <br /> ==د قرآن عام خطابونه==<br /> <br /> د قرآن ډېر آیتونه خطابونه لري چې د ټولو خلکو او يا د ټولو مؤمنانو لپاره دي: <br /> <br /> * خلکو ته خطاب لکه: «يا أَيُّهَا النَّاس؛ ای انسانانو»&lt;ref&gt;وګورئ: انفطار، ۶ ؛ انشقاق،۶.&lt;/ref&gt; او «يَا بَنِي آدَمَ؛ ای د آدم زامنو». [۲]&lt;ref&gt;وګورئ: اعراف ، ۲۶؛ یس، ۶۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> * مؤمنانو ته خطاب لکه: « يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا؛ ای هغه څوک چې ايمان مو راوړي دي».&lt;ref&gt;وګورئ : بقره،۱۰۴، ۱۵۳، ۲۷۲ ؛ آل عمران،۱۰۰، ۱۰۲ و نساء، ۱۹،۲۹.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> سربېره پر دې قرآن ځان د ټولو نړيوالو لپاره پند&lt;ref&gt;انعام،۹۰.&lt;/ref&gt; او د ټولو انسانانو لپاره وېروونکۍ[۵]&lt;ref&gt;مدثّر، ۳۶.&lt;/ref&gt; ښوولی دی او د دې کليت لازمه، د هغه تلپاتېدنه ده.<br /> <br /> ==د قرآن قصې (کيسې)== <br /> <br /> په قرآن کي د پيغمبرانو او تېر شوي امتونو په باره کي ډيرې قصي او داستانونه ياد شوي دي. که له قرائنو څخه هم تېر شو او د هغه باطن ته هم پام و نه کړو، د قرآن له متن څخه ځیني کلی او هراړخيزه شیان لاس ته راځي.&lt;ref&gt;وګورئ: معرفت، محمد هادی، التمهید، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیّه، بی‌تا، ۳ټوک، ۲۹مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> امام باقر (ع) فرمایی: «که يو آيت د يو ټبر په باره کي نازل شي او دا ټبر مړ شي، آيت هم مري او د قرآن لپاره هيڅ شی نه پاته کيږي، ولې قرآن تر څو آسمان او ځمکه وي، همغسي پاته دی». دا روایت پر دې باندي اشاره لري چې د قرآن د تلپاتېدني په خاطر، د هغه داستان او کيسه هم تلپاتې ده او د يوې ډلې لپاره ځانګړې نه ده. دا ځکه چې د يوې ډلې د له منځه تللو سره بايد د هغه ځانګړی آیت هم باطل شي. <br /> <br /> ==د قرآن علمي اعجاز==<br /> <br /> قرآن د علمی او پوهنيزو په مختلفو سيمو کي مطلبونه بيان کړي دي چې د هغې زمانې د خلکو لپاره پېژندل شوې نه وو او د پوهني د پرمخ تګ سره د آيت معنا په ښه توګه ښکاره شوې ده. د دې علمی اعجازو څخه د لوړوالي په زیاتېدو سره د ساکښلو سختېدل دی چې نن پوهنه هغه ته رسېدلې ده.&lt;ref&gt;معرفت، محمد هادی، علوم قرآنی، ۴۲۵ مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==روایات==<br /> <br /> د امام صادق (ع) څخه رانقل شوی دی چې: «د قرآن نوی والی د دې لپاره ده چې خدای هغه د يوې موقتي زمانې يا ځانګړو خلکو ته نه دی رالېږلی او له دې کبله چې تلپاته او د ټولو لپاره دی، په هره زمانه کي نوی دی او ټولو خلکوته تر قيامته پوري خوږ او له جذبې نه ډک دی.»&lt;ref&gt;نقل شوې له: جوادی آملی، عبدالله، موضوعی تفسیر، قرآن په قرآن کي، قم، د اسراء خپورونکی، ۱۳۷۸ ل، ۱ټوک، ۳۱۳مخ.&lt;/ref&gt; امام باقر (ع) فرمایي: «قرآن د لمر او سپوږمۍ په شان دتل لپاره په جریان او بهېدنګ کي دی او د انسانانو ژوند د نړۍ تر پایه پوري روښانه ګرځوي».&lt;ref&gt;نقل شوې له: هماغه.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ==لا ډېره مطالعه==<br /> <br /> * عبدالله جوادی آملی، موضوعی تفسیر(قرآن په قرآن کي)، قم؛ اسراء ۱۳۷۸، ۱ټوک، د قرآن د تلپاتېدنې برخه. <br /> * مرتضی مطهری، خاتمیّت، تهران؛ صدرا، ۱۳۶۴.<br /> * محمد هادی معرفت، علوم قرآنی، قم؛ د تمهید فرهنګی مؤسسه ، ۱۳۸۰، ۴۱۴مخ.<br /> * ناصر مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۶۸، ۵ټوک، ۴۳۵مخ او ۸ ټوک، ۲۲۷مخ.<br /> <br /> ==سرچېنې==<br /> <br /> <br /> [[fa:جاودانه بودن قرآن]]<br /> [[es:La eternidad del Corán]]<br /> [[fr:Immortalité du Coran]]<br /> [[ar:خلود القرآن]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA_%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87_%DA%85%D8%AE%D9%87_%D8%A7%D8%B7%D8%A7%D8%B9%D8%AA&diff=385 2023-04-25T06:57:23Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> د ولایت معنا څه ده او اطاعت یې څنګه دی؟<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> د ولايت فقيه څخه اطاعت د ځینو فقهاوو له نظره واجب ګڼل شوی دی. د دې لوست له مخې، له دې امله چې معصوم امام (ع) ته لاسرسی نشته، تر ټولو غوره او نژدې ټاکنه غايب امام ته، ولي فقيه دی او کله چې د هغه عدالت او تقوا ثبوت ته رسېدلی وي، باید د هغه څخه متابعت او اطاعت وشي. ولي فقيه له دې کبله چې له فقاهت څخه برخمن دی او پر ديني احکامو باندې تسلط لري او د هېواد د اداره کولو لپاره سياسي او ټولنيز ليد لري، په اسلامي ټولنه کې د عدالت د اجرا کولو لپاره غوره انتخاب دی. ولي فقيه د ظلم او د هر ډول اخلاقي رذايلو پر ضد ولاړ دی او په هغه کې هیڅ ډول هوا او شهوت نشته او د هغه څخه اطاعت کول د ښو اخلاقو او د اسلام د قوانينو اطاعت دی. که ولي فقيه د عدالت او تقوا شرايط له لاسه ورکړي، نو د هغه څخه اطاعت واجب نه دی.<br /> <br /> ==د ولايت لغوي معنا==<br /> <br /> ولایت د «ولي» له ریښې څخه په اصل کي د «نژدېوالی» په معنا راغلی دی او د مرستې په معنا کې هم کارول شوی دی. فیومي په «المصباح المنیر» کې لیکي: «الوَلی د نژدې والی په معنا ده ... او وِلایت او وَلایت د واو د تورې په کسره او فتحې سره د مرستې په معنا ده».&lt;ref&gt;فیومی، احمد بن محمد مقری، المصباح المنیر، قمُ د دارالرضي خپراوي، ۲ ټوک، ۶۷۲ مخ. &lt;/ref&gt; <br /> <br /> طريحي په «مجمع البحرين» کي ولایت يې د ولی څخه د نژدیوالي په معنا او ولایت د واو د تورې له فتحې سره يې د مرستې او ملاتړې په معنا او د واو د تورې له کسرې سره يې د امارت په معنا ګڼلی او په لغات کي يې دواړه د دولت په معنا ګڼي.&lt;ref&gt;«الولی» و هو القرب… و الولایه أیضا: النصره، و بالکسر: الإماره، مصدر ولیت، و یقال: هما لغتان بمعنی الدوله. و فی النهایه: هی بالفتح: المحبه، و بالکسر: التولیه و السلطان… و الولی: الوالی، و کل من ولی أمر أحد فهو ولیه. و الولی هو الذی له النصره و المعونه. و الولی الذی یدیر الأمر (طریحی، فخر الدین، مجمع البحرین، تهران، مرتضوی، ۱۴۱۶ق، ۱ ټوک، ۵۵مخ). &lt;/ref&gt; راغب هم په «مفردات القرآن» کي د نژدېوالی په معنی باندي تکیه کوي او په دې باور دی چې «ولایت» د ځای، اړیکو او دين... له نظره د نژدېوالي لپاره کارول کیږي.&lt;ref&gt;الوَلَاءُ و التَّوَالِی: أن یَحْصُلَ شیئان فصاعداٌ حصولا لیس بینهما ما لیس منهما، و یستعار ذلک للقرب من حیث المکان، و من حیث النّسبه، و من حیث الدّین، و من حیث الصّداقه و النّصره و الاعتقاد، و الوِلَایَه النُّصْره، و الوَلَایَه: تَوَلِّی الأمرِ، و قیل: الوِلَایَه و الوَلَایَه نحو: الدِّلَاله و الدَّلَاله، و حقیقته: تَوَلِّی الأمرِ. و الوَلِیُّ و المَوْلَی یستعملان فی ذلک کلُّ واحدٍ منهما؛ (وګورئ:. راغب اصفهانی، حسین بن محمد، مفردات الفاظ القرآن، بیروت، دار العلم، ۱۴۱۲ق، ۸۸۵ مخ).&lt;/ref&gt;<br /> <br /> د ولي ټولې معناګانې يو اصل ته راګرځي او د هغه د کارولو د مصادیقو څخه د يو شی څخه وروسته د بل شی راتلل دی بې له دې څخه چې د دواړو تر منځ فاصله وي، چې د دې پرله پسي راتللو لازمه د هغو دواړو يو د بل سره نژدوالی دی. له همدې امله دا کلمه په مختلفو بڼو (په فتحه او کسره) کې د «میني او دوستۍ»، «ملاتړي او مرسته»، «متابعت او پیروي» او «سرپرستۍ» په معنا کارول شوې ده او د دې ټولو معناوو مشترک مفهوم هماغه معنوي نژدېوالی دی.<br /> <br /> ==د ولایت اصطلاحی معنا==<br /> <br /> په اصطلاح کي د «ولایت» کلمه د «سرپرستۍ»، «مشرتابه» او «رياست» په څیر د کلمو په ليکه کي یاد شوې ده او د هغه څخه مقصد دا دی چې د بل چا سرپرستۍ او د هغه د چارو اداره کول په غاړه ونيول شي. «ولایت په اصطلاح کې د یو وګړي یا مال یا دواړو باندې د تسلط په معنا ده، په دې کي توپير نشته چې دا تسلط او ولکه عقلي وي یا شرعي، اصلی وي يا عرضي» لکه د زوئ سرپرستۍ د پلار له لورې.&lt;ref&gt;بحرالعلوم، سیدمحمد، بلغه الفقیه، تهران، مکتبه الصادق(ع)، ۱۴۰۳ق، ۳ ټوک، ۲۱۰ مخ. &lt;/ref&gt; <br /> <br /> ولایت د حکومت په معنا دی، حکومت هغه اداره ده چې د ټولنیز ژوند او په ټولنه کي د ګډوډيو د مخنیوي او د امنیت د ساتلو لپاره لازمه ده. له همدې امله هغه څوک چې د دې ادارې مسئوليت په غاړه لري «ولی امر» بلل کیږي. په حقیقت کې هغه کلمه چې زموږ په دیني کلتور کې د حاکم پر ځای کارول کيږي ولی دی.&lt;ref&gt;مصباح یزدی، محمد تقی، حکیمانه‌ترینه حکومت؛ د ولايت فقیه په نظريه کي لټون، قم، د امام خميني د ښونې او څېړنې مؤسسه، ۱۳۹۴ل، ۳۹ مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> اطاعت د ولایت د مفهوم جزء نه دی، بلکې اطاعت د ولایت سره لازم دی. په عین حال کي، ولایت د خالص اطاعت سره ملازم نه دی، خالص اطاعت یوازي د خدای او معصومانو(ع) په ولایت پورې اړه لري.<br /> <br /> ==د ولايت فقيه څخه د اطاعت معنا==<br /> <br /> په اسلام کي خالص متابعت او اطاعت یوازي د خدای تعالی او معصومو(ع) پورې اړه لري، که غير معصوم د علمي او عملي رتبو په هره سطحه کي وي، له دې امله چې د خطا او اشتباه احتمال پکې شته د علم او عمل په ډګر کي د هغه څخه په خالصه توګه تبعیت او اطاعت نه کيږي؛ ځکه د غير معصوم څخه پر خالص تبعیت او اطاعت باندي امر ورکول، له دې امله چې په هغه کي د خطا او اشتبا احتمال ورکول کيږي، د خلکو د ګمراهۍ او انحراف لامل ګرځي، چې دا يو ناوړه کار دی او داسي امرکول د يو مطلق حکیم لخوا د غندلو وړ او ناشونی دی. <br /> <br /> پر دې اساس، د فقيه په باره کي هیڅوک په خالص اطاعت او تبعیت باندی باور نه لري. خو د فقيه څخه د خالص اطاعت او تبعيت نفی کول د هغه څخه په بيخي توګه د اطاعت او تبعیت د نفی کولو په معنا نه ده او د ولی فقیه څخه د اطاعت او تبعیت لزومتيا پر عقلی او نقلي دلایلو باندي ولاړ دی؛ ځکه د معصوم امام(ع) د غيبت په زمانه او په هغسي شرايطو کي چې معصوم امام(ع) ته لاسرسي شتون نه لري او خلک د امام(ع) د شتون د فضل له درک څخه بې برخې دي، عقل دا حکم کوي چې معصوم امام(ع) ته تر ټولو نژدې څوک غوره شي او ولی فقیه په دې دلیل سره چې د فقاهت څخه برخمن دی او د اسلامي احکامو سره آشنا دی او هغسي روحي او اخلاقي وړتيا لري چې د نفساني هواګانو، ګواښونو او د تمې تر اغېر لاندي نه راځي او د تقوا او عدالت په درلودلو سره د ټولنې د اداره کولو د مقام او د سیاسي او ټولنيز د لازم ليد په لرلو، معصوم امام(ع) ته ښه ترينه او نژدې ترينه څوک دی.&lt;ref&gt;مصباح یزدی، محمد تقی، د پولو نه په بهر کي د ولي فقيه واکونه، اسلامي حکومت، لمړۍ کال، ۱ ګڼه، ۸۹ مخ. &lt;/ref&gt; <br /> <br /> ==د ولايت فقيه څخه اطاعت، د اسلامي قوانينو څخه اطاعت==<br /> <br /> سربېره پر دې جمله باندي «اَمَّا الْحَوادِثُ الْواقِعَةُ فَارْجِعوُا فیها اِلی رُواةِ حَدیثِنا، فَاِنَّهُمْ حُجَّتی عَلَیْکُمْ وَاَنَا حُجَّةُ اللّهِ عَلَیْهِمْ؛ د زمانې په پېښو کي زموږ د حدیثو راویانو ته مراجعه وکړئ، ځکه چې دوئ پر تاسو باندي زموږ حجت دي او زه پر هغوئ باندي د خدای حجت يم»&lt;ref&gt;حرّ عاملی، محمد بن الحسن، وسائل الشیعه، بیروت، دار احیاء التراث، ۱۸ ټوک، ۱۰۱ مخ.&lt;/ref&gt;، روايتونه په ښه توګه د دې ښکارندوی دی چه د غيبت په زمانه کي د دوئ څخه اطاعت او تبعیت لازم دی. او د ولي فقيه څخه دغه اطاعت او تبعیت د اسلام د قانون څخه د اطاعت او تبعيت په اوږدو کی دی او ولی فقیه د غيبت په زمانه کي د اسلام د احکامو او امرونو د ساتندوی او د هغه د اجرا کولو تر عنوان لاندي خلک ځيني اطاعت کوي. نو دغه اطاعت او پیروي د اسلامي احکامو او قوانينو په رعایت سره مشروطه ده او له دې چوکاټه بهر نه یوازې فقیه، بلکې پیغمبران او پاک امامان(ع) هم ولايت نه لري.<br /> <br /> که څه هم د هغه فقيه په رهبرۍ کي چې ټوله شرايط لري د تېروتنو او اشتباه احتمال نه ردېږي، خو د اسلامي جمهوریت په نظام کي د قانون پر بنسټ داسې تدبیرونه نیول شوي، چې د هغه په تصمیمونو کې د تېروتنو او اشتباه کچه د پام وړ تر اندازې پورې لږ شي او د همدې موخې لپاره له یوې خوا ځينې ځانګړنې او صفتونه لکه فقاهت، عدالت او تقوا د ولي فقيه لپاره د داخلي څارنې د وسيلې په توګه په پام کي نيول شوي دي تر څو د دې ځانګړنو تر سيورې لاندي د نفسانې غوښتنو، ګواښونو او تمو تر اغېز لاندي رانشي او له بلې خوا د دې داخلې څارنې تر څنګ، بهرني څارنه د خبرګان د غونډې د څارنې په چوکاټ کي په پام کي نيول شوې ده. دا دواړه وسيلې د دې سبب ګرځي چې د نظام د رهبرۍ په تصمیمونو کي د تېروتنې او اشتباه کچه تر يوې اندازې پورې لږ شي چې دغه اندازه تېروتنه او اشتباه د عقل او عقلاوو په نظر کې د پام وړ نه دی او معصوم امام(ع) ته د لاسرسۍ د نشتون په وخت کي دټولنې د ادارې لپاره دغه روده او اسلوب ډاډمن ترينه روده او معقول ترينه اسلوب دی. <br /> <br /> ==د خالص اطاعت او د فقیه د مطلق ولايت ترمنځ توپیر==<br /> <br /> نباید د فقیه مطلق ولايت او مطلق اطاعت سره ګډ شي؛ ځکه چې د فقیه مطلق ولايت، د هغه مطلق او خالص اطاعت د ځانه سره نه لري او داسي نه ده چې که څوک د فقيه مطلق ولايت و مني، د هغه څخه خاص اطاعت هم لازم وګڼي؛ بلکې د فقيه مطلق ولايت، د ولي فقیه د واک د ولکې په اندازه ده او په دې معنا ده چې د ولي فقيه واکمني د غيبت په زمانه کي يوازي په حسبیه چارو او ضروریاتو کي نه چاپېر کيږي او ولي فقيه د غيبت په زمانه کي د حکومت په اداره کولو کي هغه ټوله واکونه په غاړه لري چې پيغمبر او معصوم امامان(ع) د حکومت، سياست او د ټولنې د اداره کولو په چارو کي درلودل. <br /> <br /> د فقيه د مطلق ولايت په جمله کي د اطلاق څخه مقصد د نورو نظريو په وړاندي، شاملېدل او نسبي مطلقتيا ده چې دا اطلاق او شمولتیا نه مني، نه داچې له هرې خوا څخه مطلق و آزاد وي. په بل عبارت سره د اطلاق څخه مقصد د فقيه د ولايت د لمن پراخوالی تر هغه ځایه ده چې شریعت غزېدلی وی او د ولي فقيه اجرايي مسئوليت د امت د ښيګڼو په ټولو اړخونو کي دی.<br /> <br /> ==ولايت فقیه د زور واکۍ په وړاندي==<br /> <br /> له بده مرغه د فقيه د مطلق ولايت د مفهوم په اړه ناپوهۍ او يا په ناپوهي کي ځان اچول د دې سبب ګرځېدلی دی چې ځينې کسان د فقيه مطلق ولايت د مطلق او زورواکي حکومت سره يوشان وګني چې په هغه کي حاکم بې له هیڅ محدوديته حکومت کوي او د هيڅ ډول معيار او ضابطې رعایت کولو ته ځان اړين نه بولي. دوئ داسي فکر کوي چې د فقيه مطلق ولايت په دې معنا ده چې د فقيه له لورې د ولايت په اجرا کولو کي هيڅ محدوديت او ضابطه نشته او له هر قيد او شرط څخه خلاص دی؛ حال دا چې زموږ د اعتقادي بنسټونو په اساس، فقيه خو پرېږده، داسي اطلاق د معصومانو(ع) لپاره هم د منلو وړ نه دی چې هغو ښاغلو بې له هيڅ ډول ضابطه او معيار سره وکولای شي حکم وکړي. نو دا څنګه ممکنه ده چې یو فقیه په هر ډګر کې پرته له کوم معیاره د خپلې خوښئ او ارادې په اساس حکم وکړي.<br /> <br /> په اصل کې د ولايت فقيه د شتون فلسفه د دين او د اسلامي تعلیماتو ساتنه او پالنه ده او ولي فقيه د الهي قوانينو رعايت کولو ته اړيڼ دی او که وغواړي په ځينو ځايونو کي د اسلام احکام په خپله خوښه بدل کړي، د ولايت څخه پرځې او ليري کيږي.<br /> <br /> په حقیقت کي په اسلامي نظام کي دین او مکتب حاکمیت لري نه يو وګړۍ؛ حتی که هغه وګړۍ پخپله پيغمبر او معصوم امام وي. خلک پرته له يو «ولي» څخه نور ولي نه لري چې هغه همغه خدای او د هغه دين دی او هيڅ څوک نه شي کولای د دين څخه يو شی لږ کړي يا پر هغه باندي زيات کړي که يو عادل، په زمانه باندي پوه او ځواکمن فقيه د هيواد په اداره کولو کي حکومت وکړي «پخپله فقيه» حکومت نه کوي، بلکې د «فقيه شخصيت» چې همغه فقاهت، عدالت، مديريت، تدبير او د رهبرۍ ممتاز شرايط دی، حکومت کوي. پخپله فقيه خپل د ديني شخصيت تابع دی او دغسي انسان د مکتب امانت داره او د دين د اجراکولو مسئول دی او هغه پخپله نه يوازي د خلکو سره دی، بلکې تر ټولو مخکي د دين د وګړيز او ټولنيزو حکمونو د اجرا کولو دنده لري؛ ځکه چې یو فقیه له خپل شخصیت پرته بل مقام نه لري او د ټولنې د نورو وګړوپه څېر دی. دا د ولایت فقيه معنا ده او هغه د «فقاهت او عدالت ولایت» ته را ګرځي او په پای کې د دین او خدای ولایت ته ستنیږي.&lt;ref&gt;جوادی آملی، عبدالله، ولایت فقیه، د فقاهت و عدالت ولایت، قم: ذ اسرا د خپراوي مرکز، ۱۳۸۵ل، ۲۵۶ – ۲۵۸ مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ==سرچينې==<br /> <br /> [[fa:اطاعت از ولایت فقیه]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D9%81%D9%82%D9%8A%D9%87_%D8%AF_%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA_%D8%AA%D9%88%D9%BE%D9%8A%D8%B1_%D8%AF_%D9%85%D8%B9%D8%B5%D9%88%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%AF_%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%8A%D8%AA_%D8%B3%D8%B1%D9%87&diff=384 2023-04-25T06:56:25Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> <br /> که ولي فقيه د معصوم امام(ع) او پيغمبر(ص) د ټولو واکونو لرونکی دی، نو د ولي فقيه او د امامانو د ولايت تر منځ څه توپير شته؟ <br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> ولی فقیه خپل ولایت د معصوم امام(ع) څخه اخلي او د امام ځایناستۍ او د هغه له لورې منصوب شوی دی. په دې اساس د فقيه ولايت ته د معصوم امام(ع) د ولايت په ليکه کي ځای نه ورکول کيږي. د معصوم امام(ع) د ولايت سره د فقيه د ولايت يو توپير د ولايت په پلنتيا کی دی. د فقيه ولايت يوازي ټولنيزې چارې تر پوښښ لاندي نيسي او د خلکو پر شخصي او وګړيزو چارو باندي نه شامليږي. حال دا چې د معصوم امام(ع) ولايت هم د خلکو په وګړيزو او هم د هغوئ په ټولنيزو چارو باندي شامليږي. <br /> <br /> همدارنګه د ولي فقيه توان يوازي د تشريعي ولايت په محدوده کي دی او تکويني ولايت نه لري؛ خو د معصوم امام(ع) ولايت پر دواړو تشريعي او تکويني ولايت باندي شامل دی. <br /> <br /> ==د معصوم څخه د ولايت اخيستنه==<br /> شیعه عالمان له احادیثو څخه په استنباط&lt;ref&gt;حر عاملی، وسائل الشیعه، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۸ ټوک، ۱۰۱ مخ.&lt;/ref&gt;سره د فقيه ولايت ته د معصومو امامانو(ع) د ولايت په اوږدو کي ځای ورکوي او په دې باور دي چې ولی فقيه خپل ولايت د معصوم امام(ع) څخه اخيستی دی او د امام له لورې منصوب او د هغه ځایناستۍ دی. په دې اساس د فقيه ولايت او د معصوم امام(ع) ولايت يې په يوه ليکه کي ځای نه دی ورکړی او هغه دواړه يو د بل تر څنګ نه بولي؛ بلکې د معصوم امام(ع) ولايت د فقيه د ولايت سرچينه ګڼي. <br /> <br /> ==د ولایت په پلنتيا کي توپير==<br /> <br /> د فقيه ولايت د معصوم امام(ع) د ولايت سره د نورو توپيرونو څخه د ولايت پلنتيا ده. د فقيه ولايت يوازي ټولنيزې چارې په ځان کي لري او د خلکو پر شخصي او وګړيزوچارو باندي نه شامليږي، حال دا چې د معصوم امام(ع) ولايت هم د خلکو پر شخصي او وګړيزو او هم ټولنيزو چارو باندي شامل دی. <br /> شيعه عالمان وايي دا چې ولی فقيه د رسول الله(ص) او معصوم امامان(ع) ټوله واکونه لري د هغه څخه منظور دا دی چې د حکومت په چار او د ټولنې د اداره کولو په چارو کي دغه واکونه لري نه په مطلقه توګه په ټولو چارو کي. <br /> <br /> شیعه عالمان په دې باور دي چې ولي فقيه د اعتباري ولايت او د هېواد او حکومت د چارو د اداره کولو په ډګر کي، د امامانو سره هيڅ توپير نه لري؛ ځکه کله چې د اسلامي ټولنې د چارو اداره فقيه ته سپارل کيږي، بايد لازم او اړيڼ واکونه هغه ته ورکړ شي. <br /> <br /> ==د تکويني ولايت او تشریعي ولايت تر منځ توپير==<br /> <br /> ولایت په تکويني او تشريعي ولايټ باندي وېشل شوی دی: <br /> • تکويني ولايت په دې معنا ده چې د خلقت په نظام او د طبيعت په اړوندو قوانينو کي تصرف او لاس وهنه ده چې په اصل کي په خدای تعالی پورې اړه لري او د خلقت په نظام کي د شتون او په هغه کي د قوانينو خالق دی. د ځينو ويناوو له مخې، خدای تعالی دغه ولايت رسول اکرم(ص) او معصومو امامانو(ع) ته ورکړی دی.&lt;ref&gt;مصباح یزدی، محمدتقی، د ولايت فقيه نظريې ته لنډه کتنه، قم، د امام خمينې د آثارو د تنظيم او خپراوي مؤسسه، ۱۳۷۸ل، ۷۹مخ. &lt;/ref&gt;<br /> <br /> • تشريعي ولايت د تشريع په چوکاټ کي د ولايت په معنا ده او د الهي قانون تر تابع لاندي دی. د غه ولايت يې د اعتباري او قراردادي چارو څخه ګڼلی دی.&lt;ref&gt;جوادی آملی، عبدالله، ولایت فقیه د فقاهت او عدالت ولايت، د اسرا د خپراوي مرکز، ۱۳۸۵ل، ۱۲۴ مخ. &lt;/ref&gt; <br /> د ولي فقيه واک د تشريعي ولايت په دائره کي دی او تکويني ولايت په ځان کي نه نيسي، اما د معصوم امام(ع) ولایت پر دواړو تشريعي او تکويني ولايت باندي شامليږي. <br /> <br /> ==سرچينې==<br /> <br /> [[fa:تفاوت ولایت فقیه با ولایت امام معصوم]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D9%81%D9%82%D9%8A%D9%87_%D8%AF_%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA_%D8%AA%D9%88%D9%BE%D9%8A%D8%B1_%D8%AF_%D9%85%D8%B9%D8%B5%D9%88%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%AF_%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%8A%D8%AA_%D8%B3%D8%B1%D9%87&diff=383 2023-04-25T06:55:33Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> <br /> که ولي فقيه د معصوم امام(ع) او پيغمبر(ص) د ټولو واکونو لرونکی دی، نو د ولي فقيه او د امامانو د ولايت تر منځ څه توپير شته؟ <br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> ولی فقیه خپل ولایت د معصوم امام(ع) څخه اخلي او د امام ځایناستۍ او د هغه له لورې منصوب شوی دی. په دې اساس د فقيه ولايت ته د معصوم امام(ع) د ولايت په ليکه کي ځای نه ورکول کيږي. د معصوم امام(ع) د ولايت سره د فقيه د ولايت يو توپير د ولايت په پلنتيا کی دی. د فقيه ولايت يوازي ټولنيزې چارې تر پوښښ لاندي نيسي او د خلکو پر شخصي او وګړيزو چارو باندي نه شامليږي. حال دا چې د معصوم امام(ع) ولايت هم د خلکو په وګړيزو او هم د هغوئ په ټولنيزو چارو باندي شامليږي. <br /> <br /> همدارنګه د ولي فقيه توان يوازي د تشريعي ولايت په محدوده کي دی او تکويني ولايت نه لري؛ خو د معصوم امام(ع) ولايت پر دواړو تشريعي او تکويني ولايت باندي شامل دی. <br /> <br /> ==د معصوم څخه د ولايت اخيستنه==<br /> شیعه عالمان له احادیثو څخه په استنباط&lt;ref&gt;حر عاملی، وسائل الشیعه، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۸ ټوک، ۱۰۱ مخ.&lt;/ref&gt;سره د فقيه ولايت ته د معصومو امامانو(ع) د ولايت په اوږدو کي ځای ورکوي او په دې باور دي چې ولی فقيه خپل ولايت د معصوم امام(ع) څخه اخيستی دی او د امام له لورې منصوب او د هغه ځایناستۍ دی. په دې اساس د فقيه ولايت او د معصوم امام(ع) ولايت يې په يوه ليکه کي ځای نه دی ورکړی او هغه دواړه يو د بل تر څنګ نه بولي؛ بلکې د معصوم امام(ع) ولايت د فقيه د ولايت سرچينه ګڼي. <br /> <br /> ==د ولایت په پلنتيا کي توپير==<br /> <br /> د فقيه ولايت د معصوم امام(ع) د ولايت سره د نورو توپيرونو څخه د ولايت پلنتيا ده. د فقيه ولايت يوازي ټولنيزې چارې په ځان کي لري او د خلکو پر شخصي او وګړيزوچارو باندي نه شامليږي، حال دا چې د معصوم امام(ع) ولايت هم د خلکو پر شخصي او وګړيزو او هم ټولنيزو چارو باندي شامل دی. <br /> شيعه عالمان وايي دا چې ولی فقيه د رسول الله(ص) او معصوم امامان(ع) ټوله واکونه لري د هغه څخه منظور دا دی چې د حکومت په چار او د ټولنې د اداره کولو په چارو کي دغه واکونه لري نه په مطلقه توګه په ټولو چارو کي. <br /> <br /> شیعه عالمان په دې باور دي چې ولي فقيه د اعتباري ولايت او د هېواد او حکومت د چارو د اداره کولو په ډګر کي، د امامانو سره هيڅ توپير نه لري؛ ځکه کله چې د اسلامي ټولنې د چارو اداره فقيه ته سپارل کيږي، بايد لازم او اړيڼ واکونه هغه ته ورکړ شي. <br /> <br /> ==د تکويني ولايت او تشریعي ولايت تر منځ توپير==<br /> <br /> ولایت په تکويني او تشريعي ولايټ باندي وېشل شوی دی: <br /> • تکويني ولايت په دې معنا ده چې د خلقت په نظام او د طبيعت په اړوندو قوانينو کي تصرف او لاس وهنه ده چې په اصل کي په خدای تعالی پورې اړه لري او د خلقت په نظام کي د شتون او په هغه کي د قوانينو خالق دی. د ځينو ويناوو له مخې، خدای تعالی دغه ولايت رسول اکرم(ص) او معصومو امامانو(ع) ته ورکړی دی.&lt;ref&gt;مصباح یزدی، محمدتقی، د ولايت فقيه نظريې ته لنډه کتنه، قم، د امام خمينې د آثارو د تنظيم او خپراوي مؤسسه، ۱۳۷۸ل، ۷۹مخ. &lt;/ref&gt;<br /> <br /> • تشريعي ولايت د تشريع په چوکاټ کي د ولايت په معنا ده او د الهي قانون تر تابع لاندي دی. د غه ولايت يې د اعتباري او قراردادي چارو څخه ګڼلی دی.&lt;ref&gt;جوادی آملی، عبدالله، ولایت فقیه د فقاهت او عدالت ولايت، د اسرا د خپراوي مرکز، ۱۳۸۵ل، ۱۲۴ مخ. &lt;/ref&gt; <br /> د ولي فقيه واک د تشريعي ولايت په دائره کي دی او تکويني ولايت په ځان کي نه نيسي، اما د معصوم امام(ع) ولایت پر دواړو تشريعي او تکويني ولايت باندي شامليږي. <br /> <br /> ==سرچينې==<br /> <br /> [[ps:تفاوت ولایت فقیه با ولایت امام معصوم]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%AA_%D8%AF_%D8%A7%D8%B4%D8%B1%D8%A7%D9%81%D9%8A_%DA%AB%D8%B1%D9%8A%D9%88_%D8%A2%D9%81%D8%AA&diff=382 2023-04-25T06:53:02Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> <br /> پخوا شیعه عالمانو ساده ژوند درلودل، خو نن موږ د ځینو عالمانو اشرافي ګرۍ په سترګو وينو چې د روحانيت او حوزې ځايتون ته زيان رسوي؟ <br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> متعهد عالمانو له پخوا څخه تر نن ورځې پورې تل په پوره سادګۍ سره ژوند کړی او د دیني زده کړو او احکامو په تبلیغ او ترویج کې یې خپله دنده سرته رسولې ده.<br /> <br /> د تاریخ په اوږدو کې، د روحانیت اصلی اداره د وگړيز ترينې ډلې تر عنوان لاندي او د خلکو د ګڼو ټولنو د ګټو د ملاتړۍ په موخه د ټولنې د بې وزلو پر حقوقو باند د تيري کوونکي ظالمانو او پانګوالو په وړاندي کلک دريځ نيولي دي. د تشيع د تاريخ په اوږدو کي د اصيل روحانيت وياړ له حکومتي نظامونو څخه خپلواکي او څه ډېر د ټولنیز محرومو خلکو د ګټو لپاره د دوئ په وړاندې درېدل دی. د شیعه روحانیت له ظالمو قدرتونو سره د مقابلې او د مظلومانو د دفاع په خاطر د معصومو امامانو له خوا رامینځته شوي او په معنوي لحاظ په خدای پورې تړلي او په اجتماعي لحاظ په خلکو پورې تړلي بلل شوي دي. &lt;ref&gt;مطهری، مرتضی، د اسلام انقلاب په باره کي ، تهران، د صدرا خپراوي، ۱۳۷۸ل. ۱۸۶مخ.&lt;/ref&gt;<br /> په دې مينځ کي د يو لږ شمېر روحاني ورته کسان حساب چې د رښتينو او متعهدو عالمانو له تګ لارې څخه د ليري پاته کېدو له امله په دنیاطلبيو او اشرافي ژوند کي ايسار شوي دي د ټول روحانيت له حساب څخه جلا دی او د دغو لږو کسانو باندی په استناد سره نباید روحانیت د ساده ژوند په نه لرلو او په اشرافي ګرۍ ژوند باندي تورن شي. د روحاني په ټولګه کي لکه نورو ټولنيزو ټولګيو کي ښه او بد شتون لري او د ارزونې معیار باید د دیني عالمانو د اصلی ټولګو تګ لاره وي نه د یو څو تنو دنيا غوښتونکو تګ لاره. <br /> <br /> واقعيت دا دی چې اصيل روحانيت تل د علمی زهد او الهي تقوا په ساتلو سره يې ځان له مادی او دنیاوی خواهشاتو څخه ليرې ساتلی دی او نن سبا هر څوک وینی چې د طالبانو د ژوند شرایط چې د روحانيت لویه برخه تشکیلوی، د ټولنې د ټیټې طبقې په سطحه کي دی. البته هغه عالمان چې د اوسنيو شرايطو له امله نورې دندې يې موندلي دي؛ لکه قضاوت، د پوهنتون استادۍ، د مختلفو سازمانونو سیاسي ایډیالوژیکي مسؤلیت او داسې نور، چې د هیواد د ورکړنې د نظام د قوانينو پربنسټ د معاشونو او مزاياوو څخه برخمن دي د طالبانو او روحانيونو سره تړاو نه لري او هغه معاشونه او مزاياوې چې دوئ لاس ته رواړي د هغوئ د دندۍ او اداري ځايتون سره سم د قانون پر اساس ورکول کيږي. <br /> <br /> پرته له دې چې لږ شمېر ملایان چې په دولتي پوستونو او مسئولیتونو کې بوخت دي او د نورو چارواکو په شان معاش او امتیازات لري، ډېری هغه عالمان چې په تعلیم، تدریس، تبلیغ او تحقیق کې بوخت دي د ساده ژوند له سطحې څخه برخمن دي او په ناځوانۍ او بې انصافۍ سره د ډوډۍ او شهرت په ترلاسه کولو باندي تورن کيږي. لوړترينه مياشتنۍ معاش په علميه حوزه کي چې لوړترينو علمي رتبو ته ورکول کيږي د کارګرانو او کارکووونکو له معاش څخه هم لا ډېر لږ دی او په طالبانو او روحانيونو کي ډېرې بيلګې شتون لري چې په دېر کړاو سره خپل ژوند تېروي او که د ځینو اقتصادي پالیسیو او ناسم مدیریت په رڼا کې د خلکو اقتصاد او معیشت له ستونزو سره مخامخ شوي دي، روحانيت هم د دې ستونزو سره مخامخ دي. <br /> <br /> کله شته چې موږ پخپل شخصي ژوند کې، د بیلګې په توګه اشراف ګونۍ ژوند لرو د خدای او د ځان تر مينځ که حرام وي، حرام دی او مکروه وي مکروه دی که مباح وي مباح دی؛ خو داسي وخت هم شته چې د خلکو د سترګو په وړاندې د اشرافي چلن ترسره کوو. دا نو یو مباح او مکروه کار نه دی؛ دا ټوله حرام دي.&lt;ref&gt;د دولت د کابينې او ولسمشر سره د رهبرۍ ویناوې »،‌ ويب پاڼه KHAMENEI.IR.»&lt;/ref&gt; .<br /> <br /> ==سرچينې==<br /> <br /> <br /> [[fa:آفت اشرافی‌گری روحانیت]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%88_%D8%AF_%D8%A7%D8%B7%D8%A7%D8%B9%D8%AA_%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A8_%D8%AF_%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B1_%D9%BE%D9%87_%D8%A2%D9%8A%D8%AA_%DA%A9%D9%8A&diff=381 2023-04-25T06:49:57Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> ولې قرآن چې د خدای، رسول او اولي‌الامر په پيروۍ باندي امر کړی دی، د اهل‌بيت او امامانو (ع) نومونو ته يې اشاره نه ده کړې؟ <br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> د اولي‌الامر په آيت کي پر مسلمانانو باندي د خدای، او د هغه د پيغمبر او د اولي‌الامر اطاعت او پيروي واجب شوی دی. د شيعيانو په عقيده د اولي الامر څخه مراد دوولس‌ګونۍ امامان دي. که څه هم په قرآن شريف کي په مستيقمه توګه د امامانو نومونه نه دي ذکر شوي خو رسول الله (ص) د جابر په حديث کې د اولي الامر د آيت په تفسير کي اولي الامر يې خپل د نسل څخه امامان او خپل ځایناستي ښودلي او د هغوئ نومونه يې ذکر کړي دي. <br /> <br /> ==لارښود ته د ټولنې اړتيا==<br /> <br /> د پیدایښت له پیل څخه تر نن ورځې پورې ټولې بشرې ټولنې بې مشره او بې له رهبرۍ څخه نه دي اوسيدلي، ځکه چې دا د انسانانو فطري غوښتنه ده چې د یوه مشر شتون ته د اړتيا احساس لري که څه هم دغه مشر عادل وي او که ظالم او د انسان د دې فطري اړتياسره سم،د اسلام دين هم د دې اړتيا لپاره تدبيرونه ترسره کړي دي، چې د هغې جملې څخه د «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ أَطِیعُواْ اللّهَ وَأَطِیعُواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِی الأَمْرِ مِنکمْ»&lt;ref&gt;د نساء سوره، ۵۹ آيت.&lt;/ref&gt; آيت دی چې فرمايي: «اې هغو کسانو چې ايمان مو راوړی دی، د خداى اطاعت وکړئ او د رسول او د خپل چارو د اولياوو اطاعت وکړئ». خدای تعالی په دې آيت کي د درو ډلو اطاعت يې پر مؤمنانو باندي واجب کړی دی: ۱. خدای، ۲. د خدای رسول، ۳. اولی الامر. <br /> <br /> ==د اولي‌الامر څخه مقصد==<br /> <br /> د اولي الامر په اړه مختلفې نظريې شتون لري:<br /> <br /> ===معصوم امامان (ع)===<br /> <br /> اولي الامر بايد معصوم وي او د خدای لخوا غوره شوی وي؛ او د دغه کس د پيژندلو لپاره بايد له رواياتو او احاديثو څخه کار واخيستل شي. رسول الله (ص) په دې اړه فرمايلي دي: «څوک چې خپل د زمانې امام و نه پېژني او مړ شي د جاهليت په مرګ مړ شوی دی».&lt;ref&gt;توحید، رضا، قرآن او وروستنۍحجت، د سیمای آفتاب خپراوي، لمړۍ چاپ، منۍ ، ۱۳۸۴ ل، ۷۳۹ مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> د دې حدیث په واسطه د استدلال څرنګوالی دا دی چې د داسې قطعي حکم ملازمه دا ده چې زمانه به هیڅکله له امام څخه تش نه وي. همدارنګه امام صادق (ع) فرمايي: «هېڅکله په ځمکه کې داسې وخت نه دی تېر شوی، مګر دا چې د خدای له لوري حجت پکې شتون درلودلی دی تر څو حلال او حرام وښيي او خلک د خدای لورې ته و بلي».( کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ۱ ټوک، ۳۷۶ مخ.) ابي حمزه وايي: ما امام صادق (ع) ته وويل آیا ممکنه ده چې ځمکه بې له امامه پاتې شي؟ هغه وفرمايل: که ځمکه بې له امامه شي، نابود به شي او د هغه اوسېدونکي به په ځان کي ډوب کړي.&lt;ref&gt;کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ۱ ټوک، ۳۷۸ مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> د دغه کس د پېژندلو لپاره چې په قرآن کې د هغو څخه په اولي الامر باندي تعبير شوی دی، کولای شو د ثقلین له حدیث څخه کار واخلو چې دغه روايت، هم د شیعه په لومړيو او معتبرو کتابونو کي او هم د اهل سنت په مهمو کتابونو یعني هماغه شپږ ګوني صحاحو کي راغلۍ دی. د دې حدیث له مخې رسول الله (ص) د خپل ژوند په وروستيو ورځو کي وفرمایل: «انی قد ترکت فیکم الثقلین، کتاب الله و اهل بیتی و انهما لن یفترقا حتی یرد علی الحوض؛ ما په تاسو کي دوه غټ او ګران بیه شيان په يادګار پرېښودل؛ د خدای کتاب او زما اهل بيت او هغه دواړه هېڅکله يو د بل څخه نه بېلږي تر څو د حوض په څنګ کې دواړه پرما باندي وارد شي».&lt;ref&gt;حسینی طهرانی، سید محمد حسین، امام‌ پېژندنه، د طباطبائی خپراوي، څلورم چاپ، ۱۴۱۸ق، ۲ ټوک، ۱۴۵ مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ===حاکمان او پاچاهان===<br /> <br /> ځینې په دې باور دي چې اولي الامر پاچاهان او حاکمان دي. د دې نظريې په نيوکه کې ويل شوي چې خداى پاک د اسلام پېغمبر له زرګونو آسماني فرمانونو سره رالېږلى او د خپل حکومت بنسټ يې هم د توحيد او عدالت پر اصولو کېښود او له ډېرو هلو ځلو او د ظلم او فساد سره په مبارزه کي د مسلمانانو له ټولو سرښندونو او د عدل د درلو لپاره د خدای د اوامرو له پلې کولو وروسته، آیا خدای خلکو ته امر کوي چې د ظالمو حاکمانو څخه اطاعت وکړي؟ <br /> <br /> البته داسې نه ده، ځکه چې خدای خپل پیغمبر د عدل او انصاف د درولو لپاره رالېږلی دی او يو ظالم څوک هېڅکله نه شي کولای د هغه ځای ناستی وي. نو لکه څنګه چې د خدای او د هغه د رسول اطاعت په مطلقه توګه واجب ګڼل شوی دی، د اولو الامر اطاعت چې د هغوئ په ليکه کي ځای لري هم په مطلقه توګه واجب دی نو له همدې امله اولوالامر بايد معصوم وي. ځکه چې پرته له معصوم څخه د هېچا اطاعت بي له قید او شرطه ممکن نه دی. <br /> <br /> ==د جابر روايت د اولي الامرڅخه د مقصد په بيان کي==<br /> <br /> جابر بن عبدالله انصاري رانقلوي: کله چي د«أَطِیعُواْ اللّهَ و ...» آيت نازله شوه رسول الله (ص) ته مي وويل: موږ خدای او د هغه رسول پېژندلي دي، خو «اولي الامر» څوک دي چې اطاعت يې ستاسو د اطاعت په ليکه کي راغلی دی؟ هغه حضرت وفرمايل: هغوئ زما ځايناستې او زما څخه وروسته امامان دي چې د علي بن ابي طالب څخه پيل کيږي او وروسته په ترتيب سره حسن بن علی، حسین بن علی، علی بن حسین، محمد بن علی چې په تورات کې د باقر په نوم پېژندل شوی دی او ته به د هغه په زمانه کي ژوندی وې او کله چې دي هغه وليدل زما سلام ورته ورسوه او د هغه څخه وروسته جعفر بن محمد، موسی بن جعفر، علي بن موسی، محمد بن علي، علي بن محمد، حسن بن علي او له هغه وروسته د هغه زوئ چې نوم او کنيه یې زما د نوم او کنيه سره يو دی چې هغه په ځمکه کي د خدای حجت او د هغه د بندګانو په مينځ کي الهي سپما او ذخيره ده او خدای هغه پر ټوله نړۍ باندي واکمن کوي.&lt;ref&gt;صافی گلپایگانی، لطف الله، منتخب الاثر، د السیده المعصومه د موسسې خپراوي، لمړۍ چاپ، ۱۴۱۹ق، ۸ باب، ۴ حديث.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ==ولې د امامانو نوم په قرآن کي نشته؟==<br /> <br /> ابی بصیر را نقل کړی دی چې ما له امام صادق (ع) څخه د نساء د سورې د ۵۹ آیت «د خدای اطاعت وکړئ او د هغه د رسول او خپل د اولې الامر اطاعت وکړئ» په باره کښې پوښتنه وکړه. ويې ويل: د علي بن ابي طالب، حسن او حسين (ع) په اړه نازل شوى دى. ما ورته وويل: په رښتيا خلک وايي: ولې د علي او د هغه د کورنۍ نوم د خداى په کتاب کې نشته؟ هغه وفرمایل: د هغوئ په ځواب کې وواياست چې: د لمانځه آیت د رسول الله (ص) لپاره نازله شوه او خدای په هغه کې د درو رکعتو او څلورو رکعتو په باره کي څه نه دي ويلي تر څو چي رسول الله (ص) هغه ته تشريح ورکړ. د زکات آیت نازله شوه، خدای و نه ويل چې بايد د څلوېښتو درهمو څخه يو درهم زکات ورکړل شي تر څو چې رسول الله (ص) د هغه شرحه ورکړه. او د حج آیت نازله شوه او خدای و نه ويل چې اوه ځلې طواف وکړئ خو دغه رسول الله (ص) و چې هغه ته شرحه ورکړه. د«أَطِیعُواْ اللّهَ و ...» آيت د علي، حسن او حسین په اړه نازل شوی دی او رسول الله (ص) د علي په اړه وفرمایل: څوک چې زه د هغه مولا يم علي هم د هغه مولا دی او ويې ويل زه تاسو ته د خدای د کتاب او خپل د کورنۍ په اړه وصيت کوم، ځکه ما د خدای څخه غوښتلی دی چې د هغوئ په مينځ کي بيلتون وا نه چوي تر څو د حوض تر څنګ ما ته را ورسوي.&lt;ref&gt;کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ۲ ټوک، کتاب الحجه، ۳۹۰ مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> نو په قرآن کي په غير مستقيمه توګه د امامانو (ع) څخه یاد شوی دی چې شرح يې د رسول الله (ص) لخوا صورت موندلی دی.<br /> <br /> ==د ډېرې مطالعې لپاره==<br /> <br /> * د امام خميني له نظره امامت او بشپړ انسان، تیارېدل او خپرواي، د امام خميني د آثارو د تنظيم او خپراوي موسسه. <br /> * امام پېژندنه او د شبهو ځواب (امامت په قرآن کي)، علی اصغر رضوانی.<br /> * آیات الولایه، مکارم شیرازی.<br /> * آیات الولایه، سید کاظم ارفع.<br /> * شیعه په اسلام کي، علامه طباطبائی.<br /> * د نړۍ عدل پلنونکۍ، ابراهیم امینی.<br /> <br /> ==سرچينې==<br /> <br /> [[fa:وجوب اطاعت از امامان در آیه اولی الامر]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D8%B4%D9%8A%D8%B9%D9%87_%D8%AF_%D9%85%D8%B0%D9%87%D8%A8_%D8%B1%D9%8A%DA%9A%DB%90&diff=380 2023-04-25T06:47:48Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> ځینی خلک وایی چی د امامیه شیعه مذهب د بشرپه لاس جوړ شوی دی او په قرآن کريم او نبوي احادیثو کي يوه ريښه هم نه لري آیا دا خبره رښتيا ده؟ <br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> د شیعه مذهب د توحید، نبوت او قیامت پر بنسټ ولاړ دی چې دقرآن او نبوي احاديثو له مخي د اسلام بنسټونه دي. خو شیعه مذهب د امامت په اصل او په اسلام کي د هغه پر ځايتون باندي هم باور لري. د امام علی (ع) او د نورو يوولسو امامانو پر امامت باندي عقیده، د اهل بيت (ع) ديني او علمي مرجعيت او مهدويت د شيعه مذهب له ځانګړتياوو څخه دي چې دغه مذهب د نورو اسلامی مذهبونو څخه جلا کوي. دغه اعتقادي ځانګړنې نه يوازي د شيعه د مذهب پر جوړونې باندي دلالت نه لري بلکې هر يو يې په قرآن او نبوي احاديثو کې ټينګې ريښې لري. له همدې امله دا ثابتېږي چې شيعه مذهب هماغه اسلام دی چې رسول الله (ص) د انسانانو د لارښوونې لپاره راوړل.<br /> <br /> ==په اسلام کي د امامت مقام او ځايتون==<br /> <br /> د شیعه مذهب او د اهل بیتو (ع) له نظره، سربیره پردې چې د خدای لطف او مهرباني دا غوښتنه لري چې امام بايد د خدای له لورې وټاکل شي او د هغه د پیغمبر له لارې معرفي شي،&lt;ref&gt;علامه حلی، الباب الحادی عشر، 10مخ، د اسلامي مطالعانو مؤسسه، تهران‏، چ1، 1365ش.&lt;/ref&gt; امامت یو داسې مقام دی چې د خلکو هدایت او د مطلوب کمال په لور لارښوونه او د خدای د سمې عبادت ترسره کول یې له اصلي هدفونو او د هغه د شتون له فلسفې څخه ګڼل کيږي. د عادي انسانانو نیمګړتیا او بې وزلۍ او د هغوئ اړتيا الهی لارښوونکي ته په پام کي نيولو سره، دغه ستر مسئوليت د عادي انسانانو له چارو څخه نه دی. نو د عقل د حکم سره سم د دې مقام لپاره بايد يو څوک د خدای له لورې وټاکل شي چې د خدای د علمي ملاتړۍ او د الهي تأييداتو څخه برخمن وي. <br /> <br /> علامه طباطبايي په دې اړه چي امام پخپله بايد هدايت شوی وي داسي استدلال کوي: «د امامت د پايې ټينګښت چې يو ډول شرافت او ستريا لري، امکان نه لري مګر دا چې د يو چا له لورې چې نفس يې په ذاتي توګه نیکمرغه وي؛ ځکه څوک چې د هغه ذات په ظلم او شقاوت باندي لړلۍ وي نه شي کولای د نورو نېکمرغۍ او خلاصون تأمين کړي بلکې پخپله د هغه نېکمرغۍ د بل چا په واسطه امکان منونکۍ دی. د دې عقلي استدلال ريښه قرآن کريم دی: «أَ فَمَنْ یَهْدی إِلَی الْحَقِّ أَحَقُّ أَنْ یُتَّبَعَ أَمَّنْ لا یَهِدِّی إِلاَّ أَنْ یُهْدی فَما لَکُمْ کَیْفَ تَحْکُمُونَ&lt;ref&gt;د یونس سوره، 35 آیت.&lt;/ref&gt;؛ آيا هغه څوک چې د حق لورې ته لارښونه کوي د پيروي کولو لپاره وړ دی يا هغه څوک چې پخپله هدايت شوی نه دی مګر دا چې هدايت يې کړي، پر تاسو باندي څه شوی دی، څنګه قضاوت کوئ»؟<br /> <br /> په دې مبارک آيت کې د حق لورې ته لارښوونکۍ د هغه چا په وړاندي ګرځول شوی دی چې پخپله هدایت ته اړتيا لري او د دې مقابلې غوښتنه دا ده چې د حق لورې ته هدايت کوونکۍ بايد پخپله په ذاتي توګه هدايت شوی وي او څوک چې د نورو هدايت ته اړتيا لري نه شی کولای د حق لورې ته هدايت کوونکی وي. نو د دې قرآني استدلال پايله دا شوه چې امام بايد معصوم او هدايت شوی او د خدای له لورې ټاکل شوی او تأييد شوی وي.&lt;ref&gt;طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن‏، 1ټوک، 273 – 275مخ. قم، د اسلامي خپراوي دفتر،5 چاپ، 1417ق. &lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==د امامت د حقانيت عقلي معیار==<br /> <br /> د امامت د حقانيت عقلي معیار دا دی چې هغه له حق سره تړلی وي او هغه څوک چې په ذاتي توکه حق دی يوازي خدای دی. خدای تعالی د«ذَلِکَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ وَأَنَّ مَا یَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ هُوَ الْبَاطِلُ وَأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْعَلِیُّ الْکَبِیر»&lt;ref&gt;د حج سوره، 62 آيت.&lt;/ref&gt; په آيت کي چې وايي دا د دې لپاره ده چې خدای هماغه حق دی او نور چې د خدای پر ځای بلل کيږي هماغه باطل دي او خدای بې له شکه لوړ او ستر دی، حق يې په ځان او باطل يې په نورو کي منحصر کړی دی. مګر هغه شيان چې خدای تعالی هغو ته شتون ورکړی وي.&lt;ref&gt;المیزان فی تفسیر القرآن، ۱۳ټوک، 402 مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> دې ته په پام کې نیولو سره چې خدای تعالی په ذاتي توګه حق دی، امامت به په هغه صورت کي حق وي او هغه وخت به اعتقادی او ايماني رنګ ولري چې د خدای له لورې تشريع شوی وي او یوازي هغه وخت د امامت پرحقانيت باندي اعتقاد د منلو وړ دی چې دغه مقام په خدای پورې تړاو ولري او که امامت او خلافت د خدای سره تړاو و نه لري، دا مقام به له هغو مقامونو څخه چې د سیاست په نړۍ کې شتون لري، هیڅ توپیر به و نه لري چې هیڅ ډول دیني او اعتقادي ارزښت نه لري. په دې اړه فخر رازي وايي چې د پیغمبر خلافت هغه وخت رښتينۍ او نافذ دی چې پیغمبر پخپله یو څوک د خپل ځای ناستي په توګه وټاکي او د بیعت امام او د هغه په شان نور خلافتونه نشي کیدای چې د رسول الله خلافت وي.&lt;ref&gt;سعدالدین تفتازانی، شرح المقاصد، ‏5 ټوک، 234مخ، قم، الشریف الرضی‏، 1چاپ، 1409ق. سريزه او څېړنه: ډاکټر عبد الرحمن عمیره‏.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==د امام علي (ع) د امامت ريښې په قرآن کي==<br /> <br /> په قرآن او نبوي احادیثو کې د امام علي (ع) د امامت په اړه ډیرې ریښې شتون لري. د آيتونو څخه د دوو مبارکو آيتونو په يادولو او بيانولو بسنه کوو: <br /> <br /> ===د ولايت آيت=== <br /> <br /> د ولایت آیت دا دی: «إِنَّما وَلِیُّکُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذینَ آمَنُوا الَّذینَ یُقیمُونَ الصَّلاةَ وَ یُؤْتُونَ الزَّکاةَ وَ هُمْ راکِعُونَ؛&lt;ref&gt;د مائده سوره، 55 آیت.&lt;/ref&gt; بیشکه ستاسو سرپرست او ولي، الله او د هغه رسول او هغه کسان دي چې ایمان یې راوړی، هماغه کسان چې لمونځ کوي او د رکوع په حالت کي زکات ورکوي». دې ته په پام سره چې د «انما» کلمه د حصر له تورو څخه ده،&lt;ref&gt;فخر الدین رازی، التفسیر الکبیر یا مفاتیح الغیب، 2 ټوک، 172مخ، بیروت، دار الکتب العلمیة، 1چاپ، 1421ق/ 2000م.&lt;/ref&gt; «ولايت یا سرپرست کېدل» په هغو کسانو کي چاپېر کيږي چې په دغه آيت کي ياد شوي دي. او هغوي خدای، رسول الله (ص) او هغه کسان دي چې په لمانځه کي د رکوع په حال زکات ورکوي.<br /> <br /> د علامه طباطبايي د وينا له مخې، ولايت په اصل کې د خدای لپاره ده او د خدای څخه پرته د نورو لپاره د خدای په متابعت سره ده او هغه هم په دې آیت کي په رسول الله (ص) او هغه څوک چې ایمان يې راوړی او د رکوع په حالت کې زکات ورکوي، چاپېر شوی دی او د هغو څخه نورو ته نبايد تجاوز وکړي.&lt;ref&gt;المیزان فی تفسیر القرآن، 6 ټوک، 14مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> هغه احادیث چې د ولایت د آیت د نزول په اړه د اهل سنتو په حديثي کتابونو او تفسیرونو کې نقل شوي دي، د «الذین آمنوا...» مصداق یي له عموميت څخه راکښلی او ځانګړ کړی دی او ټولې هغه نښې چې په دې آيت کي ذکر شوي دي په امام علی (ع) باندې تطبیقوي او په نتیجه کښې ولايت چې د سرپرستۍ په معنا ده د رسول الله (ص) څخه وروسته د ولايت په آيت کي د امام علي (ع) لپاره ثابتوي.<br /> <br /> ==د تبليغ آيت==<br /> <br /> خدای تعالی فرمايي: «یَأَیهُّا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَیْکَ مِن رَّبِّکَ وَ إِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَ اللَّهُ یَعْصِمُکَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللَّهَ لَا یهْدِی الْقَوْمَ الْکَافِرِین‏؛&lt;ref&gt;د مائده سوره،67 آيه.&lt;/ref&gt; اې پیغمبره! هغه څه چې ستا د رب له لوري تاته نازل شوی دی، خلکو ته ورسوه! او که دا کار و نه کړې نو خپل رسالت دي سر ته نه ده رسولې خدای تعالی تا د خلکو له خطره ساتي او خدای کافران نه هدايتوي».<br /> <br /> د دې آيت په اړه په مفصل بحث کي ثابت شوی دی چې د هغه شی څخه مراد چې پيغمبر (ص) د هغه په تبليغ باندي مأمور شوی و د امام علي (ع) امامت دی.&lt;ref&gt;وګورئ: المیزان فی تفسیرالقرآن، 6 ټوک، 42-43 مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> د شیعه پر کتابونو سربېره د اهل سنت په ځينو تفسيري کتابونو کي هم د دې آيت د نزول په اړه ويل شوي دي چې دا آيت د امام (ع) په باره کي نازل شوی دی.&lt;ref&gt;وګورئ: جلال الدین سیوطی، الدر المنثور، 3 ټوک، 117 مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ==د امام علي (ع) د امامت ريښې په نبوي احاديثو کي==<br /> <br /> د اهل سنت په کتابونو کي د امام علي (ع) د ولایت او امامت په اړه ځينې ځانګړي حديثونه او ښکاره نصونه شتون لري چې د بېلګې په توګه په ځينو يې اشاره کيږي:<br /> <br /> 1. د احمد په مسند او د اهل سنت په نورو کتابونو کي راغلي دي چې د يمن د جګړي په پېښه کي کله چې پيغمبر (ص) د امام علي (ع) سره د خالد بن وليد د شخړې څخه خبر شو، د هغه په څېره کي غصه راڅرګند شو او بُریدې ته په خطاب کي وويل: «لا تقع فی علی فانه منی و انا منه وهو ولیکم بعدی». &lt;ref&gt;احمدبن حنبل، مسند احمد، 5 ټوک، 356 مخ، مصر، مؤسسة قرطبة.&lt;/ref&gt; يعني د علي سره شځړه مه کوئ چې خامخا هغه زما دی او زه د هغه يم او هغه زما څخه وروسته ستاسو د ټولو ولي او سرپرست دی. د کنزالعمال په حديثي کتاب کي راغلی دی چې رسول الله (ص) وفرمايل: «دعوا علیا دعوا علیا دعوا علیا؛ ان علیا منی و انا منه و هو ولی کل مؤمن بعدی»&lt;ref&gt;متقي هندي، علی بن حسام الدین، کنز العمال، 11 ټوک، 279 مخ، 32940 او حديثونه، بیروت، دار الکتب العلمیة، 1چاپ، 1419ق/1998م، څېړنه: محمود عمر الدمیاطی.&lt;/ref&gt; ؛ یعنی درې ځله يې وويل علي پرېږدئ په رښتيا چې علی زما دی او زه د علي يم او هغه زما څخه وروسته د ټولو مؤمنانو ولي دی.<br /> <br /> دغه حديثونه په واضحه توګه په مؤمنانو باندې د رسول الله (ص) څخه وروسته د علی (ع) سرپرستي او امامت په ګوته کوي او په دې حدیثونو کي د «ولي» کلمه نه شي کېدای چې د مرستې او ملګرتیا په معنا ونيول شي؛ ځکه چې د امام علی (ع) مرسته او ملګرتیا د پیغمبر (ص) په ژوندون کي هم شتون لري او دغه حدیث وايي تر هغه وخته چې رسول الله (ص) ژوندی وي علي (ع) د مؤمنانو ولي نه دی؛ بلکې دغه ولايت د رسول الله (ص) له وفات نه وروسته د هغه لپاره پيدا کيږي. <br /> <br /> 2. د غدیر حدیث یو له هغو احادیثو څخه دی چې د رسول الله (ص) څخه وروسته د علي (ع) سرپرستي او امامت ثابتوي.&lt;ref&gt;وګورئ: مقدسی، محمد بن عبد الواحد، الأحادیث المختارة، 3ټوک، 213مخ، مکه، مکتبة النهضة الحدیثة، 1چاپ، 1410ق، څېړنه: عبد الملک بن عبدالله بن دهیش.&lt;/ref&gt;، د غدير په حديث کي د زيد بن ارقم د روايت له مخې رسول الله (ص) وفرمايل: ما ستاسو په مینځ کې دوه شیان پریښودل، که چیرې تاسو د هغو څخه متابعت وکړئ هيڅکله به ګمراه نه شئ او هغه دوه د خدای کتاب او زما اهل بيت او عترت دی. بیا یې درې ځله وویل: آیا پوهیږئ چې زه د مؤمنانو لپاره د هغوئ له ځانه وړتر يم؟ هغوی وویل هو. بیا رسول الله (ص) وفرمایل: څوک چې زه يې مولا يم علي يې مولا دی.&lt;ref&gt;حاکم نيشابوري، محمد بن عبدالله، المستدرک، 3 ټوک، 118مخ، بيروت، دار الكتب العلمية، ۱ چاپ، 1411هـ / 1990م، څېړنه: مصطفى عبد القادر عطا.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> 3. فخر رازي د اهل سنت نامتو مفسر وايي: څوک چې په خپل دین کې په علي بن ابي طالب باندي اقتدا وکړي په رښتيا چې هغه هدايت شوی دی او پر دې باندي دليل د رسول الله (ص) هغه خبره ده چې ويې فرمايل: «خدايه حق د علي سره وګرځوه چې په هر ځاي کي وي».&lt;ref&gt;مفاتیح الغیب، 1 ټوک، 168مخ.&lt;/ref&gt; او همدا رنګه د اهل سنت په کتابونو کي راغلي دي چې علی د حق سره دی او حق د علي سره دی هز چيرې چې و اوسيږي.&lt;ref&gt;المستدرک، 3ټوک، ۱۳۴مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ۴. د اهل سنت په کتابونو کي راغلي دي چې رسول الله (ص) وفرمایل: «علي له قرآن سره دی او قرآن له علي سره دی، او هغه دواړه ي، يو د بل څخه نه بېلېږي تر څو چې د حوض تر څنګ پر ما باندي وارد شي» او همدارنګه رسول الله (ص) علي ته و فرمايل: «اې علي هر څوک چې زما څخه جلا شي له خدای څخه جلا شوی دی او هر څوک چې ستا څخه جلا شي زما څخه جلا شوی دی». &lt;ref&gt;المستدرک، 3ټوک، ۱۳۴مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ==د دوولس ګونو امامانو (ع) ريښې په اسلام کي==<br /> <br /> د شيعه د مذهب له ستنو څخه يو پر دوولسو امامانو باندي د شيعيانو عقيده ده او له همدې امله د دوولس امامي په نوم هم یادیږي. د اهل سنت په معتبرو کتابونو کي داسي حديثونه شته چې په عمومي ډول سره د دوولس امامانو امامت ثابتوي. په دغو احادیثو کې هغه حدیث چې په هغه کي پر دوولس امير او خليفه باندي تصريح شوی دی، د دوولسو امامانو د امامت په باره کي هرډول شک او ترديد له مينځه وړي. <br /> <br /> د بېلګې په توګه داسې روايات رانقل شوي دي چې د «دوولس اميران» عنوان پکي ذکری شوی دی. دا حدیث په مختلفو تعبيرونو سره د اهل سنتو په کتابونو کي راغلی دی او محتوا یې په دې ډول ده چې رسول الله (ص) وفرمايل: <br /> <br /> دا دين په پرله پسې توګه به پر هغه چا باندی برلاسی وي چي د هغه سره دښمني کوي او هيڅ مخالف هغه ته ضرر نه شي رسولای، تر څو چې زما له امت څخه دوولس اميران چې ټوله د قريشو څخه دي، له سره تېر کړي، او يا د خلکو کار همدغسي تېريږي تر څو چې دوولس اميران پر هغوئ باندي حکومت وکړي چې ټوله د قريشو څخه دي.&lt;ref&gt;بخاری، محمد بن اسماعيل، صحیح بخاری (الجامع الصحیح المختصر) 6ټوک، 2640مخ، بيروت، دار ابن كثير , اليمامة، ۲ چاپ، 1407ق/ 1987م. څېړنه: د. مصطفى ديب البغا؛ مسند احمد، 5 ټوک، 87، 90، 92، 94، 95، 98، 101 مخونه&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==په اسلام کي د اهل بيت (ع) د ديني او علمي مرجعيت ريښې==<br /> <br /> د شیعه د مذهب د ستنو څخه يو د اهل‌بيت (ع) پر ديني او علمي مرجعيت باندي عقيده ده. د اهل‌بيت علمي مرجعيت د ثقليڼ د حديث په واسطه چې د اهلسنت په حديثي کتابونو کي رانقل شوی دی ثابتيږي. په يو نقل کي راغلی دی چې رسول الله (ص) د مکې او مدينې تر مينځ په لاره کي د خدای د حمد او ستاينې څخه وروسته خلکو ته په خطاب کي وفرمايل: «اې خلکو زه په تاسو کي دوه شيان پریږدم، که تاسو د هغو دواړو څخه متابعت وکړئ هيڅکله به ګمراه نه شئ؛ هغه دوه د خدای کتاب او زما اهلبيت دي».&lt;ref&gt;المستدرک، 3 ټوک، 118مخ.&lt;/ref&gt; دغه حديث د اهل سنت په ډېريو تفسيري، حديثي او تاريخي کتابونو کي د ډېرو ګټورو توضيحاتو سره رانقل شوی دی چې د هغه نقلول ته له دې ټولو کتابونو څخه اړتيا نشته. <br /> <br /> ==په اسلام کي د مهدويت ريښې==<br /> <br /> د شیعه د مذهب د ستنو څخه يو پرمهدويت باندي عقيده ده. د امام مهدي (عج) او د هغه د پاڅون او نړیوال انقلاب موضوع د مسلمانانو په مینځ کې یوه قطعي او شک نه منونکۍ مسئله ده.<br /> <br /> د اهل‌سنت په حديثي کتابونو کې د مهدویت او د حضرت مهدي د ظهور او پاڅون په اړه پراخ بحث شوی دی چې دلته يوازي يوې بېلګې ته اشاره کيږي: په صحیح ابن حبان کي د مهدویت په اړه حديثونه راغلي دي چې رسول الله (ص) وفرمایل: د قیامت ورځ به تر هغه وخته به را نه شي تر څو چې ځمکه له ظلم او بې عدالتۍ څخه ډکه شي او بیا به زما له اهل‌بیت او عترت څخه یو سړی راووځي او هغه به له عدالت او قسط څخه ډکه کړي. ابن حبان د دې حديثونو تر لاندي وايي چې هغه خبرونه چې د مهدي د نوم او صفتونو په اړه روایت شوي دي د هغه چا د خبرو پر ضد دي چې ګمان يې کړی دی مهدي هماغه عیسی د مریم زوئ دی.&lt;ref&gt;ابن حبان بستی، محمد بن حبان، صحیح ابن حبان، 15ټوک، مخ، بیروت، مؤسسة الرسالة، 2چاپ، 1414ق/ 1993م. څېړنه: شعیب الأرنؤوط محمد.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ==سرچينې==<br /> <br /> <br /> [[fa:ریشه‌های مذهب شیعه]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%AD%DB%8C%D8%AA_%D9%86%D9%88%DB%8C_%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%B9%D8%AA_%DB%8C%D8%A7_%D8%AF_%D9%8A%D9%87%D9%88%D8%AF%D9%88_%D8%AF_%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%B9%D8%AA_%D8%AF%D9%88%D8%A7%D9%85&diff=371 2023-02-28T08:11:25Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> په انجیل کي ويلي دي چې حضرت مسیح (ع) نوی شریعت نه دی راوړی او د یهودو په شريعت باندي ولاړ دی، خو اوس مسیحیت د یو نوی دین په توګه د يهودیت سره توپير لري،په مهرباني سره په دې باره کي رڼا واچوئ؟<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> مسیحیت په پيل کيد یهودیت پر شريعت باندي ولاړ و. عیسی (ع) او د هغه شاګردانو د موسی (ع) د شریعت سره سم عمل کول او خپلو پیروانو ته یې هم په هغه باندي سپارښتنه کول. خو د پولس په نوم یو کس د یهودیت شريعت يې په څنډه کړه او په هغه باندي يې کړنه لازم و نه ګڼل. د وخت په تیریدو سره، د پولس انديښنې او عقيدې د عیسویانو په منځ کيتل پاتې شوې، او مسيحيان د يهوديانو څخه بېل یو خپلواک دين يې منځ ته راوړل. <br /> <br /> ==مسيحي دين د مسيحيت په کتابونو کي==<br /> <br /> داسي شواهد شتون لري چې ثابتوي مسیحیت په پيل کيد يو خپلواک شريعت په توګه مطرح نه و.<br /> لومړنی شاهد پخپله د حضرت مسيح (ع) وینا ده چې په نوي عهد کيراغلې ده. په نوي عهد کيد حضرت عیسی (ع) څخه رانقل شوی دی: «داسي ګمان مه کوئ چې زه راغلی يم تر څو تورات يا د انبياوو کتابونه باطل کړم، زه د باطلولو لپاره نه يم راغلی بلکي د بشپړولو لپاره راغلی يم...»&lt;ref&gt;متی، ۱۷: ۵.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> دوهم شاهد د عیسی (ع) کړه نيزه سيرت دی؛ ځکه چې هغه پیغمبر د خپل دنیوي ژوند په دوران کي د یهودي شريعت د ساتنې لپاره په دوامداره توګه پاملرنه کوله.&lt;ref&gt;زیبایی نژاد، محمدرضا، مقايسوي مسيحيت پېژندنه، ۴۰۶ مخ، تهران، سروش، ۱۳۸۲.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> دریم شاهد د عیسی (ع) د پیروانو عملی سيرت دی. ځکه چې دوئ هم د عیسی (ع) په څیر د یهودي شريعت ټول دودونه او ادبونه مراعاتول او هره ورځ به معبد ته تلل او د نورو یهودانو په څیر به یې د یهودي دین درناوی کول.&lt;ref&gt;جان بی ناس، د اديان جامع تاريځ ، ژباړن: علی اصغر حکمت، تهران، پوهنيز او فرهنګي خپراوي، نهم چاپ، ۱۳۷۷، ۶۱۱ مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> یوازینی شی چې دوئ یې له یهودانو څخه بېلول دا و چې دوئ باور درلود چې عیسی (ع) هغه وعده شوی څوک دی چې د هغه د ظهور زېرۍ د اسراییل د پیغمبرانو په کتابونو کيورکړ شوی و.&lt;ref&gt;د اديان جامع تاريخ، ۶۱۱ مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> څلورم شاهد د یهودیانو په وړاندي د رومیانو قوانین دي. د حضرت عیسی (ع) په زمانه کي یهودیان د رومیانو له خوا ډېر ځورېدل او د رومیانو لخوا د یهوديانو پر ضد قوانین وضع کېدل، خو په دغو قوانینو کي د عیسویانو یادونه نه ده شوې، ځکه هغوئ يې د یهوديانو یوه فرقه ګڼل.&lt;ref&gt;آشتیانی، جلال الدین، د مسيح په دين کي څېړنه، د نگارش خپراوي ، لومړی چاپ، ۱۳۶۸، ۱۰۸ مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پولس او د مسيحي دين==<br /> <br /> د دې موضوع په تاریخي لټون کي دا لیدل کيږي چې لومړنی څوک چې په ښکاره توګه يې د موسی (ع) پر شریعت باندي برید وکړ او هغه یې منسوخ اعلان کړ، پولس و. د پولس رسالې او ليکنې د هغو مطالبو څخه ډکې دي چې د موسی د شریعت په تېره بيا د ختنې (سنت) د له منځه تللو په اړه راغلي دي. هغه په دې لاره کي ډېرې هڅې وکړې او د موسوي د اصولو او شرايعو پلویانو ته یې ماته کړه.( د ادیان جامع تاريخ، ۶۱۴ مخ.) [۶]هغه په دې باور و چې «د یهودي شريعت د ټولو 613 حکمونو پلي کول اړین نه دي؛ ځکه چې نشي کولای باطني انسان بیا جوړ کړي ...» نو ځکه يې ويل: «شريعت د مسیح د مړينې سره پای ته رسېدلی دی.»&lt;ref&gt;د ادیان جامع تاريخ، ۶۸۰ مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> هغه په خپله رساله کي ليکلې ده:<br /> <br /> «زه په یقین سره پوهیږم چې انسان بې له دې څخه چې په شريعت باندي عمل وکړي او په داسي حال کي ايمان ولري عادل ګڼل کيږي... ابراهیم او د هغه نسل ته دا ژمنه چې هغه به د نړۍ وارث وي د شریعت له امله نه و ورکړ شوی، بلکه د ايمان د عدالت له امله ورکړ شوی و»&lt;ref&gt;د پولس ليک رومیانو ته، ۴ :۳.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==مسيحيت او تاريخي شواهد==<br /> <br /> ډیری څیړونکي په دې باور دي چې په 70 میلادي کال کي د یهودیانو له سترې ماتې او د اورشليم له ویجاړیدو څخه وروسته، عیسویانو هڅه وکړه چې ځانونه له یهودانو څخه جلا کړي، په تيره بیا چې مسيحيت د فلسطین څخه په بهر کي مينځ ته راغلی او وده يې کړې وه، غیر یهودي عیسویان، چې خپله اړيکه يې د فلسطين سره غوڅه کړې وه او مسیحي شوي ول، نه یوازې یې هڅه وکړه چې يوه نوې ټولنه جوړه کړي چې د نورو یهودي ډلو څخه جلا وي، بلکې خپلو دودونو، او عقایدو ته یې هم غیر یهودي رنګ ورکړ او د دې لپاره چې دا نوې رامنځ ته شوې ټولنه وکولای شي خپل ژوند ته دوام ورکړي او پر يهوديانو باند د روميانو د بې رحمانه بريدونو څخه په امن کې و اوسيږي، يهوديان يې تکفيرول او د هغوئ د ځورېدلو څخه خوشاله کېدل.&lt;ref&gt;د مسِح په دين کي څېړنه، ۱۰۸مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> د دې تاریخي بحث له مخې، په اصولي توگه، هرڅومره چې د فلسطین څخه د بهرنې کلیساوي تنظیمونه پراخوالی او وده و ميندل، د یهودی مسيحيانو نفوذ لږ شو او د کلیسا د واکمنۍاو په تېره بيا د روميانو د دربار سره د اړيکې څخه وروسته دغه لږکی د مسيحيت په لويه ټولنه کي حل شو او په همدې نسبت سره د یهودي دین او کلتوري ځانګړتیاوې د مسيح په دين کي ډېر لږ شو.&lt;ref&gt;د مسِح په دين کي څېړنه، ۱۰۹مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> نو له دې کبله په ښکاره ویلای شو چې مسيحيت لکه څنګه چې نن په نړۍ کي شتون لري، د عیسی (ع) لخوا او په لومړۍ پیړۍ کې نه دی رامنځته شوی، بلکې د یوې پیړۍ او شاید د څو پیړیو په اوږدو کې رامنځ ته شوی دی او په یقيني توګه د پولس څخه مخکې بله بڼه درلوده.&lt;ref&gt;د مسِح په دين کي څېړنه، ۹۵مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ==د ډيرې مطالعي لپاره==<br /> * د مسيح په دين کي څېړنه، جلال الدین آشتیانی، څلورم څپرکی.<br /> <br /> ==سرچينې==<br /> <br /> <br /> [[fa:مسیحیت دینی جدید یا ادامه یهودیت]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D8%B9%D9%84%D9%85%D9%8A%D9%87_%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%88_(_%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%8A_%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%88)_%D8%AE%D9%BE%D9%84%D9%88%D8%A7%DA%A9%DB%8D&diff=370 2023-02-28T08:08:53Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> د حکومت څخه د علميه حوزو (ديني مدرسو) خپلواکۍ په څه معنا ده؟<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> د ديني مدرسو خپلواکۍ، د دې دیني مؤسسې یو له مهمو ځانګړتیاوو څخه دی چې هغه له حکومتونو څخه بېلوي. د علميه حوزو او ديني مدرسو خپلواکۍ په دولت پوري د مدرسو او روحانيت د نه پېيلتوب په معنا باندي پېژندل شوی دی او داسي یوه خپلواکه اداره ګڼل کیږي چې په خپل سازماني جوړښت، پلان جوړونې، پالیسي جوړونې، دريځ، مالي مسئلې او په کلي توګه د هغه په اداره کولو کي په دولت پورې تړلې نه وي او په هيڅ يو دغو مسئلو کي خپله کړنلاره له دولت څخه نه اخلي او په خپلواکه توګه کړنه کوي.<br /> <br /> د ديني مدرسو د نامتو علماوو یوه مهمه اندېښنه د حکومتونو له لاسوهنو او د هغوئ له اغېزو څخه د مدرسو ساتنه وه او دا هڅه يې لرله چې دينې مدرسې خپلواکه وساتل شي. د مدرسو خپلواکۍ، هغه د فکري ککړتیا او ظلمونو څخه لیرې ساتل چې حکومتونو د تاریخ په اوږدو کې ترسره کول. دیني عالمان په دې باور دي، چې علميه حوزې د دې لپاره چې خپلې فکري خپلواکۍ او هویت وساتي باید له نورو دولتي مؤسسو او سازمانونو څخه ليرې پاتې شي تر څو دغه سازمان له خپلو موخو څخه چې د اسلام د دین پوهاوي او دودول دی، منحرف نشي.<br /> <br /> ==د علميه حوزو سازمان او د هغه خپلواکۍ==<br /> <br /> د شیعه د علميه حوزو بنسټ د حکومتونو په وړاندي په همیشنۍ توګه په خپلواکۍ باندي درېدلی دی.&lt;ref&gt;د حوزو خپلواکۍ، د حوزه دوه فصلنامه، ګڼه۷۲، کب ۱۳۷۴، ۷ مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> علميه حوزې د تاریخ په اوږدو کې تل خپلواکې وې؛نه یوازې د شیعه ضد حکومتونو په دوران کي، بلکې حتی د شیعه حکومتونو په دوران کې لکه صفوي حکومت چې د کارپه سر کې ځای لرل. ستر عالمان لکه محقق کرکي او د شیخ بهايي پلار او ډېر مشران ایران ته راغلل او په مختلفو دیني مقامونو کي ځای پر ځای شول، دغه عالمانو او د هغوئ شاګردان او زده کوونکي هېڅکله د صفوي سیاست تابع نه شول او د هغوئ تر ولکې لاندي را نه غلل.&lt;ref&gt;«د تاريخ په اوږدو کي د علميه حوزې او د شيعه د روحانيت خپلواکۍ» آیت‌الله خامنه‌ای، د مطلب د درجېدو نېټه:۱۳۸۹، د ليده کاته نېټه:۱۴۰۱.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> له حکومتونو څخه د شیعه د مدرسو اقتصادي او سیاسي خپلواکۍ د مدرسو او د شیعه او ديني حکومتونو لپاره ګټې او زیانونه لرل. له یوې خوا د شیعه عالمانو او د مدرسو سیاسي او فکري خپلواکۍ د اقتصادي خپلواکۍ له برکتونو څخه ده او واکمنانو او حاکمانو ته د اړتیا نشتوالي، د دوئ لاسونه د هغوئ د کړنو پر نیوکو باندي لا ډېر پرانستی دی. د شيعه عالمانو د تاريخ په اوږدو کي د هغو حکومتونو اودولتي واکمنانو سره چې په غلطه لاره روان وو، برخورد کول او د ظالمانو په وړاندي درېدل او د حکومتونو د ناسمو کړنو له پایلو یې خلکو ته خبر ورکول. د تمباکو غورځنګ، د مشروطه غوښتونکو غورځنګ، د عراق انقلاب او د ایران اسلامي انقلاب په څیر حرکتونه ټول د شیعه عالمانو په فکري او سیاسي آزادۍ او د هغوئ په فکري او سیاسي خپلواکۍ کي ریښې لري چې له اقتصادي خپلواکۍ څخه سرچینه اخلي.&lt;ref&gt;صالحی، سید عباس، «د اسلامي نړۍ د مدرسو د علمی تعامل په رڼا کې د لوړتيا او پیوستون لپاره هڅه»، د حوزې دوه فصلنامه، ګڼه ۱۵۵، ورۍ ۱۳۸۹، ۱۰مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> د دیني مدرسو سازمان د هغو رهبرانو په فکري او سیاسي مکتب کې جوړ شوی دی چې تل د استبداد او استکبار په وړاندې د مبارزې منادیان ول او د همدې بنسټ له مخې د دې ادارې ماهیت، هغسي ماهيت دی چې خپلواک غوښتونکی او واکمنانو ته له نژدې کیدو څخه کرکجن دي او د طاغوتيانو په وړاندي کفر، د الهي رسۍ د نيولو شرط ګڼي. دغه الهي لارښووني د اماميه په سياسي او حتی فقهي فکر باندي ډيره ژوره اغيزه کړې ده، لکه څنګه چې لومړی شهيد ويلي دي د امام د غيبت په زمانه کي د هغه فقيه قضاوت نافذ دی چې د فتوا ورکولو ټول شرطونه لري. نو که څوک درباری او ظالمانو ته اړوند قاضیانو ته مراجعه وکړي ګناهکاره به وي. د دغو حوزو او علميه مدرسو بنسټ پر زهد، تقوا او د خدای په عبادت او د باطل د واکمنيو په وړاندې پر آزادۍ باندي ولاړ دی.&lt;ref&gt; حوزو خپلواکۍ، د حوزې دوه فصلنامه، ګڼه۷۲، کب ۱۳۷۴، ۷مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> د شیعه د مدرسو د خپلواکۍ پايې د معصومو امامانو پر زده کړو او لارښوونو باندي جوړې شوي دي. رسول الله (ص) فرمایلي دي: پرتاسو باندي دی چې سلطان او د هغه مرستیالانو ته له نژدې کېدو او خدمت کولو څخه ډډه وکړئ، ځکه که څوک حاکمانو او د حاکمانو ملاتړو او چاپېريالانو ته نژدې وي په همغه اندازه به د خدای څخه ليري وي. که څوک د سلطان سره ملګرتيا د خداى په وړاندې غوره وګڼي، خداى به د هغه څخه تقوا او پرهيزګاري واخلي او هغه به سرګردانه کړي. او همدارنګه رسول الله (ص) فرمایلي دي: امين فقيهان، رسولان دي تر هغه وخته چې په دنیا کي داخل نشي. له رسول الله (ص) څخه پوښتنه وشوه چې دنیا ته د فقهاوو داخلېدل څه معنی لري؟ رسول الله (ص) وفرمایل: دنیا ته د ننوتلو معنا د سلطان پیروي کول دي. کله چې فقهاوو د حاکمانو لارويان شي، له هغوی څخه ځان وساتئ ځکه چې ستاسو د دین لپاره خطرناک دي.&lt;ref&gt;د حوزو خپلواکۍ»، د حوزې دوه فصلنامه، ګڼه ۷۲، کب ۱۳۷۴، ۷ مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> د امام خمیني او د اسلامي جمهوريت د لارښود آیت الله خامنه اي او د لويو عالمانو له سپارښتنو سره سم په ټولو برخو کې د مدرسې د خپلواکۍ ساتنه د علميه حوزو د عالي شورا په اساسنامه کي راغلی دی.&lt;ref&gt;د علميه حوزو د عالي شورا اساسنامه ، د ليده کاته نېټه:۱۴۰۱.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ==د علميه حوزو خپلواکۍ د عالمانو په ويناوو کي==<br /> <br /> آيت الله سيد محمود طالقاني، د ديني علومو حوزو ته يې د سياسي استقلال اهميت ته پاملرنه وكړې ده او هغه يې د شيعه فقهاوو د عزت او په خپلو دندو کي يې د برياليتوب يو عامل بللی دی. شهید مطهري هم د شیعه د روحانيت اقتصادي خپلواکۍ د هغه د مهمو ګټو څخه ګڼلې او د فساد او سترو انحرافاتو سره په مبارزه کې یې د شیعه د حوزو او علماوو سیاسي خپلواکۍ او بریالیتوب د هغه د مبارکو پايلو څخه شمېرلې ده.&lt;ref&gt;صالحی، سید عباس، «د اسلامي نړۍ د مدرسو د علمی تعامل په رڼا کې د لوړتيا او پیوستون لپاره هڅه»، د حوزې دوه فصلنامه، ګڼه ۱۵۵، ورۍ ۱۳۸۹، ۱۰مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> د ايران ستر رهبر د حوزې د خپلواکۍ په اړه وايي: د حوزې خپلواکۍ د هیواد له اوسنیو ادارو څخه د حوزې لېري کېدل یا د حوزو څخه د بهرنيو کارونو سره د حوزویانو د اړيکو نه نيولو په معنا نه ده. د حوزې خپلواکۍ په دې معنا نه ده چې حوزویان او ديني عالمان د اسلامي حکومت د نظام په وړاندې د مسئولیت احساس و نه کړي او د حکومت په چارو کې ګډون و نه لري. د حوزو او دينې مدرسو خپلواکۍ معنا دا ده چې همغسي چې د شیعه روحانيت تر دې دمه خپلواک او پر ځان باندي متکي وه او اداره یې په طبیعي ډول د حوزو له دننې څخه ترسره شوې ده ، نه دا چې له بهر څخه پر هغه باندي زغمل شوی وي. له دې نه وروسته هم بايد همدغه خپلواکۍ دوام وکړي.&lt;ref&gt;صالحی، سید عباس، «د اسلامي نړۍ د مدرسو د علمی تعامل په رڼا کې د لوړتيا او پیوستون لپاره هڅه»، د حوزې دوه فصلنامه، ګڼه ۱۵۵، ورۍ ۱۳۸۹، ۱۰مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> آیت الله ګلپایګانی د علميه حوزو په تېره بیا د قم د علميه حوزې په ساتنه کي ډېره پاملرنه درلوده او تل یې هڅه کوله چې حوزه له منځه ولاړ نشي او د هغه د خپلواکۍ په اړه ډېرحساس و. د پهلوي حکومت په زمانه کي آیت الله ګلپایګاني ويلي و چې موږ دولتي چارواکو ته اجازه نه ورکوو چې په حوزو کې مداخله وکړي او د حوزې خپلواکۍ ته زیان ورسوي.&lt;ref&gt;لطفی، مهدی، د ملوت څخه يوه وړانګه ، د آیت‌اللّه العظمی گلپایگانی ژوندون ، قم، د غوره شوې دفتر خپراوي، ۱۳۸۱، ۳۴۱ مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> آیت الله موسوي اردبیلي اعتقاد درلود که د شیعه د مدرسو شتون، اصالت او خپلواکۍ وساتل شي، دا مدرسې ډېر ښه مورچلونه دي چې کولای شي د اسلامي ټولنې او نظام بنسټ او جوړښت همغسي چې لازمه ده وساتي.&lt;ref&gt;موسوی اردبیلی، سید عبدالکریم، د انقلاب سره همپلی، قم، د مفيد پوهنتون ، ۱۳۸۵، ۴۶۹ مخ.&lt;/ref&gt; ځينو فقيهانو ويلي دي چې د مدرسې ماهيت دا دی چې هیڅ ډله په هغه کې تسلط و نه لري، ځکه چې دا د هغه د آزاد فکر مخه نیسي.&lt;ref&gt;فاضل لنکرانی، محمد جواد، د حوزو خپلواکۍ، بایدونه او نبایدونه، د مطلب د درج نېټه:۱۳۹۸، د ليده کاته نيټه:۱۴۰۱.&lt;/ref&gt;د تقلید د مراجعو آیت الله ګرا مي ویلي دي چې د دیني عالمانو لپاره تر ټولو مهم شی د الهي مقاماتو سره له روحاني اړیکې څخه وروسته د حوزې خپلواکۍ ده.&lt;ref&gt;گرامی، محمدعلی، د حوزو خپلواکۍ ، د مطلب د درج نېټه:۱۳۹۷، د ليده کاته نيټه: ۱۴۰۱.&lt;/ref&gt; آیت الله ګرامي په دې باور دی چې د حوزې مدیریت باید یوازې د تقليد د مراجعو په لاس کې وي. د حوزې د خپلواکۍ د نشتوالي پایله په ټولنه کې د روحانيت د خپلواکۍ او درناوۍاو په خلکو کې د هغوئ د نفوذ له منځه تلل ګڼي.&lt;ref&gt;د علميه حوزو د خپلواکۍ اهميت ؛ وحدت په کثرت کي، د مطلب د درج نېټه:۱۳۹۵، د ليده کاته نېټه:۱۴۰۱.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> آیت الله صافی ګلپایګانی د مدرسو استقلال ډیر مهم او د شيعيانو لپاره يې ویاړ بلل او اعتقاد یې درلود چې د علميه حوزو خپلواکۍ باید له مخکي نه لا ډېر برقراره شي او په ټولو برخو کي په حوزو پوري اړوند ټول تصميمونه او پلانونه د مدرسو، عالمانو او حوزويانو تر څارنې لاندي وي تر څو د علميه حوزو واقعي او بریالۍ لاره وساتل شي؛ هغه لاره چې د دې مرجع له وينا سره سم، دغه با برکته او مهم سازمان له مخکينو څخه پاتې شوی دی. نو په دې اساس سره د مدرسو په اداره کې له مدرسو څخه د بهر سازمانونو او اشخاصو مطلقه لاس نه وهنه د مدرسو د خپلواکۍ اصلي ترينه شاخص دی.&lt;ref&gt;د علميه حوزو د خپلواکۍ اهميت ؛ وحدت په کثرت کي، د مطلب د درج نېټه:۱۳۹۵، د ليده کاته نېټه:۱۴۰۱.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> آیت الله شبیري زنجاني له حکومت څخه د مدرسو د مالي خپلواکۍ ساتل یوه اړتیا او ضرورت کڼې او وايي: د حوزې لاس نباید نورو ته وغزول شي.&lt;ref&gt;آیت‌الله شبیری زنجانی: د علميه حوزي مالي خپلواکۍ له دولتونو څځه ضروری دی »، د مطلب د درج نېټه: ۱۳۹۸،د لېده کاته نېټه:۱۴۰۱.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ==په خپلواکۍ کي د تعامل او همکارۍ سره د تضاد نشتوالی== <br /> <br /> خپلواکۍ د تړاو په وړاندي ځای لري او د تعامل، اړيکې او همکارۍ سره تضاد نه لري. دوه خپلواک سازمانونه، سره له دې چې خپلواک وي، کولای شي د ګډو اهدافو، پالیسیو او مسؤلیتونو پر بنسټ په مناسبه توګه يو له بل سره اړیکه او تعامل ولري. د بیلګې په توګه، کورنۍ او د ښوونځي اداره دوه بشپړ خپلواک سازمانونه دي ؛ خو دا خپلواکۍ په دې معنا نه ده چې دوئ اړيکه سره و نه لري او دواړه سازمانونه يو له بل سره تعامل لري او دغه تعامل او اړيکه د ټولنو او وګړو په پوهنيز او کړنيز لوړوالي او پر مخ‌تګ او د هغوی په ټولنیز کولو کې مهم رول لوبوي.<br /> <br /> علميه حوزه او حکومت دوه خپلواک سازمانونه دي؛ خو دا خپلواکۍ له یو بل سره د اړيکي او تعامل د نه درلودلو په معنا نه ده او حوزه او روحانيت او اسلامي دولت د ګډو موخو او دندو له مخې چې د دوئ په اوږو باندي دي یو له بل سره تعامل او همکاري کوي او دواړه سازمانونه خپل ځان موظف ګڼي چې يو د بل ملاتړ وي. دغه نظام د حوزو او روحانيت د جهاد او هلو ځلو په وړاندي پوروړی دی او نشي کولای په دې اړه بې تفاوته پاتې شي او حوزه او روحانيت هم چې د اسلامي نظام د رامنځته کولو او د اسلامي احکامو د پلي کولو لپاره يې هلې ځلې کړي دي نه شي کولای له اسلامي نظام څخه ځان ليرې کړي او هغه د سپېڅلو موخو او آرمانونو ته د رسېدلو لپاره چې د اسلام له اصولو څخه اخیستل شوي دي، مرسته و نه کړي؛ ځکه په دې صورت کې يې په خپله دنده او مسئوليت باندي کړنه نه ده کړې.<br /> <br /> ==د ډېرې مطالعې لپاره==<br /> * د علميه حوزو او اسلامي جمهوريت خپلواکۍ، رضا عیسی نیا، د اسلامي علومو او فرهنګ د څېړنتون خپراوي، قم. <br /> * د حوزې سل کليزه ، رسول جعفریان،‌ د مورخ خپراوي، قم.<br /> <br /> ==سرچينې==<br /> <br /> <br /> [[fa:استقلال حوزه‌های علمیه]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C&diff=369 2023-02-28T07:56:18Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> د امام خمینی (ره) ژوندلیک او سیاسی فعالیتونه په لنډه توګه بیان کړئ.<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> سيد روح الله موسوي خميني (۱۲۸۱ل- ۱۳۶۸ل) په امام خميني باندي مشهور، د تقليد مرجع، فيلسوف، عارف او د ايران د اسلامي جمهوريت بنسټګر دی. هغه د اراک، قم او د نجف په علميه حوزو کې زده کړه او تدریس کړی دی او دهغه تر ټولو مشهور لوست او تدریس په قم او نجف کي وه. د امام خمیني سیاسي مبارزې له څلوېښتمي لسيزي (۱۳۴۰ل) څخه راهیسې د پهلوي حکومت پر وړاندې د دولتي او ولایتي انجمنونو د تصویب په اعتراض کې یو جدي پړاو ته داخل شو. د امام خميني اعتراض او نيوکه د شاه د سپین انقلاب او کاپيتولاسيون او د محمد رضا شاه پهلوي د نورو دیني او ملي ضد اقداماتو په وړاندې دوام وموند.<br /> <br /> د شاه د سياسي تګلارې سره د امام څرګند مخالفت د دې لامل شو چې هغه ترکیې، عراق او پاریس ته جلاوطن شي. دهغه مبارزې په نجف کې دوام وموند او امام د اعلامیو او پیغامونو د صادرولو په واسطه د ایران له خلکو سره خپلې اړیکې وساتل. د امام خمیني په مشرۍ د پهلوي حکومت په وړاندې د ایران د خلکو د مبارزې په دوام سره محمد رضا شاه له ایرانه وتښتید او امام د ۱۳۵۷ کال د سلواغې په ۱۲ نیټه ایران ته داخل شو او د اسلامي انقلاب په بریالیتوب سره په ایران کې شاهي حکومت له منځه ولاړ.<br /> <br /> ==ژوندلیک==<br /> <br /> امام خمینی د ۱۳۲۰هجری قمری کال د جمادی الثانی د میاشتې په شلمه نیټه د ۱۲۸۱هجری شمسي کال د وږي د میاشتې د دیرشمي نیټې سره سم د مرکزی ولایت د خمین په ښار کې وزیږید. هغه د سید مصطفی موسوي زوئ دی. سید مصطفی یو له شیعه مجتهدينو څخه دی چې په نجف کې یې زده کړه کړې وه. هغه په دیني چارو کې د خمین د خلکو مرجع و او د سیمه‌ایزو واکمنانو له ظلمونو سره یې هم مبارزه کوله. هغه په داسي حال کي چې سيد روح الله ۵ مياشتنۍ و، د اراک د خوانينو په واسطه شهادت ته ورسېد. د سید مصطفی له شهادت وروسته امام خمیني تر پنځلس کلنۍ پورې د خپلې مور اوعمه تر سرپرستۍ لاندې و.<br /> <br /> امام خمیني د ۱۳۶۸ لمريز کال د غبرګولي د میاشتې په دیارلسمه نیټه په تهران کې وفات شو.<br /> <br /> ==زده کړه او تدریس==<br /> <br /> امام خمیني په اراک کې خپلې زده کړې پیل کړې او د زده کړو د بشپړولو لپاره په ۱۳۰۱ لمريز کال کې قم ته هجرت وکړ. میرزا محمد علي ادیب تهراني، سید محمد تقي خوانساري، سید علي یثربي کاشاني او شیخ عبدالکریم حایری په ادبیات، فقه او اصولو کې د امام له استادانو څخه ګڼل کيږي.<br /> امام د زده کړې ترڅنګ د قم په علميه حوزه کې يې تدریس هم کول او یو له هغو استادانو او مجتهدینو څخه پېژندل کېدل چې په فقه، اصول، فلسفه، عرفان او اخلاق کې صاحب نظر و. هغه تركيې او عراق ته له هجرت وروسته ديارلس كاله د نجف په علميه حوزه كې تدريس وكړ او په دې موده كې يې د لومړي ځل لپاره د اسلامي حكومت نظري بنسټونه د ولايت فقيه د درسونو په لړئ کي بيان كړل.<br /> <br /> ==سیاسي مبارزې==<br /> <br /> د امام خمیني سیاسي او د ظلم په وړاندي مبارزه له ځوانۍ څخه په اراک کې د سیمه ایزو واکمنانو په خلاف پیل شوه. د سیاسي مسایلو په اړه د امام جدي دریځ د څلویښتمې لسیزې په لومړیو کې د دولتي او ولایتي انجمنونو د تصویب په اعتراض سره پیل شو او د شاه د سپینې انقلاب په خلاف یې د یوې اعلامیې په صادرولو سره دوام وکړ. د ۱۳۴۲ کال د غبرګولي د میاشتې په پنځلسمه نیټه د ایران د روحانيت او ملت پاڅون په ټول هیواد کې له دوو مهمو ځانګړنو سره يعني د امام خمینی (ره) يوګونۍ رهبرۍ او د دغه پاڅون د انګېزې، شعارونو او اهدافو د اسلامی ماهیت لرل، د ايران د خلکو د مبارزې د نوي فصل پيل وګرځېد. <br /> <br /> ==مبارزاتي خاطرې==<br /> <br /> امام خمېنی د لومړی نړیوالې جګړې په اړه کله چې ۱۲ کلن و خپله خاطره يې داسي یاد کړې ده : دواړه نړیوالې جګړې مې په یاد دی... زه کوچنی وم، خو ښوونځی ته تلم او په همدې مرکز کې مې شوروی پوځیان لیدل او د لومړۍ نړیوالې جګړې له امله پر موږ باندي یرغل تر سره کېدل.<br /> <br /> امام په بل ځای کې د ځینو هغو خوانینو او اشرارو د نومونو په یادولو سره چې د مرکزی حکومت تر حفاظت لاندې یې د خلکو مالونه او نوامیس يې لوټول، ویلي دي: « زه له ماشومتوبه په جنګ وم ... مونږ د زلقیانو او د رجبلعیانو تر برید او یرغل لاندې و، او مونږ پخپله ټوپکونه درلودل، او زه په داسې حال کې چې ماشوم وم او تقریباً د بلوغ په پيل کي وم، د هغو سنګرونو په شاوخوا تلم چې هغوئ د یرغل او لوټولو لپاره يې جوړ کړي ول. <br /> <br /> ==له اسراییلو سره مخالفت==<br /> <br /> امام خمېنی د خلکو په غونډه کي په بې پروايي سره شاه د جناياتو اصلي لامل او د اسراييلو سره هم تړون ‎يادول او خلک يي پاڅون ته بلل. هغه د ۱۳۴۲ کال د وري د مياشتي په دوولسمه په خپله وینا کې د رژیم د جنایاتو په وړاندې د قم، نجف او نورو اسلامی عالمانو پر چوپتیا سختې نیوکې وکړې او ویې ویل: «نن چوپتيا د جبار له دستګاوسره ملګری ده. امام په وروسته ورځ د وري د مياشتي په ديارلسمه خپله مشهوره اعلامیه د شاه دوستي تر عنوان لاندي خپره کړه.<br /> <br /> ==د رژیم د سیاستونو په اعتراض کي د نوروز د مېلې تحریمول==<br /> <br /> ۱۳۴۲ لمریز کال د نوروز د اختر د مېلې په منع کولو سره پیل او د فیضیه د مظلومانو په وینو رنګ شو. شاه د سپین انقلاب تر نامه لاندې د امریکا په خوښه د اصلاحاتو په ترسره کولو ټینګار کول او امام خمیني د امریکا د لاسوهنو او د شاه د خیانتونو په وړاندې د خلکو په خبرولو او د هغوئ په پاڅون ټینګار درلود. رژیم د علماوو د مخالفت په وړاندې د خپلو سیاستونو د پلي کولو لپاره هغوئ يې ګواښول. په دې لړ کې د ۱۳۴۲ لمريز کال د وري د میاشتې په څوارلسمه نیټه په نجف کښې د تقلید له چارواکو څخه آیت الله حکیم د ایرانی علماوو او چارواکو ته د ټیلیګرام له لارې وغوښتل چې ټول نجف ته هجرت وکړي.<br /> <br /> امام خميني دغو ګواښونو ته په پام کي نه نيولو سره د آیت الله حکیم ټیلیګراف ته یو ځواب ولیږه او په هغه کې یې ټینګار وکړ چې د علماوو ډله ایزه هجرت او د قم د علميه حوزې تشول په مصلحت نه دی.<br /> <br /> ==د غبرګولي د پنځلسمې پاڅون==<br /> د ۱۳۴۲ لمرېز کال د محرم په میاشت کې امام خمیني خلکو ته د رڼا ورکو لپاره د مذهب او ملت پر ضد د پهلوي کړنې يې بيانول. امام خمیني د همدې کال د غبرګولي په دیارلسمه د عاشورا د ورځې په مازديګر د فیضیه په مدسه کي خپله تاریخي وینا وکړه چې د غبرګولي د ۱۵ د پاڅون پیلامه وه او شاه ته یې نصیحت او د هغه د سیاستونو د پایلو خبرداری ورکړ.<br /> <br /> د امام د خبرو په ځواب کي د امام خمینی یو زیات شمیر پلویان او پخپله هم ونیول شول او بندیان شول. دغه پاڅون د ۴۲ کال د غبرګولۍ په ۱۵ نیټه د غورځنګ د مشر په نیولو او د خلکو په وژلو سره وځپل شو. امام خمیني د ۱۳۴۳ لمريز کال د لړم په څلورمه یوه انقلابي بیانیه خپره کړه چې پکې یې لیکلي وو: نړۍ دي وپوهيږي چې هره ستونزه چې د ایران ملت او مسلمان ملتونه لري له بهرنیانو څخه دي، له امریکا څخه دی، اسلامي ملتونه په عمومي توګه له بهرنیانو او په ځانګړې توګه له امریکا څخه کرکه لري. دا امریکا ده چې د اسراییلو او د هغه د پلويانو څخه ملاتړ کوي. دا امریکا ده چې اسراییلو ته ځواک ورکوي تر څو د عرب مسلمانان بې ځایه کړي.<br /> <br /> ==کاپیتولاسیون==<br /> د کاپیتولاسیون د لایحې د تصویب په اړه د امام افشا کول او څرګندونې، ایران يې د ۱۳۴۳ لمريز کال د غبرګولۍ په مياشت کي د یو بل پاڅون په درشل کي وګرځول. د ۱۳۴۳ لمريز کال د لړم د میاشتې د دیارلسم په سپېده داغ کي امام ونیول شو او سمدستي ترکیې ته جلا وطن شو. د يوې نظامي فضا پرشتون سربېره د تهران په بازار کې د مظاهرو، د اوږدې مودې لپاره د ديني مدرسو د لوست بندېدل، او نړیوالو سازمانونو او تقلید چارواکو ته د عریضو او ليکونوو په استولو سره د اعتراضونو څپې را منځ ته شوې.<br /> <br /> په ترکیه کې د امام هستوګنه یوولس میاشتې دوام وکړ چې په دې موده کې د شاه رژیم په بې ساري سختو کړنو سره په ایران کې د مقاومت پاتېشوني وځپل او د امام خمیني په غیاب کې یې د امریکا په خوښه په چټکۍ سره اصلاحات پیل کړل. په ترکیه کې جبري هستوګنه د امام لپاره یو فرصت و تر څو د تحریرالوسيله د کتاب په لیکلو پیل وکړي.<br /> <br /> ==عراق ته د امام خمیني جلاوطن کېدل==<br /> <br /> د ۱۳۴۳ لمريز کال د تلې د مياشتي په دیارلسمه امام او زوئ يې آغا مصطفی له ترکیې څخه عراق ته واستول شول. دا موده ۱۳ کاله دوام وکړ. له مخالفتونو او خنډونو سره سره امام د نجف په شیخ انصاری جومات کې خپل د فقه درسونه پیل کړل چې له عراق څخه پاریس ته تر هجرت پورې یې دوام وکړ. د هغه درسي حوزه د زده کوونکو د کیفیت او کمیت له پلوه په نجف کې یو له غوره حوزو څخه و.<br /> <br /> امام خمیني نجف ته د رسیدو له پیله له مبارزینو سره خپلې اړیکې وساتل او په هر مناسبت کي یې دوئ د غبرګولۍ د ۱۵ پاڅون د موخو د تحقق لپاره مقاومت ته بلل. له جلاوطنۍ څخه وروسته په ټوله موده کې له هر ډول مشکلاتو سره سره هيڅ‌کله له مبارزې څخه يې لاس وانخيستل او د خپلو ویناوو او پیغامونو سره یې په زړونو کې د بریتوب هیله ژوندۍ ساتل. امام د ۱۳۴۷ لمريز کال د تلي په ۱۹مه د فلسطین د الفتح سازمان له استازو سره په خبرو کې د اسلامي نړۍ د مسایلو او د فلسطین د ملت د جهاد په اړه خپل نظر څرګند کړ او په همدې مرکه کې یې فلسطيني مجاهدينو ته د شرعي زکات د يوې برخې د ځانګړتيا پر وجوب باندي فتوا ورکړه. <br /> <br /> د امام خمیني څلور کلنۍ ښوونې، هڅې او روښانتیا توانېدلای و چې د نجف فضا تر یو حده بدله کړي. اوس په ۱۳۴۸ لمريز کال کې په هېواد کې دننه د بې شمېرو مبارزينو تر څنګ په عراق، لبنان او نورو اسلامی هېوادونو کې هم ډېر مخاطبيڼ شتون درلود چې د امام خمینی غورځنګ یې خپله بېلګه ګڼل.<br /> <br /> ==د مرغومۍ د ۱۹م پاڅون==<br /> <br /> د ۱۳۵۶ لمریز کال د لړم په لومړۍ نیټه د امام د مشر زوئ مصطفی خمینی له شهادت سره په ایران کې يو پرتمين مراسم ترسره شو. دا پیښه د علميه حوزو د بیا خوځښت او د ایران د مذهبي ټولنې د پاڅون د پیل ټکۍ وه. امام خمیني دغه پیښه د الهي د پټو الطافو څخه نومولۍ وه. د شاه رژيم د اطلاعاتو په ورځپاڼه کې د امام په وړاندې د سپکه نيزې مقالې په خپرولو سره غچ واخيست. د دې مقالې پر ضد اعتراض د ۱۳۵۶ لمريز کال د مرغومۍ په ۱۹ نېټه کې د قم د پاڅون لامل شو چې په ترڅ کې یې یو شمېر دينې محصلين ووژل شول. د ډله ایزو وژنو سره سره، شاه ونه توانېد چې د اور بل <br /> <br /> شوې لمبې مړ کړي. هغه پوځي چمتو والۍ او عامه وسله وال جهاد د امریکا د پوځي کودتا په حالت کې د پاتې کیدو یوازینۍ لاره ارزول.<br /> <br /> ==پاریس ته جلاوطن کېدل==<br /> <br /> په نیویارک کې د ایران او عراق د بهرنیو چارو وزیرانو په غونډه کې د عراق څخه د امام خمیني د ايستلو تصمیم ونیول شو. د ۱۳۵۷ کال د تلي د مياشتې په دوهمه نېټه په نجف کې د امام کور د بعثي ځواکونو لخوا محاصره شو. د دغه خبر انعکاس د ایران، عراق او نورو هیوادونو د مسلمانانو له پراخې غوسې سره مخامخ شو.<br /> <br /> امام خمینی د تلې د میاشتې په دوولسمه نیټه له نجف څخه د کویت د پولې په لور روان شو. د کویت حکومت د ایران د رژیم په اشارې سره دغه هیواد ته د امام د داخلیدو مخه ونیوله. امام تصمیم ونيول چې پاریس ته هجرت وکړي. د تلي په ۱۴مه نېټه امام پاریس ته ورسېدل. دوه ورځې وروسته، په نوفل لوشاتو (د پاریس په یوه څنډه) کې د یوه ایراني په کور کې میشت شول. د الیزې د ماڼۍ مأمورين امام ته د فرانسې د ولسمشر د نظر له مخې خبرداری ورکړ چې له هر ډول سیاسي فعالیت څخه ډډه وکړي. امام خميني په کلکه غبرګون کې په ښکاره ویلي و چې دا ډول بندیزونه د ډیموکراسۍ د ادعا خلاف دي او که له دغه هوايي ډګر څخه هغه هوايي ډګر ته او له دغه هیواد څخه هغه هیواد ته تللو ته مجبور شي بيا هم له خپلو موخو څخه به لاس پورته نه کړي.<br /> <br /> ==ايران ته راستنېدل==<br /> <br /> امام خمیني د ۱۳۵۷ لمريز کال د مرغومۍ په مياشت کي انقلابي شورا جوړه کړه. شاه هم د پاچاهي شورا د جوړولو او د بختيار د کابېنې لپاره د باور د راي اخيستلو څخه وروسته د مرغومۍ په ۲۶ مه له هېواد څخه وتښتېد. دا خبره د تهران په ښار او بیا په ایران کې خپور شو او خلکو په کوڅو کې جشنونه او نڅاګانې پیل کړې.<br /> <br /> د ۱۳۵۷ کال د سلواغې د مياشتې په پیل کې، د امام تصميم هیواد ته د بیرته ستنیدو خبر خپور شو. امام د ایران خلکو ته د پیغامونو په ترڅ کي ويلي و چې په دې برخليک جوړونکو او ارزښتناکو ورځو کې د خپلو خلکو په څنګ کي به وي. د بختیار حکومت د جنرال هایزر په همغږي د هېواد هوايي ډګرونه د بهرنیو الوتنو پر مخ وتړل.<br /> <br /> څه موده وروسته د بختيار حکومت اړ شو چې د ملت اراده ومني. بالاخره امام خمینی له خپل وطن څخه له څوارلسو کلونو ليرې کیدو وروسته د ۱۳۵۷ لمريز کال دسلواغې د میاشتې د دوولسمې نیټې په سهار کې هیواد ته داخل شو. د ایرانیانو بې سارۍ هرکلۍ دومره ستر او د انکار وړ نه و چې لویدیځو خبري اژانسونه هم مجبور شول په هغه باندي اعتراف وکړي او د هرکليانو شمېر له ۴ تر ۶ میلیونو پورې اټکل کړي.<br /> <br /> [[fa:امام خمینی]]<br /> [[fr:Imam Khomeini]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D8%B9%D9%84%D9%8A_%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%D9%8A&diff=368 2023-02-28T07:55:14Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> د آيت‌الله خامنه اي ژوند ليک او سياسي فعاليتونو ته په لنډه توګه شرح ورکړئ.<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> سید علي خامنه‌اي د شیعيانو د تقليد د مراجعو او د ایران د اسلامي جمهوریت دوهم مشر دی. هغه د مشهد، نجف او قم په علميه حوزو کې زده کړې او تدریس ترسره کړ. د نواب صفوي سره په پېژندنه د پهلوي حکومت پر وړاندې د سیاسي مبارزې ډګر ته داخل شو او د امام خمیني په هملاري سره یې د ویناوو، د وګړيزوغونډو په جوړولو او د تفسیر، حدیث او اسلامي اندېښنې د درس ورکولو په چوکاټ کي دې مبارزې ته دوام ورکړ. هغه د پهلوي حکومت پر وړاندې د مبارزې په ترڅ کې د ساواک له خوا څو ځلې نیول شوی، زنداني ، شکنجه او جلاوطن شوی دی.<br /> <br /> د اسلامی جمهوریت د ګوند بنسټ ایښول، د دفاع د وزارت مرستیال، د تهران امام جمعه، په اسلامی شورا کې د تهران د خلکو استازی او په دوه دوره کي ولسمشرۍ له انقلاب څخه وروسته تر ۱۳۶۸ لمريز کال پوري په سياسي ډګر کي د هغه له فعالیتونو او مقامونو څخه دی. آيت‌الله خامنه‌اي د امام خمیني له مړینې وروسته د رهبرۍ د کارپوهانو د مجلس د رایو په واسطه د ایران د اسلامي جمهوریت د مشر په توګه وټاکل شو او تر نن ورځې پورې دغه مقام په غاړه لري.<br /> <br /> ==ژوندلیک او زده کړې==<br /> <br /> سید علي خامنه‌اي د سید جواد حسیني خامنه‌اي زوئ، د ۱۳۱۸ لمريز کال د چنګاښ په ۲۴ (د ۱۳۵۸ قمری کال د صفر ۲۸) په مشهد کې وزېږېد. له څلور کلنۍ څخه د خپل مشر ورور سید محمد سره مکتب ته ولاړ تر څو الفبا او قرآن زده کړي. بیا یې د ابتدایي زده کړو لپاره اسلامي مدرسې «دار التعليم دیانتي» ته ولاړ. په همدې وخت کې د حوزوي درسونو په زده کړو باندي بوخت او د هغه سره يوځای په لېسه کې داخل شو.<br /> <br /> هغه د حوزوي لومړني درسونه د سليمان خان او د نواب په مدرسو کي زده کړ. استادان یي د پلار تر څنګ میرزا مدرس یزدي، شیخ هاشم قزویني، میرزا جواد آغا تهراني او شیخ رضا ایسي وو او له سید محمد هادي میلاني څخه یې د بهرنی فقه او اصول زده کړه پیل کړه. هغه په ۱۳۳۶ لمريز کال کې نجف ته ولاړ او د سید محسن حکیم، سید محمود شاهرودي، میرزا باقر زنجاني، سید یحیی یزدي او میرزا حسن بجنوردي په بهرنیو درسونو کې ګډون وکړ.<br /> <br /> آیت‌الله خامنه‌اي له ۱۳۳۷ لمريز کال څخه تر ۱۳۴۳ کال پورې د قم په علميه حوزه کې د فقه، اصولو او فلسفې په لوړو زده کړو بوخت شو او د آيت‌الله بروجردي، امام خمیني، شیخ مرتضی حائري او علامه طباطبايي په درسونو کې یې ګډون وکړ. په ۱۳۴۳ کال کې د خپل پلار د پالنې لپار چې ړوند شوی و، مشهد ته ولاړ او خپلو زده کړو ته یې دوام ورکړ.<br /> <br /> ==سیاسي فعالیتونه==<br /> <br /> آیت‌الله خامنه‌اي ځان د امام خمیني له فقهي، اصولي، سیاسي او انقلابي شاګردانو څخه ګڼلی دی. خو له سياسي مسايلو سره د هغه د پېژندګلوۍ لومړنۍ مخينه په مشهد کي د شهيد نواب صفوي د مبارزاتو او د هغه د سیاسي ويناګانو غونډو ته رسيږي. ښاغلی خامنه‌اي په دې باره کې ويلي دي: په هماغه وخت کې د اسلامی انقلاب د لمسونې سکروټې په ما کښې د نواب صفوی له خوا پیدا شو او په دې کې هیڅ شک نه لرم چې مرحوم نواب زمونږ په زړونو کي لومړنۍ اور بل کړ.<br /> <br /> ==د امام خمیني سره هملارې کېدل==<br /> <br /> آيت‌الله خامنه‌اي له ۱۳۴۱ لمريز کال څخه چې په قم کې حضور درلود، کله چې د امام خميني انقلابي او اعتراضي خوځښت د محمد رضا شاه پهلوي د اسلامي ضد او آمريکايي سياستونو په وړاندي پيل شو، سياسي مبارزو ته مخ راوړ. هغه په دې دوران کي د پهلوي حکومت پر وړاندې د سیاسي فعالیت له امله څو ځله نیول شوی، شکنجه او بندي شوی دی. د لومړي ځل لپاره د ۱۳۳۸ لمريز کال د محرم په میاشت کې د امام خمیني له لورې هغه ته دنده وسپارل شوه چې د محرم په مياشت کي د روحانيونو د تبلیغاتي پروګرامونو او د شاه د امریکايي سیاستونو د افشا کولو او د ايران د اوضاعو او د قم د پېښې په اړه د هغه پيغام آيت‌الله ميلاني او د خراسان علماوو ته ورسوي. <br /> <br /> هغه په همدې کال بیرجند ته ولاړ او د امام خمیني له پیغام سره سم د پهلوي رژیم پر ضد يې تبلیغات وکړل او په همدې خاطر د محرم په نهمه ( د ۱۳۴۲ لمريز کال د غبرګولي ۱۲) نیټه ونیول شو او په دې شرط خوشې شو چې منبر ته ولاړ نشي او تر څارنې لاندې وي. د غبرګولي په ۱۵ کي له خونړۍ پېښې وروسته یو ځل بیا ونیول شو، بندي او شکنجه شو. له دې پېښې وروسته د هغه سیاسي مبارزې و نه درېدل او په وار وار نیولی او زنداني شو:<br /> <br /> * دوهم نیول:<br /> <br /> د ۱۳۴۲ لمريز کال د سلواغې په میاشت کې د شاه او سپین انقلاب پر ضد د ده وینا د خلکو له لورې هرکلۍ وشو. له همدې امله هغه په شپه کي د ساواک لخوا ونیول شو او شاوخوا دوه میاشتې د قزل قلعه په زندان کې په انفرادې توګه بندي او شکنجه شو.<br /> <br /> * دریم او څلورم نیول:<br /> <br /> د هغه پر ويناوو سربیره د تفسیر، حدیث او اسلامي اندېښنې درسونه په مشهد او تهران کې د ځوانانو د هرکلي سره مخامخ شو. همدغه فعالیتونه د دې سبب شو چې ساواک هغه تر تعقیب لاندي ونيسي. له همدې امله په ۱۳۴۵ کال کې په تهران کې پټ اوسېدل او یو کال وروسته ونیول شو او بندي شو. علمي فعاليتونه، د غونډې جوړول، تدريس او روښانتيا يې د دې لامل شوه، چې په ۱۳۴۹ لمريز کال کې د ساواک له خوا بيا هم ونيول شي او بندي شي.<br /> <br /> * پنځم نیول:<br /> <br /> آيت‌الله خامنه‌اې د ساواک لخوا د خپل پنځم نیول کیدو په اړه لیکي:<br /> <br /> «له ۱۳۴۸ کال څخه په ایران کې د وسله وال خوځښت زمينه احساس کېدل. د پخواني رژيم د دستګاوي حساسيت او سخته کړنه زما په وړاندي، چې د قراينو له لورې موندلي وو دا ډول خوځښت نه شي کېدای زما په څېر وګړو سره اړيکه و نه لري، لا ډېر شو. په ۱۳50 کال کې، زه د پنځم ځل لپاره بیا بندي شوم. په زندان کې د ساواک تاوتریخوالیو په ښکاره ډول دا ښوله چې دولت د اسلامي فکري مرکزونو ته د وسله والې مبارزې د جریانونو له یوځای کیدو څخه ډېر ویره لري او دا نشي منلای چې په مشهد او تهران کې زما فکري او تبلیغاتي فعالیتونه د دې جریانونو څخه ليري او په څنډ کي دی. له آزادۍ وروسته، د تفسیر او د ایډیالوژیو پټو ټولګیو د درسونو او ... دایره نوره هم پراخه شوه».<br /> <br /> *شپږم نیول:<br /> <br /> د 1350-1353 لمريز کلونو ترمنځ د مشهد په «کرامت»، «امام حسن (ع)» او «میرزا جعفر» په دريو جوماتونو کې د خامنه‌اي د تفسیر او ايډيالوژيو درسونه ترسره کېدل او په زرګونه خلک په ځانګړې توګه ځوانان او ديني زده کونکي يې دغه درې مرکزونو ته راکښل او له اسلامي افکارو سره يې آشنا کول. د هغه د نهج البلاغې درس لیکل شوي او د «نهج البلاغې څخه يوه وړانګه» تر عنوان لاندې خپرېدل او لاس په لاس ګرځېدل. دغه فعالیتونه د دې لامل شول چې ساواک د ۱۳۵۳ کال د مرغومۍ په مياشت په مشهد کې پر آيت‌الله خامنه‌اي برید وکړي اوهغه ونيسي او د هغه ډېر یادداښتونه او لیکنې ضبط کړې.<br /> <br /> دا د ده تر ټولو سخت نيول و او د ١٣٥٤ کال تر مني پورې د پوليسو د ګډې کمېټې په زندان کې و. په دې موده کې، په خورا سختو شرایطو کې په یوه حجره کې ساتل شوی و. هغه سختۍ چې دوئ په دې توقیف کې زغملي، د ده په خپل تعبير سره، «یوازې هغه کسان درک کولای شي چې دا شرایط يې لیدلي وي».<br /> <br /> ==جلاوطنی==<br /> پهلوي رژیم د ۱۳۵۶ لمريز کال په پای کې آيت‌الله خامنه‌اي ونیول او د دریو کلونو په موده یې ایرانشهر ته جلاوطن کړ. د ۱۳۵۷ کال په نیمایي کې د ایران د خلکو د مبارزو له اوج نيولو سره، له جلاوطنۍ څخه مشهد مقدس ته راستون شو او د پهلوي رژیم پر وړاندې د ولسي مبارزو د ليکې په سر کې ځای ونيول.<br /> <br /> ==اسلامي انقلاب==<br /> <br /> د اسلامي انقلاب د بري په درشل کي، له پاریس څخه د امام خمیني له راستنیدو مخکې، د هغه له خوا په ایران کې د شهید مطهري، شهید بهشتي، هاشمي رفسنجاني او... په ګډون د «اسلامي انقلاب شورا» جوړه شوه، آیت‌الله خامنه‌اي د امام په فرمان سره د دې شورا په غړيتوب کي داخل شو. د امام پيغام د شهید مطهري په واسطه هغه ته ورسېد او له مشهد څخه تهران ته راغی.<br /> <br /> آيت‌الله خامنه‌اي د اسلامی انقلاب له بریالیتوب وروسته د اسلامی انقلاب اهدافو ته د نژدی کېدو په خاطر په اسلامي فعالیتونو کې هماغسي بوخت شو:<br /> <br /> *د ۱۳۵۷ کال د کب په میاشت کې د شهید بهشتي، شهید باهنر، رفسنجاني او... په همکارۍ د «اسلامي جمهوري ګوند» تأسیس.<br /> <br /> * د دفاع د وزارت مرستيال،۱۳۵۸.<br /> <br /> * د اسلامي انقلاب د سپاه پاسداران مشرۍ،۱۳۵۸.<br /> <br /> * د تهران د جمعې د لمانځه امام، ۱۳۵۸.<br /> <br /> * د دفاع په عالي شورا کي د امام خمينې استازيتوب، ۱۳۵۹.<br /> <br /> *په اسلامي شورا کي د تهران د خلکو استازۍ، ۱۳۵۸.<br /> <br /> *په سپيڅلي دفاعي جبهو کې په جنګي يونيفورم سره حضور.<br /> <br /> *د ۱۳۶۰ لمریز کال د زمري په شپږمه د تهران په ابوذر جومات کې د منافقینو له خوا د هغه ناکامه وژنه.<br /> <br /> *ولسمشري؛ د ایران د دوهم ولسمشر محمد علي رجايي له شهادت وروسته، ایت الله خامنه ای د ۱۳۶۰ کال د تلي په میاشت کې له شپاړسو میلیونو څخه د زیاتو رایو په ترلاسه کولو او د امام خمیني د حکم په تنفيذ سره د ایران د ولسمشرۍ په توګه وټاکل شو. همدارنګه له ۱۳۶۴ څخه تر ۱۳۶۸ کال پورې د دوهم ځل لپاره وټاکل شو.<br /> <br /> *د فرهنګي انقلاب د شورا رياست،۱۳۶۰.<br /> <br /> *د نظام د مصلحتي شورا رياست، ۱۳۶۶.<br /> <br /> *د اساسي قانون د بیاکتنې د شورا مشر، ۱۳۶۸.<br /> <br /> *رهبرۍ، چې د امام خمیني له وفات وروسته د ۱۳۶۸ کال د غبرگولۍ د میاشتې په ۱۴ نیټه د رهبرۍ د کارپوهانو د مجلس له خوا د دغه مسئولیت لپاره وټاکل شو.&lt;ref&gt;د رهبري د دفتر د خبر رسونې هډه.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==سرچينې==<br /> <br /> <br /> [[fa:سید علی خامنه‌ای]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%AA_%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%AE%D9%85%D9%8A%D9%86%D9%8A_%D8%A7%D9%88_%D8%A2%D9%8A%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%D9%8A_%D9%84%D9%87_%D9%86%D8%B8%D8%B1%D9%87&diff=367 2023-02-28T06:47:44Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> د امام خمیني او رهبرۍ له نظره روحانيت په کومو ډلو ویشل کيږي؟<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> د امام خمیني او د ستر لارښود له نظره، روحانیت په دوو کلی ډلو اصِل، متعهد، پوه، مخکښ او انقلابي او همدارنګه غیر اصيل، په شاتلونکي، ناپوه او د نورو سره تړلی روحانيت باندي ويشل کيږي. د دوئ له نظره اصيل روحانيت، هيله ورکونکۍ، مخکښ او دنده پېژندونکۍ ګڼل کېږي او د انحرافاتو په وړاندې د اسلام ټينګه اډه ده او له مادياتو څخه په ليرې پاتې کېدو سره د زرټولونکي سره مقابله کوي.<br /> د اصيل روحانيت په وړاندي غير اصيل روحانيت په دنيا او دنيا غوښتونکو سره تړلی معرفي کوي چې د اسلام او اسلامي انقلاب له دښمنانو سره جوړجاړي کوي او حتی د اسلام او انقلاب پر ضد فعاليت ترسره کوي.<br /> <br /> ==اصیل روحانیت==<br /> <br /> د امام خمیني او د ستر رهبر له نظره، اصلي، متعهد، مخکښ او انقلابي روحانيت هغه روحانيت دی چې په خپلو دندو او مسئولیتونو باندي ښه پوهیږي او پر هغو باندې عمل کوي او په پوره پوهه د دښمنانو په وړاندې دریږي او ستونزې په ځان باندي اخلي. <br /> <br /> د امام او رهبرۍ له نظره د روحانيت دغه ټولګه څو مهمې ځانګړنې لري چې عبارت دي له:<br /> <br /> ===د انحرافاتو په وړاندې د اسلام ټينګه اډه===<br /> <br /> امام خمینی د «صحفه نور» په کتاب کې د اسلام او شیعه مذهب د تاریخ په اوږدو کې علميه حوزې او متعهد عالمان د یرغلو او انحرافاتو په وړاندي د اسلام د مهمې ټينګې اډې په توګه معرفی کړی دی.&lt;ref&gt;امام خمینی، سید روح‌الله، د امام صحیفه ، ۲۱ ټوک، ۲۷۴ مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ستر رهبر آیت الله خامنه‌اي هم د مسئوليت احساسول د ديني تعهد او د دين لرلو يو بل تعبير ګڼي او د انحرافاتو او کاږه تګونو په وړاندي بې پروايي د دغه احساس سره مخالف ګڼي. هغه په دې باور دی چې بې تفاوتي په ټولنه کې د دیني علماوو، روڼ‌اندو او پوهو خلکو د تعهد او رسالت ستر دښمن دی... یو بې مسئولیته روڼ‌اندی، یو بې مسئولیته عالم، یو غیر مسئول او بې پروا مبلغ چې د هغه لپاره اهميټ نه لري خلک، ځوانان، ذهنونه او فکرونه کومي خوا ته ځي او د څه شی تر اغېزلاندي راځي، نه شي کولای هغه ضروري رول چې د پېغمبرانو رول دى، ترسره کړي.&lt;ref&gt;د رهبرۍ وينا د نوشهر د روحانيونو په ليده کاته کي، د غويی ۲۹، ۱۳۷۸ل.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ===هیله ورکونکۍ، مخکښ، دنده پېژندونکۍ===<br /> <br /> امام خمیني په دې باور دی: «مبارز او په اسلام باندي متعهد روحانيون (ديني عالمان) د تاریخ په اوږدو او سختو شرایطو کې د هيلې او مينې او محبت نه په ډکه زړه، تل یې د نسلونو په ښوونه او روزنه او لارښوونه کي همتونه کړي دي او همیشه مخکښ او د خلکو د بلا په وړاندي ډالونه دي؛ پر دار باندي تللي دي، او محروميتونه يې څښلي، زندانونو ته تللي اسارتونه او جلاوطنۍ يې ليدلي او تر ټولو لا زيات د طعنو او تهمتونو نښې ګرځېدلي او په دې شرایط کې چې ډیری روڼ‌اندي د ظالمانو په وړاندي په مبارزه کې ناهيلۍ ته رسېدلي وو، د هیلو او ژوند روحیه يې خلکوه ته راوګرځول او د خلکو د حقیقي حيثيت او اعتبار څخه دفاع وکړ.&lt;ref&gt;امام خمینی، سید روح‌الله، د امام صحیفه، ۲۰ ټوک، ۲۴۲مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> همدارنګه معظم رهبر د ایران د اسلامی انقلاب د ظهور او کامیابۍ او د ایران د اسلامی جمهوریت په رامنځته کېدو کښې د روحانيت مخکښې، هوښیارتیا او دنده پېژندنه د مهمو عواملو څخه ګڼلې ده او په دې باور دی چې تر نن ورځې پورې دوام لري.&lt;ref&gt;د رهبرۍ وينا د ځينو عالمانو او د قم د علميه حوزې او د تهران د ديني مدرسو له مدرسانو سره په ليده کاته کي، د کب ۲، ۱۳۶۸ل.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===د دنیا له زینت څخه ليرې اوسېدل او له زرټولونکو سره مقابله===<br /> <br /> امام خمینی په دې باور دی چې د اسلام اصيل روحانيت هیڅکله د سرمایه دارانو، پیسې پرستانو او خوانينو تر بار لاندي نه دی تللی او تل یې دغه شرافت د ځان لپاره ساتلی دی... متعهد روحانيت د زالو صفتو سرمایه دارانو وینو ته تږی دی او هيڅکله له هغوئ سره پخلاينه نه ده لرلې او نه لري.&lt;ref&gt;امام خمینی، سید روح‌الله، د امام صحیفه امام، ۲۱ ټوک، ۹۰ مخ. &lt;/ref&gt;<br /> <br /> ستر لارښود د متعهد روحانيت د ځايتون په باره کي ويلي دي: «د روحانيون او دیني عالمانو شرافت او په هغوئ کې د کورنیو او نړیوالو قدرتونو د نفوذ نشتوالی د دې سبب شوی دی چې په خپل سر زورواکان او حاکمان هیڅکله ونه توانیږي چې دا الهي ټولګه د خپل فساد او خیانت له لارې څخه له منځه یوسي او که يوه ډله فرمان وړونکي پټکي تړونکي او درباری ملايان د دنيا د بې ثباته وچو وښو په تمه د ظالمانو پر دسترخوان باندي کښېني او په خپلو خبرو او کړنو سره هغوئ تاييدوي، ډېرۍ عالمان او روحانيون او ځوان طالبان د عزت او پرهېزکارۍ او پاک لمنۍ په حصار کي پاتي دي او په رښتينولۍ او ځواکمنه توګه خپل د مبارزې اراده او توان يې ساتلی دی او د خلکو په هر يو زړونو کي د شيعه په روحانيت باندي عقيده يې داسي ټينګه کړې ده چې له منځه تلونکې نه ده.»&lt;ref&gt;د رهبرۍ پيغام د حضرت امام خميني (ره) د مړينې د لومړنۍ کليزي په هکله، غبرګولۍ ۱۰، ۱۳۶۹ل. &lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==نا اصيله روحانيت== <br /> <br /> نا اصيله، پرشاتلونکۍ، ناخبره او تړلۍ روحانيت د امام خميني او ستر لارښود له نظره هغه روحانيت دی <br /> چه له خبرتيا څخه تش او لازم پېژندنه نه لري او د انقلاب او اسلام له دښمنانو سره ملګرتیا او جوړ جاړي لری او د اسلام سره مخالفت کوي چې امام هغوئ ته روحاني نما ويلي دي.<br /> <br /> که څه هم ډېرۍ روحانيت لومړۍ ډله جوړوي، او د دوهمې ډلې شمېر خورا لږ دی چې د لومړۍ ډلې په پرتله نه شمیرل کیږي؛ خو د دې ډلې شتون د روحانيت او د ایران د هیواد په تاریخ کي او د دوئ د اغېزي له کبله په ځينو اوښتونو کي، هغوئ ته د روحانيت د يوې ډلې په توګه پاملرنه شوې ده او د ليکه يې د اصيل او متعهد روحانيت څخه جلا شوې ده او د ايران معظم لارښود هم د دې دوو ډلو تر منځ يې پوله جلا کړې ده. <br /> <br /> د امام او رهبرۍ له نظره د غیر اصيل او متحجر روحانيټ اصلي ځانګړنې دا دي:<br /> <br /> ===د خالص اسلام او انقلاب پر ضد فعالیت===<br /> <br /> امام خمیني په دې عقیده دی چې تړلي او مقدس نما او پرشاتلونکي روحانيون لږ نه دي. په علميه حوزو کي ځينې وګړي شته چې د انقلاب او خالص محمدي اسلام پر ضد فعاليت لري. نن ورځ يو شمېر خلک د تقدس مآبۍ په حالت سره هغسي تېشه د دین او انقلاب پر ريښو باندي وهي چې ګواکې دوئ بله دنده نه لري.&lt;ref&gt;امام خمینی، سید روح‌الله، د امام صحیفه، ۲۱ټوک، ۲۷۸-۲۷۹مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ستر لارښود وفرمایل: «که په هر ګوټ او څنډو کې ځينې ملایان وميندل شي چې هغه ستر امتیاز چې اسلامي نظام مسلمانانو، مؤمنانو او روحانيونو او علماوو ته ورکړی دی، درک نه کړي او خدای مه کړه د دوئ په ویناوو کي داسي خبره وي چې خلک د دې نظام سره بد بينه کړي او يا يې په شک کي واچوي... بې له شکه د دې وګړو کړنه د اسلام او قرآن او مسلمانانو سره خيانت دی او باید د ټولنې او روحانيت له غبرګون سره مخامخ شي. &lt;ref&gt;د رهبرۍ وينا د تهران د واعظانو او د اسلامي تبليغات د همغږۍ شورا د غړو سره په ليده کاته کي، د زمرۍ ۱۱، ۱۳۶۸ل.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===د دنیا او دنیا غوښتونکو سره تړلي او له دښمنانو سره جوړجاړی===<br /> <br /> امام خمیني د اسلام د متعهد عالمانو او د روحاني نمایانو ترمينځ تر ټولو ستر توپیر په دې کې ګڼلی دی چې د اسلام مبارز عالمان تل د نړۍ خوړونکو د زهرجنو غشو هدف ګرځیدلي او د پېښې لومړنۍ غشي د هغوئ پر زړونو باندي لګېدلی دی. خو روحانی نمايان د دنيا غوښتونکو زرپرستانو تر ملاتړ لاندي د باطل ترويجونکی يا د ظالمانو ثنا ويونکی او د دوې تاييدونکي دي. هغه په دې باور دی چې موږ تر اوسه يو درباري ملا يا يو وهابي عالم نه دی لیدلی چې د ظلم، شرک او کفر پر ضد او په ځانګړې توګه د تيري کونکی شوروي او د نړۍ خوره امریکا پر وړاندې درېدلی وي.&lt;ref&gt;امام خمینی، سید روح‌الله، د امام صحیفه، ۲۱ټوک، ۱۲۰-۱۲۱مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ستر لارښود وفرمایل: «که يوه ډله سرسپارلې درباري ملايان د دنيا د نه پاتې کېدنې وچو پروړو په تمه د ظالمانو پر دسترخوان باندي ناست او په خپلو خبرو او کړنو سره يې دوئ تاييد کړي دي، ډېرۍ عالمان او روحانيون او ځوان طالبان د عزت او پرهېزکارۍ او پاک لمنۍ په حصار کي پاتي دي او په رښتينولۍ او ځواکمنه توګه خپل د مبارزې اراده او توان يې ساتلی دی او د خلکو په زړونو کي د شيعه په روحانيت باندي عقيده يې داسي ټينګه کړې ده چې له منځه تلونکې نه ده.&lt;ref&gt;د رهبرۍ پيغام د حضرت امام خميني (ره) د مړينې د لومړنۍ کليزي په هکله، غبرګولۍ ۱۰، ۱۳۶۹ل.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===د لازمې پېژندنې او پوهاوي نشتوالی===<br /> <br /> امام خمینی وفرمايل: «استکبار کله چې د روحانيت او حوزو د مطلقې تباهۍ څخه ناهیلی شو، دوې لارې يې د ګوزار لپاره غوره کړې؛ يوه يې د وېرې او زور لاره ده او بله یې د غولولو او په معاصره پېړۍ کي د نفوذ لاره ده. کله چې د وېرې او ګواښ وسله کار و نه کړ، د نفوذ لارې پیاوړې شوې. لومړنۍ او تر ټولو مهم خوځښت د سياست څخه د دين د بېلتوب شعار ورکول دی، چې له بده مرغه دغه وسله د روحانيت په ډګر کې تر هغه ځايه اغېزمن شوی دی چې په سیاست کې مداخله کول د فقيه له شان سره ضد او د سياست مدارانو په جرګه کي د هغوې داخلېدل د بهرنيانو سره په تړاو باندي تورن کيږي. په يقيني توګه ډېرۍ مجاهد روحانيان د دې نفوذ څخه ټپیان شوي دي. خيال مه کوئ چې د پرديو سره په تړاو او په بې دینۍ باندي تورنول یوازې د دښمنانو لخوا په روحانيت باندي لګېدلی دی، هیڅکله داسي نه ده بلکي د ناپوهه او تړلې روحانيت ګوزارونه د دښمنانو له ګوزارونو څخه اغېزمن تره دی.&lt;ref&gt;امام خمینی، سید روح‌الله، د امام صحیفه، ۲۱ ټوک، ۲۷۸مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ستر رهبر وفرمايل: « متحجر او د هېواد له پېښو او له سیاسي جریانونو څخه ليرې عالمان هېڅکله د دښمنانو تر یرغل لاندي نه دي راغلي؛ بلکې کله هم د هغوئ لخوا ستايل شوي دي او فيزيکي او تبليغاتي بريدونه او حتی د ارتجاع او شاته تګ تورونه د بهرنيو اجنټانو د روڼ اندو لخوا يوازي هغو علماوو ته متوجه شوي دي چې د علم او عمل په ډګر کي د سياسي اندېښنې او نوي رواړنې په لحاظ ځلېدلي دي او د مخکښ، پر مخ تللي او خبرلرونکي په توګه پېژندل شوي دي.&lt;ref&gt;د رهبرۍ پيغام د حضرت امام خميني (ره) د مړينې د لومړنۍ کليزي په هکله، غبرګولۍ ۱۰، ۱۳۶۹ل. &lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==سرچينې==<br /> <br /> <br /> [[fa:روحانیت از منظر امام خمینی و آیت‌الله خامنه‌ای]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85_%D8%A8%D9%8A_%D9%84%D9%87_%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%AA%D9%87_%D9%86%D8%B8%D8%B1%D9%8A%D9%87&diff=366 2023-02-28T06:44:27Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> د اسلام بې له روحانيته نظریه ولې رامينځ ته شو؟ <br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> د اسلام بې له روحانيته نظريه هغسي نظریه ده چې د اسلام په دين کې د روحانيت د طبقې موقف ردوي. په دې نظریه کې په اسلام کې د روحانيت د طبقې کړنه د اسلام د دین د موخو لپاره په منفي توګه پیژندل شوې ده. دا نظریه چې په اروپا کې د ديني اصلاحي غورځنګ څخه وروسته په دينې اندېښنو کې ریښې لري، د لومړي پهلوي د واکمنۍ څخه وروسته په ایران کې ټولنې ته د مذهب د راستنیدو په وخت کې د علي شریعتي لخوا تبلیغ کېدل. دغه نظریه د دیني عالمانو له ګڼو نیوکو سره مخامخ شوه. هغسې نيوکې چې په ترڅ کي د تاریخ په اوږدو کې د شیعه د روحانيت طبقې په رغوونکی ځايتون هم ټینګار شوی دی.<br /> <br /> ==سرچينه==<br /> <br /> دا نظریه د لویدیځ په کلتور او تفکر او په 16 پیړۍ کې د ديني اصلاحاتو د نهضت په رامينځ ته کېدلو او په ځانګړي توګه د مارټین لوتر (1483-1546م) په اندېښنو کي چې د دين‌رټولو د غورځنګ د متفکرينو څخه و، ريښه لري. لوټر د مقدس کتاب په پوهیدو او ښوونو کي د مسيحي کشيشانو منځګړیتوب تر پوښتنې لاندې د راوستلو سره، هڅه وکړه چې د ټولنیز ډګر څخه د مذهب د ایستلو لپاره زمینه برابره کړي، کوم چې د رنسانس سره پیل شوی و. &lt;ref&gt;عالم، عبد الرحمن، د غرب د سياسي فلسفې تاريخ، (نوی عصر او نولسمه پېړۍ)، تهران، د بهرنيو چارو وزارت، ۱۳۷۷، ۸۰ مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> په پروتیستانیسم باندي اعتقاد لرونکي په دې باور دي چې مقدس کتاب يوازينی ديني مرجعيت دی. دوئ د پاپ د مقام، د کلیسا د شوراګانو، د کلیسا د پلرونو او قديسانو د نظريو لپاره هيڅ ډول حجت نه مني. دا نظر د کاتولیک د کلیسا له نظرونو سره مخالف دی، چې ځان د مقدس کتاب یوازینی مرجع او ښکارندوی ګڼي او تل پاتې زده کړې او سنتونه د دوئ له نظره معتبر او حجت دي. د پروتيستان له نظره، هر مسیحی کولای شي د مقدس کتاب پیغام په خپل شخصي وجدان سره لاس ته راوړي. په وروستیو دورو کې، ډیری پروتيستانيانو د د مقدس کتاب په تفسیر کې د عقل، ديني تجربو او شخصي پوهو په رول باندي په افراطي توګه ټینګار کړی دی.&lt;ref&gt;بیات، عبدالرسول او د ليکونکو يوه ټولګه، د کلمو قاموس. (د معاصرو اندېښنو تو مکتبونو په لورې لار) ، قم، د دينې اندېښنې او فرهنګ مؤسسه، ۱۳۸۱، ۹۷مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ==ايران ته د دې نظرېې د داخلېدو لاره==<br /> <br /> په معاصره دوره کې ایران ته د دې نظریې داخلېدل د لومړی پهلوي په دوره (۱۳۲۰-۱۳۰۴) کې د يوې وقفې نه وروسته، ټولنیز او سیاسي ډګر ته د دین د ستنېدو څخه سرچينه اخلي. د رضا شاه په نسکورېدو سره هغه ځواک چې د ټولنې په مختلفو سياسي، ټولنيز، مذهبي، کلتوري او د ژوندانه د اسلوبو په ډګرونو کې ذخيره شوی و، آزاد شو. د دوهم پهلوي حکومت (۱۳۲۰-۱۳۵۷ل.) هم له دغه نوي چاپېريال سره په ملګرتيا مجبور و او په مذهبي ډګر کې هم مذهبي آزادۍ پلي شوې.&lt;ref&gt;خسروپناه، محمدحسین، سوسياليست خداپرستان (له غونډو څخه د ايران د خلکو د آزادۍ تر ټولنه پوري)، تهران، نشر د نن ورځې د پيغام د کتاب خپراوي، ۱۴۰۰ل، ۱۸-۲۹مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> په دې فضا او چاپېريال کې، د دین او دين‌لرنې لپاره نوې دريځونه رامنځ‌ته شو. هغه دريځونه چې خاوندان یې هڅه کوي دين‌لرنې ته له نوي لید څخه وګوري. دوئ په بشري ژوند کې د دین په ځای‌تون باندي په ايمان لرلو سره سره، سنتي دين‌لرل د نوي بشر د اړتیاوو پوره کوونکي نه ګڼي او هڅه کوي، چې خپل دیني خبرې اترې له نويو خبرو اترو سره په تعامل کې وړاندې کړي. د اسلام په ټولنيز او سياسي اړخونو باندي په ټينګار سره د معاصرو مسايلو لپاره د اسلامي ځوابونو د موندلو لپاره هڅه، د دې نوې دريځ له نندارو څخه و، چې د ليکنو په چوکاټ کي د دې بحثونو په اړه تعقيب شوی دی. &lt;ref&gt;جعفریان، رسول، د ايران مذهبي – سياسي جریان¬ونه او سازمانونه (د محمد رضا شاه د راتلو څخه د اسلامي انقلاب تر برياليتوب پوري ۱۳۲۰-۱۳۵۷)، تهران، د علم خپراوي، ۱۳۹۶، ۵۰۰-۵۰۵ مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> په ایران کې د اسلام بي له روحانيته نظريه په مذهب باندي د یوه نوي ليد او انتقادي ډګرکي وموندل شوه. علي شریعتي (۱۳۱۲-۱۳۵۶ل) د دې نظریې تر ټولو مهم دودونکی و. شريعتي په دې عقيده و چې په اسلام کې يو ديني عالم شتون لري او د روحانيت په نامه يو سازمان شتون نه لري او خلک د يوې ډلې او طبقي سره بې له واسطې نه د خدای سره اړيکه نيسي.&lt;ref&gt;شریعتی، علی، د آثارو ټولګه، ۲۲ټوک، ۱۹۸مخ؛ شریعتی، علی، د آثارو ټولګه، ۴ټوک، ۳۹۰ مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ==په دې نظریه باندي نیوکه==<br /> <br /> په تهران کې د ځینو سنتي عالمانو او د جوماتونو د واعظانو له خوا د اسلام بې له روحانيت د نظريې په پيل کي نیوکې پیل شوې. په دغو مشهورو نقادانو کې کولای شو قاسم اسلامي، شیخ محمد علي انصاري، حسین روشني او ابراهیم انصاري زنجاني ته اشاره وکړو.&lt;ref&gt;حیدری، محمد، «د روحانيون او شريعتي د جدال متقابله کيسه»، د نن ښاريانو مجله ۵۰ ګڼه، ۱۳۷۸ل.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> همدارنګه احمد کافی د تهران د مهدیي نامتو واعظ او ستايندوی هم د دغو منتقدینو څخه دی. دغه ډله پر شريعتي باندي د سني، وهابي او د شيعه د اصولو سره د مخالفت تور لګول. د دې نظريې د نيوکو نيوونکو په منځ کي د شيعه ځينې نوې خوښونکي روحانيون هم لېدل کېدل. د دې نيوکو نيونکو په ډله کي کولای شو مرتضی مطهري او ناصر مکارم شیرازي ته اشاره وکړو.&lt;ref&gt;حیدری، د روحانيون او شريعتي د جدال متقابله کيسه»، د نن ښاريانو مجله ۵۰ ګڼه.&lt;/ref&gt;امام خمیني هم د دې نظریې له منتقدینو څخه دی.&lt;ref&gt;امام خمینی، روح‌الله موسوی، د امام خمینی صحيفه، تهران، د امام خمينې د آثارو د تنظيم او خپرواي مؤسسه، ۵ ټوک، ۶۲ مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ==سرچيني==<br /> <br /> <br /> [[fa:نظریه اسلام منهای روحانیت]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D9%87%D8%BA%D9%87_%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86_%DA%86%DB%90_%D8%AF_%D8%AA%D8%B4%D9%8A%D8%B9_%D9%BE%D9%87_%D9%BE%D8%B1%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%8A%D8%A7_%DA%A9%DB%90_%D8%B1%D9%88%D9%84_%D9%84%D8%B1%D9%84%DB%90_%D8%AF%D9%8A&diff=365 2023-02-28T06:41:02Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> کوم يو د شيعه د سترو عالمانو څخه د شیعه د مذهب په پراختيا کې رول لرلي دي؟<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> شیعه عالمانو هر یو د شیعه مذهب په پلنتېا او پراختيا کې ونډه اخیستې ده. په معاصره نړۍ کې د شیعه مذهب د ودې او پراختیا یو عامل د شیعه مذهب لپاره د هغوئ څوارلس پېړۍ علمي او عملي هڅې وې. خو په عين حال کې د ځينو عالمانو رول ډېر مهم دی. دوئ د خپل وخت د سياسي او ټولنيزو شرايطو په درک کولو سره، د دې مکتب د خپرولو لپاره ډېرې ګټې اخيستې دي. د مغولانو د يرغل څخه په وروسته دوره کې کولای شود د محقق حلي، علامه حلي او خواجه نصيرالدين طوسي نومونه ياد کړو. د صفويانو په دوره کي چې شیعه مذهب په ایران کې د رسمي مذهب په توګه اعلان شو، محقق کرکي، علامه مجلسي او شیخ بهايي په ایران کې د شیعه مذهب په خپریدو کې ډیر اغیز درلود. په معاصره دوره کښې آیت‌الله بروجردی او امام خمینی په نړۍ کې د شیعه مذهب په خپرېدو کې مهم رول ولوبول.<br /> <br /> ==د مغولانو د یرغل نه مخکي==<br /> <br /> د اسلامي هېوادونو سياسي او ټولنيزو شرايطو ته په پام سره، د تشيع مکتب تر اوومې پېړۍ پورې د پام وړ څرګند يې نه درلود او په ډېرو سيمو کې د شيعه مذهب ښکاره اظهار جرم و چې ناوړه پايلې يې درلودې. دوولس امامي شیعيان تل تر ځورولو او ظلم لاندې وو، که څه هم په ځینو مواردو کې د دوئ لپاره برياليتوبونه هم لاس ته راتلل؛ لکه د آل بویه حکومتونه چې شیخ مفید د دوئ تر ملاتړ لاندې ډېر خدمتونه ترسره کړل.<br /> <br /> د مغولو د بريد او ولکې په وخت کې د اسلامي نړۍ زياتې برخې ته سخت زيانونه واوښتل. د مغولانو په بريد کې ډېر سنيان او شيعيان ووژل شول، خو د مسلمانو علماوو په ځانګړې توګه د شيعه علماوو په هڅو د مغول واکمنانو د اسلام او په ځينو ځايونو کي د شيعه مذهب د منلو لورې ته مخ راوړل.<br /> <br /> ==محقق حلی==<br /> <br /> د محقق حلی د مرجعيت په زمانه کي هلاکو خان بغداد فتح کړ او وروستۍ عباسي خلیفه یې وواژه، خو د حله ښار چې د عراق د شیعيانو یو مرکز و، د دوئ او د نورو فقهاوو د پوهنې او درايت له امله د مغولو له زیان څخه وژغورل شو. هغه په ۶۷۶ قمري کې وفات شو او هملته خاورو ته وسپارل شو.<br /> <br /> ==علامه حلي==<br /> <br /> د علامه حلي یو له مهمو خدمتونو څخه د سلطان محمد خدابنده لخوا د شیعه مذهب منل د ده په لاس و چې د هغه د لامل په هکله ډیری راپورونه شتون لري چې سلطان د سني فقهاوو له نظرونو په ناراضه کيدو او د علامه حلي عقلی استدلالونه او د هغه تسلط پر معقولو او منقولو کلامې اسلوبونو باندې د دې سبب شو چې سلطان د شیعه مذهب ومني. که څه هم د هغه لپاره يې ډیرې سیاسي ستونزې هم رامینځته کړې. له هغه وروسته علامه د سلطان په حکومت کې مهم مقام وموند او د شیعه مذهب ترویج یې د خپل کار اساس وګرځاوه.&lt;ref&gt;خوانساری، محمد باقر، روضات الجنات، قم، اسماعلیان، بی نېټه، ۲ټوک، ۲۱۸مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> علامه په سیاسي او علمي لحاظ د شیعه مذهب لپاره په خدمت کې د پام وړ ونډه لري، په ځانګړې توګه هغه په ايران کي د تشيع د پراختيا سبب او د شيعيانو علمي او سياسي ملاتړ وګرځېد. علامه حلي په ۷۲۶ قمري کال د ۷۸ کالو په عمر وفات شو.<br /> <br /> ==نصیرالدین طوسی==<br /> <br /> په اوومه پیړۍ کې یو بل نامتو شیعه عالم محمد بن محمد بن الحسن و چې په خواجه نصيرالدین طوسی مشهور دی، خواجه په ۵۹۷ قمري کال په طوس کې زیږیدلی دی. وروسته له دې چې هلاکو په ۶۵۶ قمري کال کې بغداد ونیول، خواجه نصيرالدین طوسي د اوقافو ریاست يې لاس ته راوړ او د حکومت له شته منيو او اوقافو څخه په ګټه اخيستنې سره د مراغه پوهنتون او د ستورو یو لوئ څارګر جوړ کړ. هغه ټولو شیعه او سني عالمانو ته بلنه ورکړه چې په دې پوهنيز مرکز کې تحقیق وکړي. خواجه یو لوی کتابتون جوړ کړ او په هغه کې یې تيت شوې کتابونه راټول کړل. د دغه ستر پوهنيز مرکز تأسيس په داسې وخت کې وشو چې د نړۍ ختيځ او لويديځ د مغولانو د ويجاړونکي ځواک له خوا له منځه تللي وو. د مغولانو په حکومتي نظام کې د خواجه شتون د شیعه د نظریې پر بنسټ و چې د ظالم په نظام کې حاضريدل تر هغه وخته پورې روا نه دی مګر دا چې د حق د درولو لپاره او يا د يو باطل له منځه وړلو لپاره وي. <br /> <br /> ==محقق کرکي==<br /> <br /> علي بن الحسین بن عبد العالي کرکي مشهور په محقق ثاني او محقق کرکي، د صفوي د دورې له فقهاوو څخه دی چې د لبنان د بعلبک په یوه کلي کې زیږیدلی دی.&lt;ref&gt;دوانی، علی، د اسلام وياړونه، ۴ټوک، ۴۲۱مخ.&lt;/ref&gt; هغه د صفوي شاه طهماسب لخوا د شيخ الاسلام په توګه وټاکل شو او د ديني چارو په اصلاحات يې پيل وکړ. په ټول هیواد کې د حکم په لیږلو سره، د مامورينو لپاره قوانين رامینځته کړل چې څنګه د خلکو سره د مالیاتو په اخيستنو او د هغه په اندازه او وخت کي چلند وکړي. هغه په هر ښار او کلي کې د جماعت د لمانځه او د احکامو د تدریس لپاره امام وټاکل.&lt;ref&gt;خوانساری، محمد باقر، روضات الجنات، قم، اسماعیلیان، بی نېټه، ۲، ټوک، ۳۶۱مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> په ایران کې د شیعه مذهب په پراختيا کې د محقق کرکي اغېزه تر هغه ځايه ده چې ویل شوی دی له خواجه نصيرالدین طوسي وروسته هيڅ څوک د اهل‌بیت (ع) د مکتب په وده کې د محقق کرکي په اندازه اغیزمن نه و. هغه د فساد مخه ونیوله او بدعت لړلې قوانین یې باطل کړل. حدود او تعزيرونه يې اجرا کړه او د جماعت لمونځ او نور واجبات يې ودرول.&lt;ref&gt;خوانساری، محمد باقر، روضات الجنات، ۳۶۹مخ.&lt;/ref&gt; هغه د ژوند په اخره کې نجف ته ولاړ او هلته په ۹۴۰ قمري کښې وفات شو.<br /> <br /> ==شیخ بهايي==<br /> <br /> د صفوي دورې د نورو عالمانو څخه، شيخ محمد بن حسين بن عبدالصمد الحارثي و چې په شيخ بهايي باندي معروف دی. هغه په ماشومتوب کې له خپل پلار سره ایران ته راغی او په ایران کې یې زده کړې وکړې. د وسائل الشیعه لیکوال شیخ حر آملی د هغه په هکله ويلې دي: هغه ټولې ښېګڼې له ځانه سره راغونډ کړل، د هغه فضایل د شمېرلو وړنه دی په ټولو پوهنو کي غښتلی او ماهر، شاعر او اديب و او په فقه، حدیث، معاني او بيان او ریاضی او نورو علومو کې بېلګه نه درلود.&lt;ref&gt;خوانساری، محمدباقر، روضات الجنات، قم، اسماعیلیان، بې‌نېټه، ۷ټوک، ۶مخ.&lt;/ref&gt; هغه یو له فقهاوو څخه و او په فقه کې په فارسي ژبه د جامع عباسي په نامه يو کتاب د ۱۸ نورو کتابونو سربیره په همدې موضوع کي لیکلی دی.&lt;ref&gt;مهدی پور، محمود، شیخ بهایی، تهران، د اسلامي تبليغاتو سازمان، ۱۳۷۱، ۳۵مخ.&lt;/ref&gt; هغه خپل د شیخ الاسلامي په دوره کې د شیعه مذهب د پراختيا لپاره ډېر خدمتونه وکړل، د هغه لپاره په بېلابېلو موضوعاتو کي ۵۵ کتابونه ياد شوي دي.&lt;ref&gt;خوانساری، محمد باقر، روضات الجنات، ۶۱مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> هغه په ۱۰۳۰قمري کال کښې د ۷۸ کالو په عمر کښې وفات شو او د امام علی بن موسی الرضا(ع) په څنګ کښې خاورو ته وسپارل شو.<br /> <br /> ==علامه مجلسی==<br /> <br /> علامه مجلسي د ملا محمد تقي مجلسي زوئ د شيعه د نامتو پوهندویانو څخه دی چې په ۱۰۳۸ قمري کې زیږیدلی دی. د ده لپاره ۱۶۹ کتابونه ياد شوي دي، چې تر ټولو مشهور اثر یې بحارالانوار دی، چې په یو سل و لس ټوکو کې خپور شوی دی. هغه په ۱۰۹۸قمری کال کې د شاه سلیمان په ټينګار سره د شیخ الاسلامی دنده ومنله. هغه د اسلامي احکامو او په معروف باندي امر او له منکر څخه د نهي په اجراکولو کي ډېر ټينګ و تر هغه ځايه چې ادوارد براون هغه د یو ډارونکي سړي په توګه ښوولی دی<br /> <br /> علامه مجلسي په ۱۱۱۰ هجري کال کې په اصفهان کې وفات شو او هملته خاورو ته وسپارل شو. په حکومت باندې د علامه مجلسي د اغېزمنتيا په باره کي ويل شوی دی چې تر هغه وخته پورې چې علامه مجلسي ژوندی و شاه سلطان حسین هم یو ديڼداره او نیک سړی و خو د هغه له مړینې وروسته یې فساد او تباهۍ ته مخه کړه او د علماوو په وړاندې بې‌پامه او بې‌پروا شو. <br /> <br /> ==معاصر عالمان==<br /> <br /> که څه هم په دې لنډه کې دغه پوهندويانو مو د شیعه مذهب د خپرونکي عالمانو په نوم یاد کړل، خو د اسلام له پیله تر نن ورځې پورې ټولو علماوو د شیعه مذهب په وده او پراختیا کې ډېره ونډه اخیستې ده. په اوسني وخت کې باید د ایت‌الله بروجردي په شان د علماوو یادونه وکړو چې په علميه حوزو او شیعه نړۍ کې یې ډېر اغېز درلود او همدارنګه د دې سبب شو چې شیخ الازهر د شیعه مکتب د پیروي د جواز په اړه فتوا صادره کړه.<br /> امام خمیني د معاصرې دورې یو له نورو عالمانو څخه ؤ چې د شیعه په وده کې یې ډیره اغیزه درلوده.<br /> <br /> ==د ډېرې مطالعي لپاره==<br /> *د اسلام وياړونه، علی دوانی.<br /> *اعیان الشیعه، محسن امین.<br /> *طبقات أعلام الشیعه، آقابزرگ تهرانی.<br /> <br /> ==سرچينې==<br /> <br /> <br /> [[fa:عالمانی که در گسترش تشیع نقش داشته‌اند]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%AA%D8%8C_%D9%BE%D8%B1%D9%85%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7_%D8%A7%D9%88_%D9%BC%DB%8C%DA%A9%D9%86%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AC%D9%8A&diff=364 2023-02-28T06:29:23Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> آیا روحانيت د ټيکنالوجۍ او پرمختیا سره مخالف دي؟<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> د اسلام زده‌کړې او د علم او پوهې په لور ځانګړی ټينګار او هڅونه او د فکرکولو اهمیت د مسلمانانو د ودې او پرمختګ او د یوه ځلاند تمدن د بنسټ اېښودلو زمينه يې جوړه کړه. اسلام او د روحانيت ټولنه په نړۍ کې د تمدن د پرمختګ، پراختیا او خپورتيا د مخکښانو څخه دي. لويديځ پوهان لکه ويل دورانت په دې باور دي چې اسلامي تمدن په نړۍ او په تېره بيا په لوېديځه ټولنه کي د ساينس او کلتور د پرمختګ او پراختيا لامل شوی، او بېلابېل علوم د مسلمانانو د فعاليتونو څخه پوروړي دي.<br /> <br /> اسلام او اسلامي عالمان د هغو بنسټونو او تفکر سره چې د لويديځ پر تمدن باندي ولکه لري مخالف دي چې د انسان په اړه خپل په يو اړخيز او مادي نظر سره د انسان اخلاقي او معنوي ارزښتونه يې له منځه وړي دي او انسان يې په ډېرو بحرانونو کې ايسار کړی دى.<br /> <br /> ==له اسلامي تمدن څخه د غرب پور اخیستل==<br /> <br /> که نن لويديځ د تمدن او پرمختیا دعوا کوي، نو مسلمانان د اسلامي زده‌کړو په رڼا د کلونو کلونو په اوږدو کي د پرمختیا او تمدن څخه برخمن و او لويديځ خپل په پرمختیا کي د اسلام څخه پوروړی دی. <br /> <br /> د اسلامي تمدن ځلانده مخينه او کړليک د اسلام پر پوهنيز ظرفيت او عملي کړليک د پرمختګ او پراختيا په رسمولو کي يو روښانه سند دی.<br /> <br /> ==د لويديځ پوهندويانو اعتراف==<br /> <br /> ویل دورانت د تمدن د تاریخ په کتاب کي داسي لیکي: «اسلام په پنځو پیړیو کې له ۸۱ څخه تر ۵۹۷ هجري قمري (۷۰۰ تر ۱۲۰۰ میلادي) پورې د ځواک، نظم، د حکومت د ولکې د پراخوالی، د اخلاقو او چلند د پاکولو، د ژوند د سطحې، د منصفانه قوانينو او دیني آسانتيا د جوړولو، ادبيات، ساینس، طب او فلسفې له نظره د نړۍ مخکښ و... اسلام په مسيحي نړۍ کې ډول ډول او ډیرې اغیزې درلودې. مسيحي اروپا خواړه، شربتونه، درمل، درملنه، وسلې، د ځانګړو کورنیو نښو کارول، هنري ذوق او انګیزه، د صنعت او سوداګرۍ وسایل او تخنیکونه او د سمندري قوانینو لاره چاره يې له اسلام څخه زده کړل او په ډېرو ځايونو کي د هغه لغاتونه يې هم له مسلمانانو څخه واخيستل... <br /> <br /> اسلامي عالمانو د یونان ریاضي، فيزیک، کیمیا، ستورپوهنې او طبابت يې و ساتل او بشپړ يې کړل او دا یوناني میراث يې چې خورا بډای شوی و، اروپا ته انتقال ورکړ. د طب بيرغ د پنځو سوو کلونو لپاره په نړۍ کي د اسلامي ډاکټرانو په لاس کي و. ابن سینا او ابن رشد چې د اروپا د فيلسوفانو له نظره دغه دواړه له یونانیانو وروسته د مرجع په توګه ګڼل کېدل، د ختيځ وړانګې وې... د اسلام دغه اغېزه د سوداګرۍ او صليبي جګړو، له عربي څخه لاتين ته د زرګونو کتابونو ژباړه او هسپانيې ته د ژربر، مايکل اسکات په څېر د پوهنوالانو د سفرونو له لارې تر سره شوې ده.&lt;ref&gt;ویل، دورانت، د تمدن تاريخ، ژباړه: ابوطالب صارمی او نور، ( د ايمان عصر ، لومړی برخه)، تهران، د علمي او کلتوري خپراوي، ۱۳۷۳ل، ۴ټوک، ۴۳۴-۴۳۲مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> مونتګومري واټ وايي: «موږ اروپایان له اسلام څخه د خپل کلتور پوروړتيا په پام کي نه نيسو، موږ په ډيرو وختونو کي په خپلو کلتوري میراثونو کې د اسلام د اغېزې اندازه او اهمیت لږ ګڼو او ځينې وختونه له هغه نه په بشپړه توګه سترګې پټوو... نن پر موږ لوېديځ اروپايانو لازم دی چې خپل غلطه پوهه اصلاح کړو او د اسلامی نړۍ او عرب څخه خپل په پور باندي اعتراف وکړو.&lt;ref&gt;وات، مونتگمری، د اسلام اغېزه به اروپا کي، ژباړه: یعقوب آژند، تهران، مولی، ۱۳۶۱ل، ۱۰، ۱۴۸مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> زیگرید هونکه لیکي: «اسلامي تمدن چې د مسلمانانو له خوا پیل شو، نه یوازې یوناني میراث یې له تباهۍ او ورکیدو وژغوره او هغه ته يې اسلوب او نظم ور وبخښل او اروپا ته یې ورکړ، بلکې دوئ د آزمايښتي کیمیا، فيزیک، الجبر، او د نن ورځې په پوهه د حساب علم او فضايي مثلثات، جیولوجی او د ټولنپوهنې بنسټ‌ګر دي. اسلامي تمدن د تجربوي علومو په ټولو ډګرونو کې بې شمېره قيمتي کشفونه او اختراعات، چې زياتره يې وروسته د اروپايي ليکوالو له خوا غلا شوي، لويديځ ته ډالی کړي دي. خو ښايي له هغو څخه تر ټولو قيمتي د طبيعي علومو د څېړنې اسلوب وي چې د مسلمانانو دغه وړاندي‌تګ و چې د اروپا لپاره یې لاره پرانیستله او د طبیعت د قوانینو د پیژندلو او د هغې د برترۍ او کنټرول لامل شو».&lt;ref&gt;صرفی، محمد تقی، اسلامي تمدن د پرديو له ژبې څخه، تهران، د غورې خپراوي دفتر، ۱۳۷۴ل، ۱۰۶مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==د پراختيا او پرمختیا د اصل سره د عالمانو مخالفت نه لرل==<br /> <br /> اسلام او علما د پراختيا او پرمختګ د اصل او د انساني لاسته راوړنو سره مخالف نه دي. د اسلام زده‌کړې، د علم او پوهې په لور ځانګړی ټينګار او هڅونه، د تفکر او اندېښنې کولو اهمیت، کار او کوښښ او د کار په ټينګتیا باندي سپارښتنه او... د مسلمانانو د ودې او پرمختګ او د یو ځلاند تمدن د بنسټ سرچينه وګرځېدل. هغه څه چې اسلام او عالمان د هغه سره مخالف دي د لويديځ پر تمدن باندې د بنیانونو او تفکر ولکه ده چې د انسان په اړه په خپل يو اړخيز او مادي نظر سره د انسان اخلاقي او معنوي ارزښتونه هېر کړي او انسان يې په ګڼ شمير بحرانونو کې ايسار کړی او په بېلابېلو ډګرونو کې د نن ورځې د بشر ژوند يې، تر اغېز لاندي راوړی دی. <br /> <br /> د تمدن له ځينو مظاهرو سره د ځينو ديني عالمانو مخالفت د هغو په اصل پورې اړه نه لري، بلکې هغه کلتور ته ستنيږي چې له ځانه سره لري او ويجاړوونکي اغېزې دي چې د خلکو پر کلتور باندي لري. د سينما، تياتر، راډيو او ټلويزيون او داسې نورو سره د علماوو مخالفت د همدغه شی په وړاندي ترسره کېدل. له همدې امله، مسئله یوازې د ټیکنالوژۍ کارول نه ده، بلکې هغه کلتور دی چې د دې ټیکنالوژۍ سره ځاي پر ځای کیږي؛ ځکه چې ټیکنالوژي له خپلو ارزښتونو څخه بېل نه دی او د ټکنالوژۍ په داخلیدو سره د هغه کلتور هم ژوند ته داخلیږي او دا کار له اسلامي کلتور څخه د واټن اخستلو سبب ګرځي.<br /> <br /> د ځينو ناوړو عکس العملونو څخه چې تېر شو، دا عکس العملونه، د عالمانو د هوښیارتیا ښکارندوی دی چې نه غواړي په تړلو سترګو او غوږونو او پرته له دې چې د موضوع مختلف اړخونه وڅیړي، یوازې د نورو څخه د تقلید له امله هغه ومني، بلکي د هغه په مختلفو اړخونو باندي اندېښنه او پاملرنه کوي. د تمدن له ظواهرو سره په معامله کې د علماوو اسلوب نه په ړانده سترګو د هغه منل دی او نه په جاهلي تعصب سره په مطلقه توګه د هغه رټل دی، بلکې هغه ته په واقعي سترګه ګوري او مثبت اړخونه يې مني. <br /> <br /> د روحانيت په منځ کې، ځینې وګړې د تمدن د ځینو مظاهرو سره په چلند کي وچ غبرګونونه لري چې د روحانيټ په وړاندې مخالف جریانونه هڅه کوي دا غبرګونونه ټولو روحانيت ته په عمويت ورکولو سره، د روحانيت ټولنه د تمدن او پرمختګ مخالف وښيي؛ خو دا ډول نظر، موردي نظردی او د روحانيت د ټولنې نظر نه دی؛ نو له دې کبله هغه نبايد د علماوو او فقهاوو د ټولنې نظر وګڼل شي.<br /> <br /> پرمختیا او پراختيا یوه نسخه نه لري او د پرمختګ لاسته راوړنه یوازې د غربي تمدن د ټولو غوښتنو په منلو پورې محدود نه دی او اسلام خپل د زده‌کړو پر ستنو او پرمخ تللي بنيانوسره د پرمختيا بنسټګر دی او په اوسني عصر کې د اسلامي تمدن بیا رغونه کولای شې یوه مناسبه بېلګه د لویدیځ د پرمختيا د بېلګې پر ځای وي. <br /> <br /> ==د تمدن هغه ستونځې چې پر لويديځ باندی د حاکمو بنیانونو څخه راوتلي دي== <br /> <br /> د غربي تمدن د بحرانونو ميدان په معرفت، اندېښنه او همدا رنګه د انسان په اخلاقي، سياسي او ټولنيزو اړخونو کې دی او مادي او تکنالوژيکي پرمختګونه نه دي توانيدلي چې د معنوي، اخلاقي، ټولنيز او سياسي ارزښتونو د زوال دروند سيوري پټ کړي او د دې مادي پرمختګ تر شا، په معنويت، ارزښتونو او انسانيت کي شاته تګ يې منځ ته راوړی دی. <br /> <br /> رنه ګنون د نوي تمدن د پایلو او تړلو لارو په اړه لیکي: «هغه څوک چې په نعمتونو کي ډوب شوی او هوسا ژوند خپل آرمان ګرځولی او له هغه ښه ژوند څخه چې د پرمختګونو څخه لاس ته راوړی دی، آیا دوئ د مخکنيو انسانانو په پرتله نېکمرغ تره دي؟ نن ورځ ارتباطي چټکې وسيلې او ډیرې اسانتیاوې شتون لري، خو د توازن نشتوالی او ګډوډي او د لا ډېر اړتیاوي احساس هغه يې د له منځه وړلو له خطر سره مخامخ کړی دی او د هغه امنیت یې نور هم له ګواښ سره مخ شوی دی؛ ځکه چې د نوي تمدن موخه د جوړې شوې او غیر حقیقی اړتیاوو له زیاتوالي، له امکانات او طبیعی ډاليو څخه د لېونتيا په توګه ګټه اخیستنه او د خوند غوښتنې او لا ډېر راضی کېدل او په ماشينې ژوند کي د انسان د ډوبېدو څخه بل شی نه دی.&lt;ref&gt;گنون، رنه، د نوې نړۍ بحران، ژباړه: ضیاء الدین دهشیری، تهران، امیر کبیر، ۱۳۷۲ل، ص۱۴۴مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==سرچينې==<br /> <br /> <br /> <br /> [[fa:روحانیت و توسعه و تکنولوژی]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_%D8%AA%D9%84%E2%80%8C%D9%BE%D8%A7%D8%AA%DB%90%D8%AF%D9%84&diff=363 2023-02-26T09:58:24Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> آیا قرآن يوازي خپل د نزول د زمانې لپاره ده يا د ټولې زمانې لپاره نازل شوی دی؟<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> قرآن کريم د بشر د هدايت کتاب، تلپاته او د ټولو زمانو لپاره نازل شوی دی. د قرآن عام خطابونه ټولو انسانانو او مؤمنانو ته، د دې نښانه ده چې قرآن کریم د ټولو نړيوالو لپاره نازل شوی دی. هغه علمي اعجاز چې په قرآن کريم کي هغو ته اشاره شوې ده، د نزول د زمانې مخاطبو ته د پوهېدنې وړ نه وو او همدا راز د قرآن موخه د انسانانو د سعادت او نيکمرغۍ لپاره د قرآن د تل پاتېدل بله نښانه ده. سربېره پر دې قرآن ځان د ټولو نړيوالو لپاره پند او د ټولو انسانانو لپاره وېروونکۍ ښوولی دی. دا موضوع په رواياتو کي هم تأييد شوی دی.<br /> <br /> ==د قرآن عام خطابونه==<br /> <br /> د قرآن ډېر آیتونه خطابونه لري چې د ټولو خلکو او يا د ټولو مؤمنانو لپاره دي: <br /> <br /> * خلکو ته خطاب لکه: «يا أَيُّهَا النَّاس؛ ای انسانانو»&lt;ref&gt;وګورئ: انفطار، ۶ ؛ انشقاق،۶.&lt;/ref&gt; او «يَا بَنِي آدَمَ؛ ای د آدم زامنو». [۲]&lt;ref&gt;وګورئ: اعراف ، ۲۶؛ یس، ۶۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> * مؤمنانو ته خطاب لکه: « يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا؛ ای هغه څوک چې ايمان مو راوړي دي».&lt;ref&gt;وګورئ : بقره،۱۰۴، ۱۵۳، ۲۷۲ ؛ آل عمران،۱۰۰، ۱۰۲ و نساء، ۱۹،۲۹.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> سربېره پر دې قرآن ځان د ټولو نړيوالو لپاره پند&lt;ref&gt;انعام،۹۰.&lt;/ref&gt; او د ټولو انسانانو لپاره وېروونکۍ[۵]&lt;ref&gt;مدثّر، ۳۶.&lt;/ref&gt; ښوولی دی او د دې کليت لازمه، د هغه تلپاتېدنه ده.<br /> <br /> ==د قرآن قصې (کيسې)== <br /> <br /> په قرآن کي د پيغمبرانو او تېر شوي امتونو په باره کي ډيرې قصي او داستانونه ياد شوي دي. که له قرائنو څخه هم تېر شو او د هغه باطن ته هم پام و نه کړو، د قرآن له متن څخه ځیني کلی او هراړخيزه شیان لاس ته راځي.&lt;ref&gt;وګورئ: معرفت، محمد هادی، التمهید، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیّه، بی‌تا، ۳ټوک، ۲۹مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> امام باقر (ع) فرمایی: «که يو آيت د يو ټبر په باره کي نازل شي او دا ټبر مړ شي، آيت هم مري او د قرآن لپاره هيڅ شی نه پاته کيږي، ولې قرآن تر څو آسمان او ځمکه وي، همغسي پاته دی». دا روایت پر دې باندي اشاره لري چې د قرآن د تلپاتېدني په خاطر، د هغه داستان او کيسه هم تلپاتې ده او د يوې ډلې لپاره ځانګړې نه ده. دا ځکه چې د يوې ډلې د له منځه تللو سره بايد د هغه ځانګړی آیت هم باطل شي. <br /> <br /> ==د قرآن علمي اعجاز==<br /> <br /> قرآن د علمی او پوهنيزو په مختلفو سيمو کي مطلبونه بيان کړي دي چې د هغې زمانې د خلکو لپاره پېژندل شوې نه وو او د پوهني د پرمخ تګ سره د آيت معنا په ښه توګه ښکاره شوې ده. د دې علمی اعجازو څخه د لوړوالي په زیاتېدو سره د ساکښلو سختېدل دی چې نن پوهنه هغه ته رسېدلې ده.&lt;ref&gt;معرفت، محمد هادی، علوم قرآنی، ۴۲۵ مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==روایات==<br /> <br /> د امام صادق (ع) څخه رانقل شوی دی چې: «د قرآن نوی والی د دې لپاره ده چې خدای هغه د يوې موقتي زمانې يا ځانګړو خلکو ته نه دی رالېږلی او له دې کبله چې تلپاته او د ټولو لپاره دی، په هره زمانه کي نوی دی او ټولو خلکوته تر قيامته پوري خوږ او له جذبې نه ډک دی.»&lt;ref&gt;نقل شوې له: جوادی آملی، عبدالله، موضوعی تفسیر، قرآن په قرآن کي، قم، د اسراء خپورونکی، ۱۳۷۸ ل، ۱ټوک، ۳۱۳مخ.&lt;/ref&gt; امام باقر (ع) فرمایي: «قرآن د لمر او سپوږمۍ په شان دتل لپاره په جریان او بهېدنګ کي دی او د انسانانو ژوند د نړۍ تر پایه پوري روښانه ګرځوي».&lt;ref&gt;نقل شوې له: هماغه.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ==لا ډېره مطالعه==<br /> <br /> * عبدالله جوادی آملی، موضوعی تفسیر(قرآن په قرآن کي)، قم؛ اسراء ۱۳۷۸، ۱ټوک، د قرآن د تلپاتېدنې برخه. <br /> * مرتضی مطهری، خاتمیّت، تهران؛ صدرا، ۱۳۶۴.<br /> * محمد هادی معرفت، علوم قرآنی، قم؛ د تمهید فرهنګی مؤسسه ، ۱۳۸۰، ۴۱۴مخ.<br /> * ناصر مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۶۸، ۵ټوک، ۴۳۵مخ او ۸ ټوک، ۲۲۷مخ.<br /> <br /> ==سرچېنې==<br /> <br /> <br /> [[fa:جاودانه بودن قرآن]]<br /> [[es:La eternidad del Corán]]<br /> [[fr:Immortalité du Coran]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D9%85%D9%87%D8%AF%D9%8A(%D8%B9)_%D8%AF_%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1_%D8%AF_%D9%88%D8%AE%D8%AA_%D9%BC%D8%A7%DA%A9%D9%84&diff=362 2023-02-26T09:56:43Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> آیا د امام زمان (ع) د ظهور وخت معلوم دی؟<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> <br /> د امام زمان (ع) د ظهور دقیق وخت یوازې خدای ته معلوم دی. د امامانو په احادیثو کې هغه کسان چې د ظهور وخت ټاکي دروغجن ښوول شوي دي. خو بيا هم د ظهور لپاره ځينې علامتونه ياد شوي دي. د ظهور ځای مکه د کعبې تر څنګ ویل شوی دی. <br /> <br /> ==د ظهور وخت د الهی اسرارو څخه==<br /> <br /> د امام زمان(ع) د څلورم خاص ځای ناستې علی بن محمد سمری له وفاته وروسته د ستر غیبت دوره پیل شوه او تر ننه پورې دوام لری، د امام (عج) ظهور او پاڅون به د خدای په حکم د دې دورې په پای کښې وی، معصوم لارښوونکي په ډیرو روایتونو کې په ښکاره ويلي دي چې د ظهور لپاره نشي کېدلای يو ځانګړی وخت وټاکل شي او يوازي خدای پر هغه باندي خبر دی. دا کار به په ناڅاپه توګه د خدای په امر واقع شي او څوک چې وخت وټاکي هغه دروغجن دی.<br /> <br /> ابو بصیر وایی: «سَأَلْتُهُ عَنِ اَلْقَائِمِ عَلَيْهِ السَّلاَمُ فَقَالَ كَذَبَ اَلْوَقَّاتُونَ إِنَّا أَهْلُ بَيْتٍ لاَ نُوَقِّتُ ثُمَّ قَالَ أَبَى اَللَّهُ إِلاَّ أَنْ يُخْلِفَ وَقْتَ اَلْمُوَقِّتِينَ؛<br /> <br /> ما له امام صادق (ع) څخه د قائم (ع) په باره کي پوښتنه وکړه، هغه وفرمایل: هغه څوک چې وخت ټاکي درواغ وايي، موږ اهل بیت (ع) وخت نه ټاکو، بیا یې وفرمایل: خدای نه غواړي مګر د هغه وخت پر خلاف چې ټاکونکي ټاکلی دی. &lt;ref&gt; نعمانی، الغیبة، ژباړه: غفاری، ۱ټوک ،۴۱۱مخ؛ حسینی، سید حسین، یاد محبوب، د آفاق خپراوي، ۷۸مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> «اسحاق بن یعقوب» د محمد بن عثمان عمري لخوا امام زمان (ع) ته یو لیک واستاوه او ځینې پوښتنې یې وکړې، امام د ځواب په یوه جمله کې د ظهور د وخت په اړه وویل: «وَ اَمَّا ظُهُورُ الْفَرَجِ فَاِنَّهُ اِلَی اللَّهِ تَعَالَی ذِکْرُهُ وَ کَذَبَ الْوَقَّاتُونَ؛ خو د فرج ظهور د الله تعالی په حکم پورې تړاو لري او هغه کسان چې وخت ټاکي درواغجن دي». &lt;ref&gt;شيخ صدوق، کمال الدین، ۲ټوک،۱۶۰مخ، ۴ح. &lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==د ظهور نښې او علامتونه==<br /> <br /> د وخت د ټاکلو څخه منظور د ظهور د وخت په سمه توګه معلومول دی. معصوم لارښوونکي (ع) دا ډول د وخت ټاکنه په هيڅ ډول سره جایز نه دی ګڼلی او هغه يې د الهي رازونو څخه بللی دی، خو ځينې علامتونه او نښې يې ياد کړي دي چې هر کله واقع شي د ظهور د نژدې والی زېرۍ ورکوي. &lt;ref&gt;حضرت حجه ابن الحسن المهدی ددولسم لارښوونکۍ ، هیئت تحریریه مؤسسه در راه حق.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> د ظهور لپاره د ځینو حتمی او غير حتمي نښو د یاد سربیره، په رواياتو کي د ظهور زمانه او د هغه وخت په کلی او غیر معین توګه (لکه: ورځ او کال) هم یاد شوی دی، چې هیڅکله د ظهور لپاره د وخت دقیقه ټاکنه نه ده چې په رواياتو کي له هغه نه منع شوی دی.<br /> <br /> د حضرت مهدي (ع) د پاڅون د زمانې په اړه په کلي او غیرمعين ډول سره مختلف روایتونه راغلي دي. په ځینو کې نوروز د پاڅون د پیل د ورځې په توګه یاد شوی دی. &lt;ref&gt;مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ۵۲ټوک، ۲۰۸مخ.&lt;/ref&gt; په ځينو نورو احاديثو کې د عاشورا ورځ او د شنبې ورځ د پاڅون د پيل په توګه ياد شوي دي. &lt;ref&gt;کمال الدین، ۲ټوک ، ۶۵۳مخ.&lt;/ref&gt; او په نورو شمېرو کې د جمعې ورځ، د دغه ستر شخصیت د ظهور او د پاڅون د پیل ورځ بیان شوی دی. &lt;ref&gt;مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ۵۲ ټوک،۲۷۹مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> د نوروز او عاشورا په يو ځای کېدلو کې څه ستونزه نه ښکاري. ځکه نوروز د هجري کال په حساب او عاشورا د قمري کال له مخې محاسبه کیږي او د دې دوو ورځو سره یو ځای کیدل ممکن دي. همدارنګه د دغو دوو ورځو تصادف د جمعې او شنبې په ورځ هم ممکن دی، که عاشورا او نوروز دواړه د جمعې یا شنبې په ورځ وي. هغه څه چې ستونزمن او متضاد ښکاري د اونۍ دوه ورځې، شنبه او جمعه د پاڅون د ورځې تر عنوان لاندي دی. خو کولای شود دا ډله روايتونه هم توجيه کړو او په يو ډول سره راټول کړو؛ ځکه که د دې روايتونو سند صحيح وي، په دې صورت کي هغه احاديث چې جمعه يې د ظهور ورځ ټاکلې ده د پاڅون او ظهور پر ورځ لګول کيږي او هغه روايتونه چې د شنبې ورځ يې د پاڅون ورځ ګڼلې ده، د مهدوي د الهي نظام د تثبيت او ځای‌پرځاي کېدو او د مخالفانو د نابودېدو په ورځ باندي تفسيريږي. &lt;ref&gt; طبسی، نجم الدین، د مهدي (عج) د واکمنۍ په اړه یو نظر، ۶۳ مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> په هر حال د امام زمان (ع) ظهور په لومړي سر کې د آسماني نداورکونکۍ له خوا اعلانیږي، او هغه حضرت په داسې حال کې چې خپله شا يې پر کعبه باندي ورکړې ده، د حق لورې ته په بللو سره خپل ظهوراعلانوي.<br /> <br /> ==د امام زمان (ع) د ظهور ځای==<br /> <br /> له امام باقر (ع) څخه روايت دی چې هغه وفرمايل: حضرت مهدي (ع) په مکه کي د ماخستن د لمانځه په وخت کې راڅرګند کيږي، او په دې حال کي د رسول الله (ص) بيرغ، کميس او توره له ځانه سره لري او وروسته له دې نه چې د ماخستن لمونځ يې ادا کړ په لوړ آواز باندي نارې وهي: اې خلکو! زه د الله (ج) په وړاندې (د قيامت په ورځ) د الله په ياد او حضور کې تاسې يادوم، په داسې حال کې چې (په دنياکي) پر تاسې باندي خپل حجت بشپړ کړى دی او انبياوي يې رالېږلي او قرآن يې نازل کړى دى. <br /> <br /> خدای تاسو ته امر کوي چې د هغه سره شریک مه ټاکئ او د هغه د پیغمبرانو اطاعت وکړئ. هغه څه چې قرآن د هغه پر راژوندي کېدلو امر کړی دی، ژوندي يې کړئ او هغه څه چې د هغه پر نابودولو باندي امر کړی دی، له منځه يې يوسئ او د هدایت د لارې مرستندويان و اوسېږئ او په تقوی او پرهیزګارۍ کې همکاري وکړئ؛ ځکه چې د دنیا فنا او زوال را رسېدلی دی او د وداع نفخه يې ترسره کړي ده. زه تاسي د خدای او د هغه د رسول او د هغه د کتاب په کړنو او د باطل د له منځه وړلو او د ستر پیغمبر (ص) د سيرې د راژوندي کولو لورې ته بلنه کوم. نو بيا هغه د خپلو درې سوه او دیارلس اصحابو په منځ کې راښکاره کيږي. &lt;ref&gt;ابن طاووس، ملاحم، ۶۴ مخ؛ ابن حمّاد، فتن، ۹۵مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==د حضرت مهدي (ع) ياران==<br /> <br /> د ډیرو روایتونو له مخې کله چې امام زمان (ع) راښکاره شي نو د هغه د خاصو اصحابو شمیر به ۳۱۳ کسه، د بدر د جنګیالیو د شمیر په اندازه به وې. لکه څنګه چې ابان بن تغلب وایي: زه په مکه کي په یوه جومات کې د امام صادق (ع) په خدمت کې وم او زما لاس د هغه په لاس کې و چې ويې فرمایل: ای ابان! خدای دې په دې جومات کې ۳۱۳ کسان راولي... توري يې په غاړه کي آميل کړي دي چې پرهر يو يې د وګړی نوم او د هغه د پلار نوم او د هغه صفتونه او نسب ليکل شوي دي، نو بيا یو چا ته امر کوي چې نارې ووهي: دا دی مهدي د حضرت دواد او سلیمان د حکم په توګه حکم کوي او هيڅ ډول شاهد هم نه غواړي.<br /> <br /> ==د لا ډېرمطالعې لپاره==<br /> <br /> * د مهدي (عج) د واکمنۍ په اړه یو نظر، نجم الدین طبسي.<br /> * په نړۍ کي د عدل خپورونکۍ، آیت الله ابراهیم امینی.<br /> * منتخب الاثر، آیت الله صافی گلپایگانی.<br /> <br /> ==سرچينې==<br /> <br /> <br /> [[fa:تعیین زمان ظهور امام مهدی(ع)]]<br /> [[ar:تحديد وقت ظهور الإمام الحجة(ع)]]<br /> [[es:Establecimiento de la fecha del advenimiento del Imam Mahdi (P)]]<br /> [[ur:امام زمانہ عج کے ظہور کا وقت]]<br /> [[fr:Détermination de l'heure de la réapparition de l'Imam Mahdi (a)]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D9%81%D8%A7%D8%B7%D9%85%D9%87_(%D8%B3)_%D8%A8%DB%8C%D9%84%DA%AB%D8%AA%D9%88%D8%A8&diff=361 2023-02-26T09:54:00Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> حضرت فاطمه (س) په کوم لحاظ سره د مسلمانو ښځو لپاره بيلگه ده؟<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> حضرت زهرا (س) د اسلامي نړۍ له سترو ښځو څخه ده چې فضايل او اخلاقي ځانګړنې يې د مسلمانو ښځو لپاره یوه نمونه ګرځولې ده. ايمان، تقوا، ساده ژوندون، عبادت، د سياسي او ټولنيزو مسايلو درک کول د هغه د اخلاقي فضايلو څخه دي. د فاطمې زهرا (س) شخصي ژوند په تېره بيا د هغې کړنه د خپل ميړه او زامنو سره چې د مينې او محبت څخه ډک دی، د میندو او میرمنو لپاره یوه بیلګه او نمونه ده. <br /> <br /> ==د حضرت زهرا (س) ځانګړنې==<br /> <br /> حضرت زهرا (س) د خپل لنډ ژوند په موده کې د ټولې نړۍ لپاره د یوه کامل انسان او ښځې، تل پاتې سند په يادګار پریښود چې کېدای شي د هغې څخه درس واخيستل شي. د هغې له ځانګړتياوو څخه ډېر عبادت، د مور سره د زړه له کومې اړيکې، د پلار سره همراز او همسنګر اوسېدل، عفت او حجاب، د کور لپاره د لږ او مناسب جهاز درلودل، د ميړه‌پالي بېلګتوب، په ساده توګه ژوند کول، له قرآن سره اوسېدل او خپلو اولادونو ته يې ورزده کول، په ژوند کې د نظم او قوانينو مراعات کول، خپل د خدمت کاره سره د کور د کارونو وېشل (سره له دې چې په کور کې يې مينځه درلوده، هره يوه ورځ په منځ کي پخپله کار کول)، ګاونډي ته اهميت ورکول، د ماشومانو شخصيت ته ارزښت ورکول، او د خپلو اولادو ترمنځ د عدالت مراعات کول او... دي. [1]&lt;ref&gt;مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، ‏بحارالأنوار، بیروت‏، دار إحیاء التراث العربی، ‏۱۴۰۳ق، ۴۳ټوک،۹۱مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==ایمان، تقوا او عبادت==<br /> <br /> رسول الله (ص) د خپلې لور حضرت فاطمه الزهرا (س) په اړه فرمايي: په خداى باندې ايمان د زهرا په زړه او روح کې دومره ورننوتلی دی چې د خداى د عبادت لپاره ځان له هر شی څخه خلاصوي.[۲]&lt;ref&gt;«إِنَّ ابْنَتِی فَاطِمَه مَلَأَ اللَّهُ قَلْبَهَا وَ جَوَارِحَهَا إِیمَاناً إِلَی مُشَاشِهَا تَفَرَّغَتْ لِطَاعَه اللَّهِ»؛ مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، ‏بحارالأنوار، بیروت‏، دار إحیاء التراث العربی، ‏۱۴۰۳ق، ۴۳ټوک،۴۶مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> حسن بصري به ویل: حضرت فاطمه زهرا (س) په خلکو کې تر ټولو زیات عبادت کوونکي وه، هغه د خدای په عبادت کې دومره پر پښو ودریده چې د هغې مبارکې پښې وپړسیدلې.[۳]&lt;ref&gt;«مَا کَانَ فِی الدُّنْیَا أَعْبَدَ مِنْ فَاطِمَه (ع) کَانَتْ تَقُومُ حَتَّی تَتَوَرَّمَ قَدَمَاهَا»؛ مجلسی، محمد باقر، ‏بحارالأنوار، بیروت‏، دار إحیاء التراث العربی، ‏۱۴۰۳ق، ۴۳ټوک، ۷۶مخ.&lt;/ref&gt; او د هغې د اخلاقو په هکله له عائشې څخه رانقل شوی دی چې ويې ويل: له رسول الله (ص) څخه مي وروسته هيڅ څوک له فاطمې څخه رښتينې و نه ليدل.[۴]&lt;ref&gt;مجلسی، محمد باقر، ‏بحارالأنوار، بیروت‏، دار إحیاء التراث العربی، ‏۱۴۰۳ق، ج۴۳، ص۸۴.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حجاب او عفت==<br /> <br /> حضرت فاطمه زهرا(س) د ولایت د یوازینۍ ملاتړ په توګه مجبوره شوه چې د نامحرمو کسانو سره احتجاج وکړي او هغوئ ته دلیل او برهان وړاندي کړي، خو په ټولنه کې د هغې حاضرېدل نه یوازې د هغې له عفت سره په ټکر کي نه و؛ بلکې هغه يې په ټولنه کې تر ټولو څخه حجاب لرونکی اوعفت لرونکی معرفي کړه، ځکه چې هغې په جومات کې وينا کوله، خو د بني هاشم ښځو ته يې امر وکړ چې جومات ته د تللو پر مهال دې د هغې په چاپېر کي راټولې شي او په جومات کي يې د ښځو او نارينه وو تر منځ يې پرده واچوله او هغې د پر دې تر شا وینا وکړه.<br /> <br /> ==د میړه سره چلند==<br /> <br /> حضرت فاطمه زهرا (س) د حضرت علی (ع) ساده او خټينه اما روښانه کور ته له ننوتلو څخه د ژوند تر وروستۍ ورځې پورې د خپلې ژمنې پر سر وه. حضرت علي (ع) د پېغمبر(ص) په ځواب کې فاطمه د حق په اطاعت کې تر ټولو غوره ملګرۍ او مرستندويه وبلله. کله چې رسول‌الله (ص) ترې وپوښتل چې تا فاطمه څنګه وموندله؟ هغه وویل: «نِعْمَ الْعَوْنُ عَلی طاعة اللّهِ؛ فاطمه د خدای په اطاعت کې څومره ښه مرسته کوونکې ده».[۵]&lt;ref&gt;مجلسی، محمد باقر، ‏بحارالأنوار، بیروت‏، دار إحیاء التراث العربی، ‏۱۴۰۳ق، ۴۳ټوک، ۱۱۷مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> او كله چې د اسلام پېغمبر (ص) همدا پوښتنه له فاطمې زهرا (س) څخه وكړه نو ځواب يې واوريد: «خَیرُ بَعْل؛ هغه تر ټولو ښه مېړه دی»، چې د فاطمې زهرا (س) د بشپړ رضایت او خوښۍ څخه حکايټ کوي. يو د بل سره مرسته د حضرت علي (ع) او حضرت فاطمه زهرا (س) د ګډ ژوند له ستنو څخه وه او ښايي د هغه د ښه‌ترينو او پرتمين‌ترينو نښو څخه يو دا وي چې حضرت فاطمه زهرا (س) د علي (ع) سره د خپل ژوند په لوړه او ژوره کي هيڅکله د هغه څخه يو شی و نه غوښته چې د هغه ترسره کول د حضرت علی (ع) لپاره ستونزمن وي او د هغه د کړاو سبب وګرځي. جامې، ګاڼې، د کور سامانونه، پراخ کور او داسې نور هغه غوښتنې دي چې معمولاً هره ښځه ځان ته اجازه ورکوي چې د خپل میړه څخه وغواړي. خو فاطمه زهرا (س) هیڅکله خپل میړه د دې ډول غوښتنو په واسطه په زحمت کي وانه چول. حتی کله چې هغه د ناروغۍ په بستر کې وه او حضرت علي (ع) د ميني او محبت په ډکه زړه له هغې څخه وغوښتل که څه شی غواړي هغه ته څرګند کړي، فاطمې زهرا (س) د خپل د غوښتنې له څرګندولو څخه ډډه کول. حضرت علي (ع) وفرمايل: ګرانې فاطمې له ما څخه يو څه وغواړه؛ کله چې يې فاطمې زهرا (س) همغسي چوپه او ارامه وليده، هغې ته يې قسم ورکړ چې د هغه څخه يو شی وغواړي. فاطمې چې نور یې چوپتیا روا نه ګڼله، ویې ویل: اوس چې دي ماته قسم راکړ که چيري يو انار وي زړه مي غواړي. حضرت علي (ع) وليدل چې مېرمنې يې وروسته له کلونو ژوند او قناعت بالاخره له هغه څخه يوه غوښتنه وکړه، نو دهغې د غوښتنې د ترسره کولو لپاره په خوښۍ سره له کوره بهر راووت. د دې کيسې شرحه يه تاريخي او روايی کتابونو کي راغلې ده.[۶]&lt;ref&gt;ریاحین الشریعه، ۱ټوک، ۱۴۳مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==د راز ساتل==<br /> <br /> د ښځې ادب او درناوى د خپل ميړه په وړاندي دا اقتضا لري چې نه يوازې د کور د نيمګړتياوو دغټ ښوولو څخه ډډه وکړي، بلکې د امکان تر حده نيمګړتياوې په سترګو کي رانه‌وړي او هغه کوچنۍ وګڼي. کله چې د خپګان څرګندونه د میړه له خپګان پرته، بله پایله نه لري، ښځه باید په دې اړه هغه ته یوه کلمه هم ونه وايي.<br /> <br /> یوه ورځ فاطمه زهرا (س) خپل پلار ته راغله، په داسې حال کې چې د زهرا (س) پر مخ د ضعف او لوږې نښې څرګندې وې. کله چې رسول الله (ص) دا حالت وليد، لاسونه يې آسمان ته پورته کړل او ويې ويل: «اې خدايه زما د اولاد لوږه په موړتيا بدله کړه او وضعه يې سم کړه».[۷]&lt;ref&gt;مجلسی، محمد باقر، ‏بحارالأنوار، بیروت‏، دار إحیاءالتراث العربی، ‏۱۴۰۳ق، ۴۳ټوک، ۶۲مخ.&lt;/ref&gt; پيغمبر(ص) بی له دې نه چې فاطمه زهرا (س) هغه ته څه ووايي د هغې له ضعف او لوږې څخه خبرداره کيږي چې دغه پخپله د کورنۍ پر بنسټ او اسرارو باندي د درېدلو يوه نمونه ده. <br /> <br /> ==د اولادو سره چلند==<br /> <br /> د حضرت فاطمې زهرا (س) عاطفي او منطقي چلند د خپلو اولادونو سره، د ټولو میندو لپاره بېلګه ده. د حضرت فاطمه زهرا (س) روزنيز او اخلاقي تګ‌لاره د پاک او نېکمرغې نسل د جوړولو لپاره تر ټولو غوره لاره او تجربه ده. نو مناسبه ده چې د اسلام د مکتب پیروان د یو پاک او پرمختللی نسل په وده او روزنه کې د هغه حضرت د روزنيزي طریقې په عملي کولو سره خپل د اولادو د دنیا او آخرت د نيکمرغۍ ضمانت منځ ته راوړي. <br /> <br /> د انسان روح هغسي جوړ شوی دی چې مینه او شفقت ته اړتیا د هغه د اساسی ترينو روحي اړتیاوو څخه شمیرل کیږي، نو له همدې کبله د دې فطری اړتیا څخه محروم ماشومان د نیمګړتیاوو، رواني ستونزو او ځینې وخت فزیکي عیبونو سره مخامخ کیږي. حضرت زهرا (س) چې پخپله د رسول الله (ص) د مينې او شفقت په سرچينه کي روزل شوې وه او زړه يې د خپل ميړه او اولادونو د مينې مرکز و، په دې لاره کې يې خپله مورنۍ دنده په ښه توګه ترسره کړه. <br /> <br /> سلمان وايي: یوه ورځ مې فاطمه زهرا (س) ولیده چې په ژرند کولو باندي بوخته وه. په دې وخت کې د هغه زوئ حسین ژړل او بې قراره و. ورته می وويل: ستا د مرستی لپاره ژرند وکم يا ماشوم آرام کړم؟ هغه وفرمايل: «زه د زوئ د آرامولو لپاره وړ یم، تاسو ژرنده و څرخوئ».[۸]&lt;ref&gt;مجلسی، محمد باقر، ‏بحارالأنوار، بیروت‏، دار إحیاءالتراث العربی، ‏۱۴۰۳ق، ۴۳ټوک، ۲۸۰مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ==د اولادو اړتیاوو ته پاملرنه==<br /> <br /> فاطمه زهرا د خپل ژوند په وروستیو شېبو کې د خپلو اولادونو په اړه ډېره اندېښمنه وه. د هغه تر ټولو لویه اندېښنه د مور څخه د دوئ بې برخه کېدل و، ځکه هغه پوهیده چې د ده له شهادت وروسته هيڅ څوک نه شي کولای مورنۍ مينه د هغوئ سره ولري. نو د دې لپاره چې اولادونه يې د مورنۍ مينې له دې ستر نعمت څخه بې برخې پاتې نه شي، حضرت علي (ع) ته يې وړانديز وکړ او له هغه څخه يې وغوښتل چې له ده وروسته داسې څوک د ماينې په توګه وټاکي چې وکولای شي دا دنده پر غاړه واخلي. [۹]&lt;ref&gt;مجلسی، محمد باقر ، ‏بحارالأنوار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ‏۱۴۰۳ق، ۴۳ټوک، ۱۷۸مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> حضرت زهرا (س) له ماشومانو سره لوبې کولو ته پوره پام درلوده او دا کار د هغوئ د لا زیات تازه کېدلو او خوشاليو سبب ګرځېدل. هغه دې حقیقت ته هم پاملرنه درلوده چې په لوبو کې د مور د کلمو او حرکتونو ډول د ماشوم لپاره بېلګه ګرځي؛ له همدې امله باید مناسبې کلمې او جملې وکارول شي. سربېره پر دې، بايد د لوبو او ټوکو په چوکاټ کي د ماشوم شخصیت پیاوړی کړي او هغه د وياړونو او کسبي ارزښتونو لرلو ته وهڅوي. <br /> <br /> رانقل شوی دی چې حضرت فاطمه زهرا (س) له خپل زوئ امام حسن (ع) سره لوبې کولې او هغه يې پورته غورځول او ويل يې: «زویه حسنه، د خپل پلار په شان شه. د حق څخه د ظلم پړۍ وکاږه. د هغه خداى پرستښ وکړه چې د ډېرو نعمتونو خاوند دى او هېڅكله د ظلم او تېري له خاوندانو سره دوستي مه كوه.»[۱۰]&lt;ref&gt;مجلسی، محمد باقر، ‏بحارالأنوار، بیروت‏: دار إحیاء التراث العربی، ‏۱۴۰۳ق، ۴۳ټوک، ۲۸۶مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==د خلکو سره چلند==<br /> <br /> د حضرت زهرا (س) یو له هغه ځلېدونکو رولونو څخه د ټولنې د کلتور لوړول، د خلکو د فکر وده او د هغوئ د ستونزو او شکونو له منځه وړل دی. فاطمه زهرا (س) له ساده مسايلو څخه نيولی تر پېچلو مشکلاتو ته ځواب ورکونکې وه او دا کار د هغې له علمي توان، فکري ځواک او لوړ همت څخه پرته ممکن نه و. د اسلام دغې سترې میرمنې د تبلیغ او روزنې ستونزي زغملې د ځېلدونکي مشعل په شان د ټولنې د لارښوونې په لاره کې وړانګې خپرې کړې او د ځان د سوځولو په واسطه يې د خلکو زړونه او روحونو ته يې ګرمي ورکړې او د اصيلو ارزښتونو او وياړونو څارنه، د بدعتونو، ناپوهيو، کږلارو او د ټولنې د رکود سره پرله‌پسې مبارزه يې خپل تګلاره وګرځول. نو له همدې کبله امت هم بايد د خپل مشر په مقام او حقوقو باندي لا زيات پوه شي او ځان د هغه په وړاندې د يو متواضع شاګرد په څېر احساس کړي او د هغه په لمن باندي منګولې ټينګې کړي، له نيمګړتيا څخه کمال ته او له ضعف څخه ځواک ته او له تيارې څخه وړانګې ته ورسيږي.<br /> <br /> حضرت فاطمه زهرا (س) د دې مقصد یوه بشپړه بیلګه ده. هغې له ماشومتوبه د ټولنې په منځ کې ژوند کړې او له خلکو سره يې خواخوږي او دوستي درلوده. دې میرمنې له خپلو ملګرو سره صادقانه او پوهنيز اړیکې درلودې.<br /> <br /> یوه ښځه حضرت فاطمه زهرا (س) ته راغله او ورته ویې ویل: زه یوه بوډا او ناروغه مور لرم چې په لمانځه کې ډیرې خطاګانې کوي، زه يې لېږلې يم چې له تا څخه پوښتنه وکړم چې څنګه لمونځ وکړي؟ هغه حضرت وفرمايل: هر څه چې غواړې پوښتنه وکړه. دې ښځې خپلې پوښتنې وويلې تر دې چې لسو پوښتنو ته ورسېدل او فاطمې زهرا (س) په ورين تندۍ ځواب ورکړ. ښځه په خپلو ډیرو پوښتنو شرمیدلې وه او ویې ویل: زه تاته له دې نه زیات کړاو او زحمت نه درکوم. حضرت فاطمه زهرا (س) وفرمایل بیا هم پوښتنه وکړه. بيا يې د هغې د روح د پياوړتيا لپاره داسي وويل: که چا ته کوم کار وسپارل شي، مثلاً له هغه څخه وغواړي چې یو دروند بار يو لوړ ځای ته ورسوي او د دې کار په بدل کې ورته سل زره دیناره جایزه ورکړي، آیا د دې جايزې په پاملرنې سره ستړی کیږي؟ ښځې ځواب ورکړ چې نه. هغه حضرت وفرمايل: زه د دې پوښتنو د ځواب ورکولو په بدل له خدای څخه لا ډير انعام لاس ته راوړم او هيڅکله نه ستړۍ کېږم. د اسلام له ګران رسول (ص) څخه مې اوريدلي چې د قيامت په ورځ به اسلامي عالمان د خداى په وړاندي حاضريږي او د خپل د علم او هلو ځلو او هڅو له مخې چې د خلکو د ښوونې او هدايت په لار کي يې لرلي دي، د خدای څخه اجر اخلي.<br /> <br /> ==صدقه و انفاق==<br /> <br /> د حضرت زهرا (س) د مهمو کارونو څخه صدقه ورکول او انفاق کول و. د واده په شپه يې د واده جامې يو غريب سړي ته وركړې او پخپله زړې جامې واغوستلې. ډېر ځله يې خپله ډوډۍ غريبانو ته ورکړه او پخپله وږۍ پاتې شوه، خو په دې کار يې د الله شکر ادا کړ.<br /> <br /> ==د ډېرې مطالعې لپاره==<br /> * جوادی آملی، عبدالله، ښځه د جلال او جمال په هينداره کي، تهران، د رجا فرهنګي خپراوي، ۱۳۷۱ل.<br /> * د ليکونکي يوه ټولګه، د لمر مېرمن، قم: طاها، ۱۳۸۵ل.<br /> * امینی، ابراهیم، فاطمه زهرا(س) د اسلام يوه بېلګه ښځه، قم: شفق، ۱۳۸۹.<br /> * شهیدی، سیدجعفر، د حضرت فاطمه (س) ژوند، تهران: د اسلامي فرهنګ د خپراوي دفتر، ۱۳۸۸.<br /> <br /> ==سرچينې==<br /> <br /> [[fa:الگو بودن حضرت فاطمه (س)]]<br /> [[fr:Fatima (a) est un bel exemple à suivre]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%DA%9A%DA%81%D9%88_%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8_%D8%AF_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85_%D9%BE%D9%87_%D9%BE%DB%8C%D9%84_%DA%A9%D9%8A&diff=360 2023-02-26T08:39:42Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> د اسلام په پیل کې حجاب څنګه و؟ پېغمبر او امامانو په دې اړه څه سپارښتنې کړې دي؟ د زړو ښځو حجاب څنګه دی؟<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> د اسلام په لومړیو کې، د حجاب د آیتونو له نزول وروسته، ښځو خپل سرونه او غاړې پټولې او د نازکو او بدن ښوولو جامو د اغوستلو څخه یې ډډه کوله. د راپورونو له مخې، د اسلام له راتګ مخکې ښځو حجاب ته ځانګړې پاملرنه نه کوله؛ خو د اسلام له راتګ سره د دوئ په جامو کې بدلون راغی. په قرآن کریم کي آیتونه د حجاب پر وجوب باندي دلالت لري. همدا راز د رسول الله (ص) او نورو معصومو امامانو څخه د حجاب د پولو او اهمیت په باره کي روايتونه رانقل شوي دي. البته، پر زړو ښځو باندی حجاب واجب نه دی، په دې شرط چې خپل ځان سينګار نه کړي او خپله جنسي جذابيت يې له لاسه ورکړی وي.<br /> <br /> ==د حجاب د وجوب آیتونه==<br /> <br /> د مفسرینو لکه طبرسي&lt;ref&gt;طبرسی، مجمع البیان، د اسلامي کتاب پلورنځۍ، ۵ټوک، ۱۳۸مخ.&lt;/ref&gt;، مکارم شیرازي&lt;ref&gt;مکارم شیرازی، د نمونه تفسیر، دارالکتب اسلامیه، ۱۴ټوک،۴۴۰مخ.&lt;/ref&gt; او علامه طباطبايي&lt;ref&gt;طباطبائی، المیزان، دارالکتب اسلامیه، ۱۵ټوک، ۱۲۶مخ.&lt;/ref&gt; د وینا له مخې، د عربو ښځې معمولاً هغسي کميسونه يې اغوستلې چې ګريوانونه يې خلاص وو او خپل پړونې او د سردسمالونه یې هغسی پرسر اېښوول چې غاړه او سينې يې نه پټول او سينه او غوږونه يې معلومېدل. نو له هدې کبله د «وَقُلْ لِلْمُؤْمِنَاتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَا ۖ وَلْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَىٰ جُيُوبِهِنَّ؛ او مؤمنو ښځو ته ووايه چې خپلې سترګې (د هوسناکو کتنو څخه) پټې كړي او خپل لکن وساتي او خپل سينګار دې نه ښكاره كوي پرته له هغه څه چې ښكاره ده او خپل پړونې پر خپلو سينو باندي وغوړوي» (نور: ۳۰) نازله شوه او امر یې وکړ چې خپلې پړونې هغسي وتړي چې نوموړې ځايونه پټ شي. او ښځې دې خپل ویښتان، سینه او د غاړې شاوخوا پټ کړي. <br /> <br /> د روايتونو له مخې د «يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْوَاجِكَ وَبَنَاتِكَ وَنِسَاءِ الْمُؤْمِنِينَ يُدْنِينَ عَلَيْهِنَّ مِنْ جَلَابِيبِهِنَّ ۚ ذَٰلِكَ أَدْنَىٰ أَنْ يُعْرَفْنَ فَلَا يُؤْذَيْنَ؛ اې پېغمبره خپلو مېرمنو او لوڼو او د مؤمنانو ښځو ته ووایه چې خپل ځانونه تر څادرو لاندي پټ کړي. دا مناسب‌تره ده ترڅو دوئ وپیژندل شي او و نه ځورول شي»(احزاب: ۵۹)، د مدینې ښځو د خدای د دې حکم هرکلی وکړ او د خدای له حکم سره سم خپلې جامې يې تنظیم کړې. &lt;ref&gt; سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر، الدرالمنثور، دارالفکر، بیروت، ۶ټوک، ۶۵۹مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==د انصارو د ښځو حجاب==<br /> <br /> د روایي منابعو له مخې د نور د سورې د ۳۰ آیې له نزول څخه وروسته، د مدینې ښځو نقابونه او تورې جامې اغوستلې او ځانونه یې په هغه باندي پټولې. له ابو سلمه څخه رانقل شوی دی چې د انصارو ښځې له خپلو کورونو څخه داسې وتلې ګواکي تورې کارغه د هغوئ پر سر ناستې دي په دې خاطر چې تورې جامې يې اغوستلې.&lt;ref&gt;الدرالمنثور، ۶ټوک، ۶۵۹مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> همدارنګه د يو راپور له مخې عایشه او په بل نقل کې ام سلمه، تل د تورې جامې د اغستلو په خاطر يې د انصارو د ښخو ستاينه کول. &lt;ref&gt;زمخشری، الکشاف، بیروت، دار الکتاب العربی، ۳ټوک، ۲۳۱مخ، د نور د ۳۱ آيې لاندي؛ ابوداوود، السنن، تحقیق محیی‌الدین عبدالحمید، بیروت، مکتبه العصریه، ۴ټوک، ۶۱مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> رانقل شوی دی چې کله به حضرت فاطمه (س) غوښتل له کوره بهر د پیغمبر (ص) د ليدلو لپاره ولاړه شي، نو ځانګړې پوښاک لکه څادر او د مخ پټولو پټونی يې په کارول. د فدک د غصبولو په بهير کې حضرت زهرا (س) د حجاب او پوښاک په ځانګړې بڼې سره، هغسي چې له کوره د وتلو پر مهال به يې په سر باندې نقاب تړل او څادريې هغسې واغوستل چې د هغې ټول بدن يې پټول او د څادر کونجونه ځمکې ته رسېدل، او له یوې ډلې سره مسجد ته ولاړه.&lt;ref&gt;طبرسی، الاحتجاج، مؤسسه الاعلمی للمطبوعات، ۱ټوک، ۹۸مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==د معصومانو (ع) لخوا د حجاب د پولو څرګندول== <br /> <br /> د معصومو امامانو لخوا د حجاب د ځينې پولې څرګندول راپور شوي دي له هغې ګڼې څخه: <br /> <br /> *یو سړي له امام صادق (ع) څخه پوښتنه وکړه چې یو غیر محرم سړی د ښځې د بدن څومره برخه لیدلی شي؟ امام وايي: مخ، دوه لاسونه او د دواړو پښو مخ.&lt;ref&gt;حرّ عاملی، وسائل الشیعه، بیروت، دار احیاء التراث العربی، بی‌تا، ۱۴ټوک، ۱۴۶مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> *حضرت علي (ع) ښځو ته په خطاب کي وفرمايل: په تاسو باندی وي چې پنډې جامې واغوندئ که د هرچا جامې نرۍ وي دين به يې هم نرۍ وي.&lt;ref&gt;مجلسی، بحارالانوار، تهران، مکتب الاسلامیه، دويم چاپ، ۱۳۶۶، ۸۳ټوک، ۱۸۴مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> *رسول الله (ص) يو څو نرۍ ټوکر چې د ډالۍ په توګه ورته راوړل شوې وې، يوه صحابه ته يې وركړې او ويې فرمايل: دوه ټوټې يې كړه، د ځان لپاره يو كميس وګنډه او بله يې خپل مېرمن ته ورکړه تر څو خپل سر په هغه باندي پټ کړي او بيا يې وفرمايل: خپلې مېرمنې ته امر وكړه، چې تر هغې لاندې جامې واغوندي، تر څو بدن يې و نه ښيي.&lt;ref&gt; ابوداوود، السنن، ۴ټوک، ۶۵مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==د زړو او کونډو ښځو حجاب==<br /> <br /> قرآن د زړو ښځو حجاب له دې حکم څخه مستثنی کوي. که څه هم د دوئ لپاره حجاب غوره ګڼي او په هغه باندي سپارښتنه کوي؛ «او هغه زړې ښځې چې (زېږونه او مياشتنې عادت) يې پای ته رسېدلې ده او د واده او نکاح هيله نه لري، پر دوئ باندي پروا نشته که خپل ښکلي شيان او سينګار ښکاره نه کړي، چې خپلې جامې (یعني بالاپوښې جامې لکه عبا، څادر او داسي نور) د نامحرم په حضور کي له ځانه واخلي او بيا هم دعفت او پرهيزګاري غوره کول (او د خپل بدن څخه د دغو جامو نه اخيستل) د دوى لپاره (په دين او دنيا کې) ښه تره ده» (نور: ٦٠) د نمونه د تفسير پراساس دا استثناء دوه شرطونه لري:<br /> <br /> # دا ښځې داسې عمر ته ورسېږي چې نور د واده هیله نه لري او جنسي جذبه یې له لاسه ورکړې وي. <br /> # د حجاب د اخيستلو پر مهال ځان سينګار نه کړي.&lt;ref&gt;مکارم شیرازی، ناصر، د نمونه تفسیر، تهران، دارالکتب الاسلامیه، دوه دېرشم چاپ، ۱۳۷۴ل، ۱۴ټوک، ۵۴۲مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ==سرچينې==<br /> <br /> <br /> [[fa:حجاب زنان در صدر اسلام]]<br /> [[fr:Hijab des femmes au début de l'Islam]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87_%D8%A7%D9%88_%D8%A7%D9%87%D9%84_%D8%B3%D9%86%D8%AA_%D9%86%D8%B8%D8%B1_%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%AA_%D9%BE%D9%87_%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87_%DA%A9%D9%8A&diff=338 2022-12-25T14:47:23Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> په کلي توګه د امامت په اړه د شیعه او اهل سنت نظر څه شی دی؟<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> د شیعه او اهل‌سنت نظر د امامت د مسئلې په اړه توپير لري. اهل‌سنت امامت يوازي يوه ظاهري دنده او د دين د فروعو څخه ګڼي او د امام ټاکنه د خلکو له دندو څخه بولي. شيعيان امامت يو الهي مقام ګڼي او د دوئ له نظره امام يو معصوم وګړی دی چې پرته له وحي څخه په ټولو مقاماتو کي د پيغمبر (ص) ځايناستی دی او له همدې امله هغه د دین د اصولو څخه شميري چې د انسانانو د هدايت او د الهي قوانينو د پلي کولو دنده د حکومت او خلافت سره يو ځای په غاړه لري. <br /> <br /> ==د اهل‌سنت نظر==<br /> <br /> اهل‌سنت امامت يوازي يو ظاهري مسئوليت د يو ديني حکومت د مشرتابه په توګه ګڼي او په دې باور دي چې د خلیفه ټاکل د خلکو دنده ده او له همدې امله د دین له څانګو او فروعو څخه يې ګڼي.&lt;ref&gt;ابن خلدون، د ابن خلدون تاريخ، دار احیاء التراث العربی، څلورم چاپ، بی تا، ۱ټوک، ۱۹۱مخ&lt;/ref&gt; اهل سنت له پيغمبر څخه وروسته د هیڅ چا لپاره د عصمت مقام نه مني او دا نه منی چې امام د خدای او پيغمبر له لورې ټاکل شوی دی. <br /> <br /> ==د شيعه نظر==<br /> <br /> امامت د شیعه له نظره د انسانانو په روزنه، د دین د احکامو د بیانولو او د هغه په ساتنه، په حکومت، قضاوت او د الهي قوانینو په اجرا کولو کي د رسول‌الله (ص) د ځای ناستی مقام دی. نو له همدې امله پرته له وحی څخه د پيغمبر (ص) ټولې ځانګړنې لري. <br /> <br /> ===د تکوینی هدایت رول د امامت په مسئله کي===<br /> <br /> په دې اړه علامه طباطبایی د المیزان په تفسير کی وایی: قرآن په هغه آيتونو کې چې د امامت د تشریع کولو او نصبولو په اړه خبرې کوي، د هغه تر څنګ د لارښوونې او هدایت يادونه هم کوي، او له دې څخه معلوميږي چې هدايت، چې د امامت له کارونو څخه ګڼل شوی دی، د لارې د ښودلوپه معنا نه ده؛ ځکه خداى ابراهيم (ع) د نبوت او رسالت له مقام څخه وروسته چې هدایت او لارښوونه ورسره دی او د خلّت او دوستئ له مقام څخه وروسته د امام په توګه معرفی کړ، نو هدایت چې د امامت مقام دی د خلکو لاس نیونه ده، نه یوازي د هغوئ لارښونه. امامت په چمتو شوو زړونو کي د روحاني نفوذ له لارې يو ډول تکويني تصرف او د لارې هوارول د کمال او حقيقي هدايت لورې ته د زړونو د بېولو لپاره او له یوې مصنوعي سطحې څخه بلې درجې ته یې انتقالول او د دین د موخو د تحقق ورکولو لپاره دی. او هغه څوک دغسي با شرافت مقام ته رسيږي چې مخکي پخپله دا ډول هدايت ته رسېدلی وي او څوک چې هدايت شوی وي د نورو هدايت ته اړتيا نه لري او د هغه هدايت نورو ته د هغوئ د قابليتونو پر بنسټ رسيږي. او دغه څوک معصوم او امام دی او په طبيعي توګه څوک چي د نورو لارښونې ته اړتيا لري معصوم او امام به نه وي.&lt;ref&gt;علامه طباطبائی، محمد حسین، المیزان، د اسلامی خپاروي دفتر، بی تا، ۱۴ټوک، ۴۲۸مخ او ۱ټوک، ۴۱۴مخ&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ===د عصمت او امامت اړيکه===<br /> <br /> د شیعیانو د عقیدې له مخې، څرنګه چې امامان (ع) عصمت لری، باید د دین ساتونکي او د مسلمانانو حاکمان وي. په دې اساس امامت د دین د ساتنې او پېژندنې له نظره د نبوت د لیکې دوام دی. په همغه دليل چې د الهي قانون د راوړونکي عصمت ضروري دی، د هغه قانون د ساتونکي او مفسر عصمت هم ضروري دی. په همغه ډول سره چې خطا او ګناه د الهي قانون په راوړونکي کې د بعثت موخه چې د خلکو هدايت دی باطلوي، د الهي قانون په مفسر او پلې کونکي کي خطا او ګناه هم د ګمراهۍ سبب ګرځي. نو د الهي قانون سره سم له رسول الله (ص) څخه وروسته د هغه لپاره د معصوم مفسر شتون ضروري دی؛ ځکه چې څه ډېر خلک به د خدای د قانون په پوهه کې په مختلفو نظرونو باندي اخته شي او په خطا باندي به ولاړ شي. او څرنګه چې اسلامي شریعت ابدي دی او د قرآن کاروړنه په عمومي لارښوونو او انساني روزنو او د ستونزو په حلولو او د شخړو په له منځه وړلو کي تل پاتی دی نو پر بشر باندي لازمه ده چې د قيامت تر ورځې پوري د هغه په آوامرو باندي عمل وکړي. او صحیح او سمه کړنه د هغه د معصومانه او بی له خطا څخه د بيانولو په ګرو کي ده، نو لازمه ده چې دې موخې ته د رسېدلو لپاره خدای تعالی خپل د قانون د سم پوهولو لپاره د پيغمبر څخه وروسته داسي يو معلّم وټاکي چې ټوله د قرآنې زرده کړو، سنتونو او الهي قوانینو د پوهېدلو لپاره هغه ته مراجعه وکړي. د داسي معلّم او ښوونکي پېژندنه بې د خدای د نص څخه د بشر لپاره ممکنه نه ده؛ ځکه د عصمت مقام د بشر د درک څخه بهر دی. <br /> امام رضا(ع) په دې اړه فرمايي: «هرومرو د امامت ارزښت والاتره، او شأن یې ستر او له هر شی څخه ژور دی چې خلک وکولای شی په خپل عقل سره هغه ته ورسيږي او يا په خپله خوښه یو څوک د امام په توګه وټاکي».&lt;ref&gt;کلینی، محمد بن یعقوب، اصول کافی، کتاب الحجة، باب نادر فضل الامام، قم، اسوه، ۱۳۷۵ل. ۲ټوک، ۱۱۹مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===د امام ټاکنه د خدای له لورې===<br /> <br /> د شیعه د مذهب د عقیدې له مخې امامت یو الهی مقام دی او امام د خدای لخوا ټاکل شوی او د پیغمبر لخوا بندګانو ته معرفي کیږي: د قرآن له مخې ابراهیم (ع) د نبوت او رسالت له مقام څخه وروسته امامت ته ورسید او قرآن امامت د الهي عهد په توګه یاد کړی دی او په مطلقه توګه یې ويلی دی چه د امامت مقام ظالمانو ته نه رسیږي.&lt;ref&gt;د بقرې سورت،۱۲۴آيت.&lt;/ref&gt;(څه دا چې په پخوا کي ظالم وي يا اوس او څه دا چې د شرک او ګناه په واسطه يې پر ځان باندي ظلم کړی وي يا دا چې پر نورو باندي يې ظلم کړی وي) نو ه دې څخه لاس ته راځې چې امام بايد له خطا او ګناه څخه معصوم وي. <br /> <br /> په ډېرو آيتونو کي خداى پاک د امام او خليفه تشریعول او نصبول يي ځان ته نسبت ورکړی دی.&lt;ref&gt;د بقرې سورت، ۱۲۴ آيت؛ د انبیاء سورت،۷۳ آيت؛ د سجدې سورت،۲۴آيت؛ د ص سورت،۲۶آيت؛ د طه سورت، ۲۹آيت.&lt;/ref&gt; او هغه يې د خلکو په خوښه نه دى پرې اېښي. له دې مطلب څخه معلوميږي چې امامت د نبوت د مقام په شان يو الهي منصب دی، نو خدای باید پخپله هغه معرفی کړي او خدای د ولایت، امامت، مودّت، تطهير، تبلیغ او د اولي الامر ... په آیتونو کي امام معرفي کړی دی.<br /> <br /> او همدارنګه رسول‌الله (ص) له ځان څخه وروسته امام په متواترو احادیثو کې معرفي کړی دی. د مثال په توګه د احمد بن حنبل په مسند او د اهل‌سنت په نورو کتابونو کي د يمن د جګړې څخه وروسته چې د خالد بن وليد او امام علي (ع) ترمنځ شخړه رامنځ ته شوه او کله چې رسول الله (ص) با خبر شو د هغه په څېره کي غضب ښکاره شو او ويې فرمايل: «لا تَقَع فِی عَلِیٍ فَاِنّهُ مِنّی وَ اَنا مِنهُ وَهُوَ وَلِیّکُم بَعدِی؛&lt;ref&gt;أحمد بن حنبل أبو عبدالله شيباني، مسند الإمام أحمد بن حنبل، ۵ ټوک، ۳۵۶ مخ، مصر، مؤسسة قرطبة؛ نسائی، أحمد بن شعيب ، سنن النسائی الکبری، ۵ټوک، ۱۳۳ مخ، بیروت، دار الكتب العلمية، 1چاپ، 1411ق / 1991م.&lt;/ref&gt; یعني د علی سره شخړه مه کوئ هغه زما دی او زه د هغه يم او هغه زما څخه وروسته ستاسو ولي دی» په کنزل العمال کي هم رانقل شوی دی چې رسول الله (ص) وفرمايل: « دَعُوا عَلِیاً دَعُوا عَلِیاً دَعُوا عَلِیاً؛ اِنّ عَلِیاً مِنِّی وَ اَنا مِنهُ وَ هُوَ وَلِیُّ کُلِّ مُؤمِنٍ بَعدِی&lt;ref&gt;علي بن حسام الدين متقی هندی، كنز العمال في سنن الأقوال والأفعال، 11ټوک، 279 مخ 32940و 32841 حديثونه، بیروت، دار الكتب العلمية،1چاپ 1419ق/1998م.&lt;/ref&gt; درې واره يې وويل علي پرېږدئ په رښتيا چې علي زما دی او زه د علي يم او هغه زما څخه وروسته د ټولو مؤمنانو ولي دی».<br /> <br /> همدارنګه د يو معصوم انسان په شتون سره چې آيتونه، روايتونه او عقل د هغه پرعصمت باندي دلالت لري، د يو غير معصوم امامت ته وار نه رسيږي. په دې برخه کې یوازې د یوه آیت محتوا ته اشاره کيږي: فخر رازي چې یو له سني عالمانو څخه دی، د دې آیت تر لاندې چې فرمايي: «اې د ایمان خاوندانو د خدای او رسول او د خپل اولي الامر اطاعت وکړئ» ، وايې: اولي الامر يا د امر څښتونکي بې له معصومانو څخه نور څوک نشي کېدای؛ ځکه چې د خدای امر په مطلقه د غیر معصوم په اطاعت باندي محال او نه کېدونکی دی.&lt;ref&gt;فخر رازی، محمد، تفسیر کبیر، بیروت، دار الفکر، ۱۴۱۵ق، ۱ټوک ، ۱۴۴.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> د امام نصبول د بندګانو لپاره د خدای فضل دی؛ ځکه امامُ انسان د خدای اطاعت نژدې کوي او د هغه له ګناه څخه ليري کوي.&lt;ref&gt;علامه حلی، حسن بن مطهر، کشف المراد، قم، اسلامی خپراوي، ۷ چاپ، ۱۴۱۷ق، ۴۹۰مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==د ډيرې مطالعې لپاره==<br /> <br /> * امامت او رهبری، شهید مطهری.<br /> * امامت او کامل انسان د امام خميني له نظره؛ روح الله خمینی (تدوین: فروغ السادات رحیم پور)<br /> <br /> ==سرچينې==<br /> <br /> [[fa:دیدگاه شیعه و اهل‌سنت در مسئله امامت]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B9%D9%84%DB%8C_(%D8%B9)_%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C%D9%84_%D8%AF_%D8%A7%D9%87%D9%84_%D8%B3%D9%86%D8%AA_%D9%BE%D9%87_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%86%D9%88_%DA%A9%D9%8A&diff=337 2022-12-25T14:44:31Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> د امام علی (ع) فضايل د اهل سنت له کتابونو څخه بیان کړئ.<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> د امام علی (ع) فضايل د شیعه او اهل سنت په کتابونو کي رانقل شوي دي. اهل سنت د ډېرو آيتونو د نزول شأن د امام علي (ع) په باره کي ګڼلي دي او همداراز هغه، د قرآني تعبيراتو لکه «صالح المؤمنين»، «صادقين»، «هادي»او «خیرالبريه» مصداق ښوولي دي. ډېر روايتونه د اهل سنت په سرچينو کي هم د امام علي په باره کي له رسوالله (ص) څخه رانقل شوي دي او هغه يې تل د حق سره او په قيامت کي پر خلکو باندي حجت معرفي کړی دی.<br /> <br /> ==د اهل سنت مفسرونه او د امام علی (ع) فضايل په قرآن کي==<br /> <br /> د اهل سنت مفسرونه ګڼ شمېر آيتونه د امام علي (ع) په فضيلت کي ګڼلي دي:<br /> <br /> * رسول الله (ص) ټول هغه آیتونه چې د کرامت په باره کي دي پر علي (ع) باندي شامل وګڼل. &lt;ref&gt;محمد صالح حسینی ترمذی، مناقب مرتضوی، ۱۹مخ، د بمبئی چاپ، ۱۳۲۱ق.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> * کله چې د «خدای، جبرئيل او هغه د پام وړ مؤمن د هغه مرستندوی دي» (تحريم، ۴) آیه نازله شوه، رسول الله (ص) وفرمايل: د پام وړ مؤمن علي (ع) دی. &lt;ref&gt;ابن المغازلی، مناقب علی بن ابی طالب، ۲۶۹مخ، ۳۱ حديث، تهران، د مکتبه الاسلامیه خپراوي، ۱۴۰۲ق.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> * رسول الله (ص) هغه آیه چي مؤمنانو ته سپارښتنه کوي چې د رښتيا ويونکو سره واوسېږئ &lt;ref&gt;د توبې سوره، ۱۱۹ آیه.&lt;/ref&gt;، د امام علي (ع) او د خپل اصحابو په ټلوالي او ملګرتيا باندي تفسير کړ. &lt;ref&gt;حاکم الحسکانی، شواهد التنزیل، ۲ټوک، ۳۴۱ مخ، تهران، د ارشاد اسلامی خپرندوی، ۱۴۱۱ق.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> * هغه وخت چې هغه آیه نازله شوه چې پيغمبر يې ويروونکۍ وګڼل او ويې ويل چې د هرې ډلي لپاره به يو لارښوونکۍ وي[۵]&lt;ref&gt;د رعد سوره، ۷ آيه.&lt;/ref&gt;، رسول الله خپل لاس پر ټټر کېښود او ځان يې ويروونکۍ وښوول او بيا يې په خپل لاس علي (ع) ته اشاره وکړه او هغه يې د امت لارښوونکۍ وبلل. [۶]&lt;ref&gt;ابن شیرویه دیلمی، فردوس الاخبار، ۱ټوک، ۷۵ مخ، د دارالکتب العربی خپراوي، ۱۴۰۷ق.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> * د رسول اکرم (ص) څخه رانقل شوی دی چې علي (ع) يې د هغه آيت مصداق وګڼل&lt;ref&gt;شواهد التنزیل، ۲ټوک،۴۵۹مخ.&lt;/ref&gt; چې ايمان يې راوړی دی او صالح عمل يې ترسره کړی دی او د ښه ترينو مخلوقاتو څخه دی.&lt;ref&gt; د بينه سوره، ۷ آيه.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> * د اعراف د سورې ۱۸۱ آيې د نازلېدو نه وروسته پيغمبر(ص) د هدايت شوي ټولنې څخه مقصد علي (ع) او د هغه شيعيان وبلل.&lt;ref&gt;سلیمان بن ابراهیم قندوزی حنفی، ینابیع المودّه، ۱ټوک، ۱۲۸ مخ، قم، د شریف رضی خپرنوی، ۱۴۱۳ق.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> * د «وَالسَّابِقُونَ السَّابِقُونَ، أُولئِک الْمُقَرَّبُونَ؛ د مخکښو مخکښان هغه څوک دي چې خدای ته نژدې دي» (واقعه، ۱۰-۱۲)، د نازلېدو نه وروسته رسول الله (ص) د جبرئيل څخه رانقل کړ چې د هغه څخه مراد علي (ع) او د هغه شيعيان دي چې د جنت لورې ته ترټولو نه مخکي ځي او خدای ته نژدې کيږي.&lt;ref&gt;سبط بن الجوزی، تذکره الخواص، ۱۷ مخ، تهران، د نینوی خپرندوی.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> * نور آیتونه لکه د اکمال آیه، د لیله المبیت آیه، د ګوتمۍ بخښنې آيه، د مباهلې آيه او... هم د امام علي (ع) په شأن کي نازلې شوي دي.<br /> <br /> ==د اهل سنت روايتونه د امام علي (ع) په فضائل کي==<br /> <br /> د اهل سنت کتابونه د امام علي (ع) په فضيلت کي روايتونه رانقل کړي دي:<br /> <br /> * رسول الله (ص): «د علي (ع) نسبت ماته لکه د سر نسبت بدن ته دی».&lt;ref&gt; ابوبکر احمد بن علی الخطیب البغدادی، ۷ ټوک، ۱۲مخ، د بغداد تاریخ، بیروت، درالکتب العلمیه.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> * رسول الله (ص) په يو روايت کي علي (ع) ښه ترينه انسان وګڼل او که هر څوک هغه و نه مني کافر دی.&lt;ref&gt;فردوس الاخبار، ۳ ټوک، ۸۹ مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> * حضرت محمد (ص) د تبوک په جګړه کي امام علي (ع) ته په خطاب کي، هغه ځان ته د هارون په شان حضرت موسی (ع) ته وګڼل، پرته له دې چې د اسلام د پيغمبر څخه وروسته به بل پيغمبر نه وي.&lt;ref&gt; د بغداد تاریخ، ۱۱ټوک، ۴۳۲ مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> * انس بن مالک رانقل کوي چې د پيغمبر سره و، چې علي (ع) راغۍ. پيغمبر (ص) وفرمايل: «زه او علي د قيامت په ورځ پرامت باندي حجت يو».&lt;ref&gt;د بغداد تاریخ، ۲ټوک، ۸۸ مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> * ام سلمه د پيغمبر مېرمنې د رسول الله (ص) څخه رانقل کړی دی چې هر وګړی علي (ع) ته ښکنځل وکړي ما ته يې ښکنځل کړی دی او هر څوک ما ته ښکنځل وکړي خدای ته يې ښکنځل کړی دی.&lt;ref&gt; ابن حسام الدین هندی، کنز العمال، ۱۱ټوک، ۶۰۲ مخ، ۳۲۹۰۳حديث، بیروت، د مؤسسه الرساله خپراوي، ۱۴۱۳ق.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> * ابن عباس د رسول الله (ص) څخه رانقل کړی دی چې د علی (ع) سره مينه، ګناهونه له مينځه وړي لکه څنګه چي اور بوټي له مينځه وړي.&lt;ref&gt;د بغداد تاريخ، ۴ټوک، ۱۹۵مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> * پيغمبر (ص) وفرمايل علی (ع) د حق سره دی او حق د هغه سره دی، دغه دواړه يو له بل څخه نه بېليږي تر څو د کوثر پر حوض باندي حاضر شي.&lt;ref&gt;ابن ابی بکر هیثمی، مجمع الزوائد،۹ټوک، ۱۳۴مخ، بیروت، د دارالکتب العربی خپراوي، ۱۴۰۲ق.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==سر چينې==<br /> {{پانویس|۲}}<br /> <br /> <br /> [[fa:فضایل امام علی(ع) در کلام اهل‌سنت]]<br /> [[ar:فضائل الإمام علي(ع) في مصادر السنية]]<br /> [[en:Virtues of Imam Ali (a) in Sunni Sources]]<br /> [[fr:Vertus de l'Imam Ali (a) dans les sources des sunnites]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D9%85%D8%B1%D9%8A%D9%85_(%D8%B3)_%D8%AD%D8%A7%D9%85%D9%84%D9%87_%DA%A9%DB%90%D8%AF%D9%84&diff=336 2022-12-25T14:39:59Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> حضرت مريم په حضرت عیسی (ع) باندي څنګه حامله شوه؟ آیا حضرت عیسی (ع) د فرښتې سره د واده یا د فرښتې د ساه ورکولو له لارې رامینځته شوی دی؟<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> د قرآني آيتونو له مخې، حضرت مريم د عادي رودې نه پرته حامله شوې ده. قرآن د حضرت مريم حامله کېدل د «فنفخنا؛ ساه مو ورکړل» په جمله کي ياد کړی دی او د حضرت آدم (ع) په څېر د عیسی (ع) پیدا کېدل یوه معجزه بللې ده. سربېره پر دغو قرآني آيتونو باندي، په رواياتو کې هم راغلی دی چې حضرت مريم د جبرئيل په ساه ورکولو سره حامله شوې ده او هيڅ ډول جنسي اړيکه نه ده ترسره شوې. <br /> <br /> کله چې د حضرت مریم (س) د حامله کېدلو زېرۍ د جبرائیل لخوا ورته ورکړ شو، مریم (ع) حیرانه شوه او دا ځواب يې واورېده چې دا کار د خدای لپاره اسانه ده.<br /> <br /> ==د جبرائيل ښکاره کېدل پر حضرت مريم باندي== <br /> <br /> حضرت مریم (س) په بیت المقدس کې يوځای دعبادت لپاره غوره کړه.&lt;ref&gt;علامه طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ۱۳۷۹ ل، ‏۱۴ټوک، ۳۵ مخ&lt;/ref&gt; خدای هغه څوک مریم ته ورولېږل چې قرآن د هغه نه د روح په نامه ياد کړی دی. &lt;ref&gt;د مریم سوره، ۱۷آیه.&lt;/ref&gt; ډېرو مفسرینو دا روح جبرائیل بللی دی. جبرائیل (ع) مریم ته د انسان په بڼه ښکاره شو&lt;ref&gt;مکارم شیرازی، د نمونې تفسير، ۱۳۷۴ل، ۱۳ټوک، ۳۶مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> مريم (س) د هغه په ليدو ووېرېدل او ويې ويل: زه له تا څخه په خداى باندي پناه وړم &lt;ref&gt;دمریم سوره، ۱۸آیه.&lt;/ref&gt; جبرائيل ځان د خداى رسول او لېږل شوی معرفي کړ او هغې ته يې زېرۍ ورکړ چې خداى غواړي تا ته يو پاک زوئ درکړي &lt;ref&gt;د مریم سوره، ۱۹آیه.&lt;/ref&gt;. هغه زوئ چې نوم يې عيسی بن مریم دی او په دوو نړيو کي مخور او د مقربانو څخه دی &lt;ref&gt;د آل‌عمران سوره، ۴۵آیه.&lt;/ref&gt;. مريم وويل: زه څنګه کولای شم چې ماشوم ولرم حال دا چې هيڅ سړی زما سره په تماس کي شوی نه دی &lt;ref&gt;د مریم سوره، ۲۰آیه.&lt;/ref&gt;. پرښتې هغې ته ډاډ ورکړ او ويې ويل چې دا کار د خداى لپاره اسان دى &lt;ref&gt;د مریم سوره، ۲۱آیه.&lt;/ref&gt; .<br /> <br /> ==د فرښتې ساه ورکول==<br /> <br /> مريم حامله شوه او قرآن د هغې د حامله کېدنې څرنګوالي ته پوره توضيح نه دی ورکړی&lt;ref&gt;سوره مریم، ۲۲آیه.&lt;/ref&gt; او يوازې د «فنفخنا؛ موږساه ورکړل» &lt;ref&gt;د تحریم سوره، ۱۲آیه.&lt;/ref&gt; په جمله کي د هغه څخه یاد کړی دی. د قرآن له آيتونو څخه لاس ته راځي چې د حضرت عيسى (ع) پيدايښت له نورو انسانانو سره توپير درلود او د معجزې په بڼه و؛ قرآن عیسی (ع) د حضرت آدم (ع) په څیر ګڼلی دی«د عيسی پيدايښت خدای ته د آدم د پيدايښت په څېر دی» (آل عمران: ۵۹) او دواړه بې پلاره زیږیدلي دي &lt;ref&gt;مکارم شیرازی، د نمونې تفسير، ۱۳۷۴ل، ۲ټوک، ۵۷۶ مخ.&lt;/ref&gt; په دې معجزه کې مریم (س) د مور په توګه خپله دنده پرته له دې چې د نارینه جنس سره اړیکه ولري، تر سره کړه. &lt;ref&gt;جعفری، یعقوب، د کوثرتفسیر، بی‌نيټه، ۳ټوک، ۴۴مخ.&lt;/ref&gt; خدای د مریم په اړه فرمایی: «مَرْیَمَ ابْنَتَ عِمْرانَ الَّتِی أَحْصَنَتْ فَرْجَها فَنَفَخْنا فِیهِ مِنْ رُوحِنا؛ همدا راز د عمران لور مريم ته چې خپله رحم يې پاکه ساتلې وه او موږ په هغې کې له خپل روح څخه ساه ورکړه.» (تحريم: ۱۲)<br /> <br /> روايتونه پر دې باندي تصريح کړی دی چې د حضرت مريم حامله کېدل يوازې د ملائکې د ساه ورکولو له امله رامنځته شوې او جنسي اړيکه نه ده ترسره شوې.امام باقر (ع) وفرمايل: جبرائيل د مريم ګرېوان ونيول او په هغه کې يې ساه ورکړه. &lt;ref&gt;طبرسى فضل بن حسن، مجمع البيان فى تفسير القرآن، ۱۳۷۲ل، ۶ټوک، ۷۸۹مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> آيت الله مکارم شيرازي د نمونې په تفسير کښې دې حقيقت ته پاملرنه ورکړې ده چې د حضرت عيسى (ع) د پيدايښت په باره کښې په قرآني آيتونو کي د « يَخْلُقُ؛ پيدا کوي» کلمه يې کارولې ده&lt;ref&gt;د آل‌عمران سوره، ۴۰ آیه.&lt;/ref&gt;، حال دا چې د یحیی (ع) د پیدایښت په اړه په څو مخکي آیتونو کې د« يَفْعَل؛ ترسره کوي» کلمه يې راوړې ده. دغه مفسر احتمال ورکوي چې دا توپير، د دغو دوو پيغمبرانو د پيدايښت توپير ته اشاره لري چې يو يې په عادي ډول او بل يې په غير معمولي ډول پيدا شوى دى.&lt;ref&gt;مکارم شیرازی، د نمونې تفسير، ۱۳۷۴ل، ۲ټوک، ۵۵۲مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==سرچېنې==<br /> {{پانویس|۲}}<br /> <br /> [[fa:باردار شدن حضرت مریم]]<br /> [[ar:حمل السیدة مریم علیها السلام]]<br /> [[en:Conception of Mary (a)]]<br /> [[es:Embarazo de Santa María]]<br /> [[fr:Grossesse de Maryam (a)]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF%D8%AE%D8%AF%D8%A7%DB%8C_%D9%BE%DB%90%DA%98%D9%86%D8%AF%D9%86%DB%90_%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AA&diff=335 2022-12-25T14:35:49Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> خدای پېژندنه څه اهميت او ضرورت لري؟ خدای پېژندنې ته نه ورکړنه څه پايلې لري؟<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> اسلامی متکلمانو د خدای پېژندنې د ضرورت لپاره پر دوه دلیلو باندي استناد کړی دی. د پيغمبرانو په رښتيا ويلو سره د آخرت احتمالي عذاب ته پام (د احتمالي ضرر مخنیوی) او د هغو نعمتونو شکر کول چې يوازي د خدای په پېژندنې سره ممکن دی (د منعم د شکر وجوب). د بشر په ټوله تاریخ کي خدای ته د انسان پاملرنه او دانسان نفسانی تمایل د شتون د مبدأ د پېژندنې لپاره، د خدای د پېژندنې اهميت ته لوړوالی ورکړی دی. <br /> <br /> ==د خدای د پېژندنې اهميت==<br /> د شتون د مبدأ پېژندنه تل د بشر د اندېښنو څخه يوه اندېښنه ده او د ديني ډول ډول ډير کتابونه او ليکنې د خدای د توصيف او د انسان او نړۍ سره د هغه د اړيکې په باره کي ورکړنه کړې ده. <br /> <br /> د خدای د پېژندنې اهميت د انسان په وګړيز او ټولنيزو آثارو کي هم کولای شو تر پاملرنې لاندي وګرځوو. په دې کي شک نشته چې د هغه انسان ژوند چې خدای پېژني د يو بې خدایه انسان د ژوند سره بنسټيز توپير لري. همدا راز د هغه دوه خدای باوره انسانانو د ژوند تر منځ چې د خپل خدای په باره کي دوه ډوله تصوير لري، بنسټېز توپير پکي ليدل کيږي. او دا ټوله له دې کبله ده چې پر خدای باندي د انسان اعتقاد او هغه برداشت چې د خدای د صفتونو څخه لري، د هغه د ژوند پرمختلفو څانګو او د هغه په هڅونو، نیتونو، قضاوتونو او کړنو باندي بشپړه اغېزه لري او په يوه خبره، د هغه ژوند ته يو ځانګړۍ معنا او مفهوم ورکوي او ځانګړۍ شخصيت او هويت ورته په ډالۍ راوړي. <br /> <br /> ==د خدای پېژندنې ضرورت==<br /> <br /> د خدای د پېژندنې يو پړاو په فطري توګه د انسانانو په خټه کي ځای نيولۍ او د هغه د شتون سره اخښل شوی دی. دغه فطري پېژندنه، د انسان لپاره يوازي د خدای د پېژندنې د ودې او لوړوالۍ لپاره زمينه ايجادوي. سره له دې اسلامي متکلمان د خدای پېژندنې په لار کې د حرکت پر لزومتيا باندي ټينګار کړی دی او دلیلونه يې د خدای پېژندني پر ضرورت باندی درولې دي.&lt;ref&gt;په ځينو کلامی سرچينو کي دا بحث د «وجوب النظر» (د انديښنې کولو ضرورت) تر نامه لاندي راغلی دی. د امامیه او معتزله متکلمانو په نظر دغه وجوب، عقلی وجوب دی او اشاعره د هغه وجوب شرعي ګڼي. وګورئ: علامه حلي، کشف المراد، ۲۶۰ او ۲۶۱ مخونه؛ السیوري، جمال الدين مقداد بن عبدالله (فاضل مقداد)، ارشاد الطالبین الی نهج المسترشدین، ۱۱۱- ۱۱۳ مخونه.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ===د محتمل ضرر مخنيوۍ===<br /> <br /> هر انسان چې د الهي پيغمبرانو له ظهور او د خدای پرستښ ته د هغوئ له بلنې څخه خبرتيا ولري، د هغه په ماغزه کي دا احتمال منځ ته راځي که پيغمبران په خپله بلنه کي رښتين وي، دغه سړۍ د هغو تکالیفو او دندو په نه کړنو سره چې پيغمبران راوړي دي، په عقاب او کیفر باندی به اخته شي او له دې خوا نه ستر ضرر او تاوان پر هغه باندي وارديږي. له بلی خوا نه عقل دا حکم کوی چې انسان تر هغه ځایه چې کولای شي د ضرر او کیفر سره د مخامخ کېدو څخه باید ډډه وکړي حتي که یوازي د هغه احتمال ورکړي.<br /> <br /> نو له دې کبله د هر انسان په باره کي دا احتمال شتون لري چې د دين څخه د نه لاروي کولو په خاطر به په عذاب او عقاب باندي اخته شي او له هغه ځايه چې عقل د هغه زيان او ضرر مخنيوۍ چې له کفر څخه لامليږي لازم ګڼې، دا حکم کوي چې انسان د خدای د شتون او د هغه د اوصافو په باره کي بايد تحقيق او اندېښنه وکړي تر څو که په واقعي توګه خدای شتون درلود او د پيغمبرانو بلنه رښتيا وه، وکولای شي د هغوې نه په لاوروي سره د الهی عقاب څخه ځان وژغوري.<br /> <br /> ===د منعم د شکر وجوب===<br /> په دې کي شک نشته چې انسان په خپل ژوند کي د ډيرو نعمتونو څخه برخمن دی. له بلې لورې، د انسان عقل د «منعم» (نعمت ورکونکی) څخه مننه يو لازم کار ګڼي، نو پر انسان باندي لازم دی چي د نعمت ورکونکۍ شکر وکړي او له هغه ځایه چې د يو موجود شکرکول د هغه د پېژندنې سره تړاو لري، د انسان عقل حکم کوي چې بايد د حقیقی منعم (چې همغه خدای دی) د پېژندنې په لار کي ګامونه پورته کړي.<br /> <br /> ==سرچينې==<br /> <br /> [[fa:ضرورت خداشناسی]]<br /> [[ar:وجوب معرفة الله تعالی]]<br /> [[en:Necessity of Knowing God]]<br /> [[es:La necesidad del teísmo]]<br /> [[fr:Nécessité de la connaissance de Dieu]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AC%D9%86%D8%AA_%D8%A7%D9%88_%D8%AF_%D9%87%D8%BA%D9%87_%D8%AA%D9%88%D8%B5%DB%8C%D9%81_%D8%AF_%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86_%D9%BE%D9%87_%D9%85%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF_%D8%AA%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%D8%B1%D9%87&diff=334 2022-12-25T13:52:10Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> ولي هر هغه شی چې اعرابو ۱۴۰۰ کاله مخکی خپلې آرزوګانی د مدینه فاضلې په توګه تصور کول، په قرآن کي کټ مټ د جنت په توګه توصيف شوی دی؟ اوس که چيري د نړۍ د ښکلي سيمو ميشتو کسانو ته د اسلام نظر د جنت په باره کي وويل شي څه شی به ووايي؟ آیا دوئ به و نه وايي چې موږ په خپل هېواد کي داسي جنتونه ډېر لرو او د اسلام جنت ته اړتيا نه لرو؟<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> رښتينۍ جنت د انسان له تصور نه وتلۍ دی او قرآن او روایتونه د جنت په توصيف کي د محدودانسان لپاره مجبور دی چې د انسان د پوهې وړ مصداقونو څخه ګټه واخلي. قرآن کلي معيارونه ښودلي دي چې په جنت کي هر څه وغواړئ ستاسو لاس ته در رسيږي. همدا رنګه قرآن د انسان نهايي موخه د جنت نعمتونو ته رسېدل نه بولي بلکه اصلی موخه او هدف د خدای رضايت ته رسېدل بولي.<br /> <br /> جنت او دوزخ د انسان د مادي اعمالو تجسم بلل شوی دی. هر وګړۍ په آخرت کي د خپل اعمالو سره مخامخ کيږي او نه شي کولاي د هغه په وړاندي د بې اړتياوي ادعا وکړي. نو کولای شو د ټولو انسانانو لپاره د اسلام له جنت څخه خبرې وکړو او دوئ اسلام ته راوبولو؛ بې له دې نه چې د ځمکنې بڼو او منظرو او الهي جنت په منځ کي منافات شتون ولري.<br /> <br /> ==د آخرت د وصف ناممکنتيا==<br /> <br /> انسانان په محدوده نړۍ کي ژوند کوي. او ټوله تصورات په همدې چوکاټ کي ځای لري او د جنت حقیقت زموږ د پوهې او درک څخه بهر دی. په پايله کي هغه تعبيرونه چې په قرآن او روایتونو کي د جنت په باره کي ويل شوي دي د دې لپاره دي چې موږ وکولای شو له هغو نه يوه ذره درک کړو. اما رښتنۍ او حقیقي جنت زموږ له تصور څخه ډېر لوړ او وتلۍ شی دی.<br /> ځيني عالمان دا شۍ د مور په رحم کي جنین ته ورته‌والۍ ورکوي. د هغه جنين لپاره چې د مور په رحم کي ژوند کوي، د دې نړۍ ښکلتياوي د ويلو وړ نه دی. حال دا چې دغه جنين بې له خپل د مور رحم بل شی نه دی ليدلی او د خپل د مور له بهر څخه هيح درک نلري او حتي که ټول هغه شيان چه د رحم په بهر کي دي هغه ته وصف شي هيڅ تصور د هغه باره کي نه شي موندلای. <br /> <br /> ==د آخرت تل پاتېدل==<br /> <br /> د انسان ليدنه نباید د دنيا د عمر په اندازه لنډ وي، بلکه د انسان لیدنه باید د هغه ابدیت او تل پاتې ژوند په نظر کي ونيسي. د اسلام له نظره انسان وروسته له مړينې له منځه نه ځي؛ يوازي له دې نړۍ څخه بلې نړۍ ته انتقال مومي. که چيري د انسان لپاره هوساينه او رفاه وټاکل شي، په دې دنيا کي د يوې سيمې ټاکل عاقلانه نه ده؛ ځکه په دې دنيا کي چې هر څومره ښکلۍ او ښه هواداره ځای شتون ولري يواځي د عمر د محدود کلونو لپاره بس دی، اما قرآني جنت د انسان د تل پاتې او ابديت لپاره وعده ورکړ شوې ده. <br /> <br /> ==د جنت لوړتره نعمتونه==<br /> <br /> قرآن د جنت او د هغه د نعمتونو په باره کي ملاکونه بيان کړي دي: <br /> <br /> «... وَلَكُمْ فِيهَا مَا تَشْتَهِي أَنْفُسُكُمْ وَلَكُمْ فِيهَا مَا تَدَّعُونَ۝نُزُلًا مِنْ غَفُورٍ رَحِيمٍ۝؛ ستاسو لپاره په تل پاتې جنت کي هر څه چې وغواړئ او د هغه اشتها ولرئ چمتو او تياردی. د غه د بخښونکۍ او مهربان خدای وسېلې د پذيرايي لپآره دي.»(فصلت ۳۱ -۳۲) <br /> «وَعَدَ اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَمَسَاكِنَ طَيِّبَةً فِي جَنَّاتِ عَدْنٍ ۚ وَرِضْوَانٌ مِنَ اللَّهِ أَكْبَرُ ۚ ذَٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ؛ خدای د باایمانه سړو او ښځو لپاره د جنتونو وعده يې ورکړې ده چې د هغو تر ونو لاندي بيالې بهيږي او په هغه کي تل پاتې دی او پاک سرایونه يې په تل پاتې جنتونو کي او د خدای رضوان او رضايت له هر شی نه غټ دی دغه هماغه ستر بریاليتوب دی» (توبه، ۷۲). <br /> <br /> سربېره پر دې شيانو د مؤمنانو اصلی انعام در خدای رضايت او خوښېدل دی چې تر ټولو نورو نعمتونو څخه لوړدی اود دنيا د هېڅ ډول نعمت سره د مقايسې وړ نه دی. <br /> <br /> ==د اعمالو تجسم==<br /> <br /> جنت د بندګانو د عبادت په وړاندي انعام نه دی، بلکه جنت او دوزخ پخپله زموږ عملونه دی (د اعمالو تجسم). نو انسان په آخرت کي هرومرو د خپلو عملونو سره مخامخ کيږي او هيڅ څوک نشي کولای د هغه په وړاندي د بی اړتيايي ادعا وکړي. <br /> «... الْيَوْمَ تُجْزَوْنَ مَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ؛ نن هماغه عملونه چې مو مدام ترسره کول تاسوته انعام ورکول کيږي» (جاثيه، ۲۸). <br /> په دې آيه کي راغلی دی چې هغه شی مو چې ترسره کول تا سو ته درکول کيږي نه دا چې د هغو شيانو په وړاندي چه مو ترسره کړي دي تا سو ته انعام درکړي. هغه شی چې ددې قرآني بیان څخه نتیجه اخیستل کیږي دا دی چې زموږ همدغه عمل يا جنت دی او يا دوزخ.<br /> <br /> نو دا امکان شته چې انسان د ځمکې په ښکلۍ ترينه سيمه کي ژوند وکړي اما له دې ژوند څخه هغسې نارازه وي چې ګواکي په دوزخ کي ژوند کوي. په مقابل کي ممکن دی چې در عربستان په سوځوونکۍ بیدیا کي ژوند وکړي، اما له دې امله چې زړه او عمل يې د خدای سره دی او پوهيږي چې د یو ستر هدف او موخې لپاره ژوند کوي، د هغه لپاره دغه ژوند داسي خوږ دی چې ګواکي په جنت کې ژوند کوي. ځکه پوهيږي چې ټولې بلاګاني او مصيبتونه که اصلي هدف ته د رسېدلو لپاره یعني خدای ته د نژدې والی لپاره وي، نه يواځې دغه کړاوونه خوږونکي نه دي بلکه خالصه ښکلتيا ده. <br /> <br /> نو کولای شو ټولو انسانانو ته د اسلام د جنت څخه خبرې وکړو او هغوئ اسلام ته راوبولو،بې له دي نه چې د ځمکنې باغونو او منظرو او د الهی جنت تر منخ منافات شتون ولري. همغسې چې وينو په دې هېوادونو کي مسلمانان د ځمکنې جنت او الهي جنت ترمنځ تقابل او تضاد نه ويني.<br /> <br /> <br /> [[fa:توصیف بهشت با تصورات محدود انسانی]]<br /> [[ar:وصف الجنة بالخيال البشري المحدود]]<br /> [[en:Describing Paradise by Limited Human Imaginations]]<br /> [[es:Descripción del paraíso con la imaginación limitada del ser humano]]<br /> [[fr:Décrire le Paradis avec une imagination humaine limitée]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%88_%D8%AF_%D8%B2%D9%8A%D8%A7%D8%B1%D8%AA_%D8%AB%D9%88%D8%A7%D8%A8&diff=331 2022-12-06T06:31:53Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> آیا د امامانو د قبرونو زیارت کول ثواب لري؟ زيارت کوونکۍ د دې زيارت څخه څه شی لاسته راوړي؟<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> د شیعیانو په عقيده د اهل بیت (ع) او د شیعه امامانو د قبرونو زیارت کول، د الهي اولیاوو او د امامانو د اولادې زیارت کول ډیر فضیلتونه او ثوابونه لري. په ایمان کي استقامت، د ګناهونو بخښنه، د رسول الله (ص) شفاعت، د جنت له نعمتونو څخه برخمن کیدل، په جنت کې له اهل بیت (ع) سره ملګرتیا، د نیکو اعمالو وزن زیاتېدل او د قیامت په ورځ آسانه حساب ورکول له هغو انعامونو څخه دي چې په دې برخه کې يې ژمنه ورکړه شوې ده.<br /> <br /> ==د امامانو د زيارت حقيقت==<br /> <br /> د معصومو (ع) زیارت کول ډېر فضیلتونه او ثوابونه لري او دا زیارتونه په حقیقت کې له هغوئ سره زموږ د مینې نښه ده.<br /> <br /> امام باقر(ع) له رسول الله(ص) څخه روایت کوي، چې هغه حضرت امام علي(ع) ته وویل: «ای ابوالحسنه، بې شکه خدای ستا او ستا د اولادونو قبرونه د جنت د ځمکو څخه يوه ځمکه ګرزولې ده او خدای د نجيبو او د خپل د اولياوو زړونه ستاسو لورې ته ګرزولې دي، نو څوک چې په دوئ کې د خدای د رضا لپاره ستاسو د قبرونو زیارت وکړي، پوه شه چې اې علي! دوئ زما د شفاعت لپاره ځانګړي کيږي او د کوثر د حوض تر څنګ پر ما باندي وارديږي او په جنت کي زما زیارت کوونکي دي. بيا يې وفرمايل: څوک چې ستا د قبرونو زيارت وکړي د ۷۰ حجونو ثواب لري او د مور څخه د پيدا شوی ماشوم په شان له ګناهونو څخه پاکيږي».&lt;ref&gt;نوری، مستدرک الوسائل، ۱۴۰۸ق، ۱۰ټوک، ۲۱۵مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> همدا رازامام صادق (ع) وفرمایل: «هیڅوک نشته چې زموږ او زموږ د قبرونو زیارت وکړي مګر دا چې خدای به هغه په خپل بخښنه او رحمت کې غرق کړي او ګناهونه به یې وبخښي» &lt;ref&gt; نوری، مستدرک الوسائل، قم، مؤسسه آل البیت لإحیاء التراث العربی، لمړی چاپ، ۱۴۰۸ق، ۱۰ټوک، ۳۵۱مخ. &lt;/ref&gt; نورو رواياتونه هم رانقل شوي دي چې د ټولو امامانو زيارت ارزښتناک او د ثواب لرونکي بللي دي. البته د شیعه امامانو د هر يو د زیارت په اړه هم روایتونه رانقل شوي دي.<br /> <br /> ==د امام علي (ع) زيارت==<br /> <br /> امام صادق (ع) وفرمايل: «څوک چې د اميرالمؤمنين علي (ع) زيارت وکړي په داسې حال کې چې د هغه په حق باندي پوه وي او د تکبر او مجبورتيا له لورې نه وي، خدای د هغه لپاره د زرو شهيدانو اجر ليکي او د هغه تېر او راتلونکي ګناهان بخښي او د ایمان راوړونکو سره محشور کيږي او حساب پر هغه باندي آسانه ګرځي»&lt;ref&gt;نوری، مستدرک الوسائل، ۱۴۰۸ق، ۱۰ټوک، ۲۱۳مخ. &lt;/ref&gt;او په بل روایت کې فرمایلي دي: «جنت د هغه لپاره دی»&lt;ref&gt;نوری، مستدرک الوسائل، ۱۴۰۸ق. &lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==د امام حسن مجتبی (ع) زیارت==<br /> <br /> پېغمبراکرم (ص) امام حسن (ع) ته په خطاب کي وفرمايل: «هر څوک چې ستا له مړينې وروسته ستا يا پلار او ورور زیارت وکړي، جنت د هغه لپاره دى».&lt;ref&gt;نوری، مستدرک الوسائل، ۱۴۰۸ق، ۱۰ټوک، ۳۵۰مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==د امام حسين (ع) زيارت==<br /> <br /> *امام صادق (ع) وفرمايل: «هر مؤمن چې د حسين (ع) قبر ته ولاړ شي (زیارت یي وکړي) په داسې حال کې چې د هغه په حق باندي پوه وي د اختر د ورځ نه پرته په نورو ورځو کې به شل حجونه او شل بشپړه او منل شوې عمره او د پيغمبر يا عادل امام سره شل جهاد به ورته وليکل شي. او هر څوک چې د اختر په ورځ د هغه زیارت ته لاړ شي د هغه لپاره به د سلو حجونو، او عمرو او د جهاد ثواب ولیکل شي او هر څوک چې د عرفې په ورځ د هغه زیارت ته ولاړ شې د هغه لپاره د زرو حجونو، عمرو او زرو جهاد ثوابونه لیکل کیږي».&lt;ref&gt;شیخ صدوق، أمالی، د آیت الله کمره ای ژباړه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، شپږم چاپ، ۱۳۷۶ل، نه ويشتمه ناسته، ۱۴۳مخ. &lt;/ref&gt;<br /> <br /> *امام موسی بن جعفر (ع) وفرمايل: «هر څوک چې په پوهه او معرفت سره د حسین (ع) د قبر زیارت وکړي، خدای د هغه تېر او راتلونکي ګناهونه بخښي».&lt;ref&gt;صدوق، أمالی، د کمره ای ژباړه، ۱۳۷۶ل، نه ويشتمه ناسته، ۱۴۲مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> *امام صادق (ع) وفرمايل: «که خلک وپوهېږي چې د امام حسين (ع) په زيارت کې څه شی شته؛ نو د حسين (ع) د زيارت لپاره به په تورو یو د بل سره جنګېدل او د زيارت لپاره به يې خپل مالونه خرڅول. فاطمه الزهرا (س) په داسې حال کې چې له هغې سره زر انبياء، زر صالحين، زر شهيدان او په زرګونو ملائکې دي، د حسين بن علي (ع) زيارت کوونکو ته د رحمت په سترګه ګوري او له خدايه د دغو خلکو لپاره د هر خير غوښتنه کوي». &lt;ref&gt;نجفی، محمد جواد، د حضرت امام حسین(ع) ژوندون، تهران، دارالکتب الاسلامیه، دريم چاپ، ۱۳۶۴ل، ۲۵۷مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==د امام محمد باقر(ع) زيارت==<br /> <br /> هشام بن سالم وايي چې یو سړی امام صادق (ع) ته راغی او پوښتنه یې وکړه: «آیا زه ستا د پلار زيات وکم؟ حضرت وفرمايل: څوک چې زما د پلار زيارت وکړي، د هغه لپاره جنت دی».&lt;ref&gt;نوری، مستدرک الوسائل، ۱۴۰۸ق، ۳۵۱مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==د امام موسی کاظم (ع) زیارت==<br /> <br /> د امام کاظم (ع) د زيارت په باره امام رضا (ع) په يوه روايت کي وفرمايل: «هرڅوک چې په بغداد کې زما د پلار زيارت وکړي لکه هغه څوک دی چې د اميرالمؤمنين علي (ع) او د رسول الله (ص) زيارت يې کړی وي. (یعنی د هغوئ د زيارت ثواب لري).&lt;ref&gt;نوری، مستدرک الوسائل، ۱۴۰۸ق، ۳۵۲مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==د امام رضا (ع) زيارت==<br /> <br /> د امامانو په وینا کې د امام رضا (ع) په زیارت باندې زیات ټينګار شوی دیِ؛ ځکه چې هغه حضرت په غريبي او جلا وطنې کي شهيد شواو په مدینه کښې نه ؤ او له خپلو خپلوانو نه ليرې ؤ؛ له همدې امله معصومو امامانو (ع) غوښتل چې خلک دې ته وهڅوي چې طوس (مشهد) ته ولاړ شي او پرې نه ږدي چې د حضرت (ع) یادونه هېره شي.<br /> <br /> ==د امامانو د اولادونو زيارت== <br /> <br /> د امامانو په احادیثو کې د ځینو امام زاده ګانو د زيارت په اړه لکه عبدالعظیم حسني په رۍ او فاطمه معصومه په قم کې روایتونه راغلي دي:<br /> <br /> ===عبدالعظیم حسنی===<br /> <br /> عبدالعظیم حسني (۲۵۲ ق) چې په شاه عبدالعظیم باندي مشهور دی، د حسنی عالمانو او ساداتو او د حدیثو له راویانو څخه و. د هغه نسب د څلورو منځګړو له لارې امام حسن مجتبی (ع) ته رسیږی. شیخ صدوق د هغه د قبر د زیارت په باره کي دا روایت رانقل کړی دی چې د رۍ د خلکو څخه يو سړی امام هادی (ع) ته راغی او ویې ویل: ما د حضرت سید الشهداء زیارت وکړ. امام (ع) وفرمايل: د عبدالعظيم د قبر زيارت کول ثواب چې ستاسو په سيمه کي دی د هغه چا په شان دی چې د حسين بن علي (ع) د قبر زيارت يې کړی وي.&lt;ref&gt;صدوق، محمد بن علی، ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، الشریف الرضی، ۱۳۶۸ل، ۹۹مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===فاطمه معصومه (س)===<br /> <br /> حضرت معصومه (س) د امام کاظم (ع) لور او د امام رضا (ع) خور ده. هغې د امام رضا (ع) د ليدنې لپاره ايران ته ولاړه، په لاره کي ناروغه شوه او په قم کښې وفات شو. په قم کې د هغه د زيارت په اړه داسې روایت شوی دی:<br /> <br /> *امام رضا علیه السلام وفرمایل: «څوک چې د فاطمې بنت موسی بن جعفر زیارت وکړي په داسې حال کې چې د هغې په حق باندي پوه وي، نو د هغه لپاره جنت دی». &lt;ref&gt;نوری، مستدرک الوسائل، ۱۴۰۸ق، ۱۰ټوک،۳۶۹مخ. &lt;/ref&gt;<br /> <br /> *امام صادق (ع) وفرمايل: «د هغې زيارت د جنت سره برابر دی».&lt;ref&gt;نوری، مستدرک الوسائل، ۱۴۰۸ق، ۱۰ ټوک، ۳۶۸مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==د لا ډېرې مطالعي لپاره==<br /> * منتهی الآمال، ۱ټوک، شیخ عباس قمی، د ريم امام أبا عبدالله الحسین ژوندون.<br /> * حسيني حماسه ، شهید مرتضی مطهری.<br /> <br /> ==سرچينې==<br /> <br /> [[fa:ثواب زیارت ائمه(ع)]]<br /> [[es:Recompensa por visitar a los Imames Infalibles]]<br /> [[fr:Récompense de la visite pieuse des Imams (a)]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86_%D8%AF_%D8%A8%D8%B1%D8%AE%D9%84%DB%8C%DA%A9_%D8%A8%D8%AF%D9%84%D9%88%D9%86_%D8%AF_%D9%8A%D9%88%D9%87_%DA%AB%D9%86%D8%A7%D9%87_%D9%BE%D9%87_%D8%AA%D8%B1%D8%B3%D8%B1%D9%87_%DA%A9%DB%90%D8%AF%D9%88_%D8%B3%D8%B1%D9%87&diff=330 2022-12-06T06:24:03Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> آیا يوه ګناه کولای شي د يو چا سرنوښت ته بدلون ورکړي؟<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> <br /> <br /> دانسانانو کړنه پر برخلیک باندي اغېزه لري او کولای شي د هغه د اړولو سبب وګرځي. ځينې ګناهونه لکه د خپلوانو سره د اړيکې غوڅول، په درواغ سره قسم خوړل او ظلم او تېرۍ کول د هغو ګناهانو څخه شمېرل شوي دي چې د انسان دنیایی برخلیک ته بدلون ورکوي. همدا راز ځينې ګناهونه لکه په عمدې توګه وژل، د انسان اخروی برخلیک اړوي او انسان د تل لپاره دوزخي ګرځوي. دغي اغيزې په دې شرط شتون لري چې انسان بې له توبې نه او د حق العبد د نه خلاصون سره له دې دنيا څخه ولاړ شي.<br /> <br /> سربېره پر ګناهانو، ښه او نيکې کړنې لکه صله رحم یعنې د خپلوانو سره د اړيکې ساتل هم کولای شي چې د انسان سرنوښت واړوي او د انسان په نېکمرغۍ کي اغېزه ولري.<br /> <br /> ==د سرنوښت اړوېدل په دنيا کي==<br /> امام حسین (ع): «هرڅوک چې د خپل د مړيني له ځنډېدنې او د روزي له زياتوالي څخه خوشاله کيږي، خپلوانو ته دي ورسيږي او د هغوئ پوښتنو ته دي ولاړشي» (بحارالانوار، ۸۳ټوک، ۱۶۱مخ)<br /> <br /> د انسان تګ او کړنه کولای شي د انسان په سرنوشت او برخلیک کي اغېزمن وي او د هغه د اړولو سبب وګرځي. کله يو کار د خدای د رضايت سبب ګرځي او د وګړې سرنوښت ته بدلون ورکوي. د بېلګې لپاره د امام باقر (ع) د يو روايت پربنسټ ځينې خلک د صله رحم (د خپلوانو سره د اړيکې ساتل) له کبله بډای او شته من ګرځي. &lt;ref&gt;اصول کافی، د کمره ای، محمد باقر ژباړه، د اسوه خپرونه، ۱۳۷۵ل، ۵ ټوک، ۳۰۵- ۳۱۵ مخ. &lt;/ref&gt;<br /> <br /> ځينې ګناهونه هم شتون لري چې د انسان په برخلیک کي اغېزمن دي:<br /> <br /> *د امام صادق (ع) د یو روايت پراساس قطع رحم (د خپلوانو سره د اړيکې غوڅول) د انسان د عمر د لنډېدو سبب ګرځي.&lt;ref&gt;.اصول کافی، د کمره ای، محمد باقر ژباړه، د اسوه خپرونه، ۱۳۷۵ل، ۵ ټوک، ۳۰۵- ۳۱۵ مخ&lt;/ref&gt;<br /> * امام باقر (ع) وفرمايل: «درې خصلته شته چې څوک تر هغه وخته نه مري مګر دا چې د هغه په پايله باندي اخته شي: ظلم، قطع رحم او په درواغ قسم خوړل»&lt;ref&gt;اصول کافی، د کمره ای، محمد باقر ژباړه، د اسوه خپرونه، ۱۳۷۵ل، ۵ ټوک، ۳۰۵- ۳۱۵ مخ.&lt;/ref&gt;<br /> * امام صادق (ع) وفرمايل: «هرڅوک چې په دښمنۍ سره خپل پلار او مور ته وګوري حتی که پلار او مور يې پر هغه باندي ظلم هم کړی وي، خدای د هغه لمونځ نه مني» &lt;ref&gt;اصول کافی، د کمره ای، محمد باقر ژباړه، د اسوه خپرونه، ۱۳۷۵ل، ۵ ټوک، ۳۰۵- ۳۱۵ مخ&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==د سرنوښت اړوېدل په آخرت کي==<br /> <br /> د اسلامي زده کړو پر بنسټ، ځينې ګناهونه انسان د تل لپاره په دوزخ کي ځاي ورکوي. هرومرو دا په هغه صورت کي ده چې سړی بې له توبې نه له دنيا څخه ولاړ شي او که په دنيا کي توبه وکړي، اخروی اثرونه یې له منځه ځي او عذاب ځينې پورته کيږي.<br /> <br /> د دې ډول ګناهانو لپاره ځينې بيلګې ياد شوي دي:<br /> <br /> *قرآن فرمايي: «او هرڅوک يو مسلمان په عمدي توګه ووژني، سزايې دوزخ دی او د تل لپاره په هغه کي به واوسيږي او خدای پر هغه باندي خواشينۍ کيږي او د خپل له رحمت نه يې ليري کوي او ډېرستر عذاب د هغه په انتظار کي دی.» (نساء: ۹۳) د مسلمان وژنه د سترو ګناهانو څخه دی او کولای شي د انسان سرنوشت په آخرت کي واړوي او انسان د تل لپاره دوزخي کړي.<br /> <br /> *هغه څوک چې «ربا» خوړي، د قرآن د آیاتو پر بنسټ د خدای او رسول په وړاندي په جګړه کي درېدلی دی.&lt;ref&gt;د بقرې سوره، ۲۷۹ آیت.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==سرچينې==<br /> [[fa:تغییر سرنوشت انسان با انجام یک گناه]]<br /> [[es:Cambio del destino del ser humano al cometer un pecado]]<br /> [[ur:صرف ایک گناہ سے پوری قسمت کا الٹ جانا]]<br /> [[fr:Changer le destin humain en commettant un péché]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D8%A8%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86%D9%88_%D8%AF_%D8%A2%D8%B2%D9%85%D9%88%D9%8A%D9%86%DB%90_%DA%85%D8%B1%D9%86%DA%AB%D9%88%D8%A7%D9%84%DB%8C&diff=329 2022-11-29T07:40:03Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> د قرآن کریم آیتونو ته په پاملرنې سره وواياست چې خدای څرنګه خپل بندګان آزمايي؟ <br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> <br /> د آزموينې دود یو ثابت الهي دود دی چې هیڅ انسان له هغه څخه استثنا شوی نه دی. انسانان په هر حالت کي د الهي امتحان سره مخامخ دي او دوئ باید په هره پېښه کي دا احتمال ورکړي چې ممکن دی دا پېښه د خدای له آزموینو څخه وي. البته، ډیرې الهي آزموینې هغسي دي چې موږ د هغو د آزموينتوب څخه غافل يو. <br /> <br /> قران مجيد د انسانانو عمومي امتحان ته په اشارې سره فرمايي: «أَحَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَهُمْ لَا يُفْتَنُونَ؛ آيا خلک ګمان کوي چې کله ووايي ايمان مو راوړ بې له امتحانه خوشي کيږي؟»(عنکبوت: ۱) د دې آيت مقصد دادی چې هيڅکله به داسي نه وي، بلکې ټول خلک بايد امتحان ورکړي. که څه هم د امتحان بڼه او کيفيت امکان لري چې توپير ولري. ځینې ستونزمن، ځینې اسانه؛ ځینې په بدن کي، ځینې په شتمنۍ کي او...<br /> <br /> ==د الهي آزموينې موردونه==<br /> <br /> هر وګړۍ او ټولنه په یو ډول سره په دې الهي سنت کې شریک او برخمن دي او د خدای آزموينې په ډول ډول شکلونو د دوئ لورې ته راځي.&lt;ref&gt;مکارم شیرازی، ناصر او همکاران يې، د نمونې تفسير، دارالكتب الاسلامیه، ۱ټوک، ۵۲۸مخ.&lt;/ref&gt; قرآن کریم د بقرې د سورې په ۱۵۵ آیت کې د خدای د آزموینې ډولونه داسي شمېرلي دي: «وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِنَ الْأَمْوَالِ وَالْأَنْفُسِ وَالثَّمَرَاتِ ۗ وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ؛ او موږ حتما تاسو په ویره، لوږه، د مالونو او نفسونو او د حاصلاتو په کمښت سره امتحانوو او صبر کوونکو ته زیری ورکړه.» (البقره: ۱۵۵)<br /> <br /> سربیره پر دې نور شیان هم په قرآن کې د امتحان د وسیلې په توګه راغلي دي: اولادونه، پیغمبران او د خدای حکمونه؛ حتی ځینې خوبونه ممکن دی چې د آزموينې وسایل وي.«وَنَبْلُوكُمْ بِالشَّرِّ وَالْخَيْر؛ او موږ تاسو په شر او خیر سره آزمايو»(انبياء: ۳۵). ددې آيت سره سم شرور او خيرونه د الهی آزموينو څخه ګڼل کيږي. نو هغه څه چې په آیت کې شمېرل شوي دي انحصاري جنبه نه لري. که څه هم د الهي آزموینو روښانه او ژوندي بیلګې دي.<br /> <br /> الهي آزموینې په نورو ډولونو سره هم ترسره کیږي: کله وګړي په يو چاپېريال کي ځای پرځای کيږي چې له هر نظره لړلی دی. د دغو کسانو آزموينه داده چې په دغو شرايطو کي د دې چاپېريال رنګ ځان ته وا نخلي او خپل اصالت او پاکوالی وساتي. بله ډله د محرومیت تر فشار لاندې راځي، حال دا چې دوئ ویني که په بل ډول سره ژوند وکړي او خپل ایمان، تقوا او عزت له لاسه ورکړي، کولای شي خپلې ستونزې حل کړي او همدغه د دوئ امتحان دی. بله ډله په نعمتونو کې ډوبېږي چې آيا د نعمتونو شکر کوي او که په غفلت او غرور او په خوندونو او شهواتو کي ډوبيږي.&lt;ref&gt;د نمونې تفسير، دارالكتب الاسلامیه، ۱۶ټوک، ۲۰۷ ـ ۲۰۶مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==د ډېرې مطالعې لپاره==<br /> * تفسیر نمونه، د عنکبوت د سورې د ۱ تر آیت لاندي؛ د بقرې د سورې ۱۵۵ آیت؛ انبیاء، ۳۵ آيت دارالكتب الاسلامیه.<br /> * امتحان د بشپړتيا لامل، حسین شفاهی.<br /> <br /> ==سرچېنې==<br /> <br /> <br /> [[fa:چگونگی آزمایش بندگان]]<br /> [[ar:كيفية إختبار العباد]]<br /> [[es:Cómo se pone a prueba a los creyentes]]<br /> [[fr:Manière dont Dieu éprouve Ses serviteurs]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D9%85%D8%A7%D8%B4%D9%88%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%88_%DA%A9%DA%93%D8%A7%D9%88%D9%88%D9%86%D9%87&diff=328 2022-11-29T07:17:24Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> هغه کړاو چې یو معصوم ماشوم زغمي د خدای د عدالت سره څنګه سمون لري؟<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> د دې دنيا بدۍ، کړاوونه او ستونزې د علت او معلول پر بنسټ ولاړې دي.&lt;ref&gt;مصباح یزدی، محمد تقی، د فلسفې پوهنه، ۱ټوک، ۴۲۴مخ.&lt;/ref&gt; په اسلامي منابعو کې راغلي دي: «أَبَى اَللَّهُ أَنْ يُجْرِيَ اَلْأَشْيَاءَ إِلاَّ بِأَسْبَابٍ فَجَعَلَ لِكُلِّ شَيْءٍ سَبَباً؛ خدای له دې نه ډډه کوي چې کارونه بې له اسبابه منځ ته راوړي. نو د هر شی لپاره يې يو سبب ګرځولی دی».&lt;ref&gt; اصول کافی، د مصطفوی ژباړه، ۱ټوک، ۲۵۹ مخ.&lt;/ref&gt; که خدای په مستقیمه توګه د نړۍ په نظام او بدييو او کړاوونو کي تصرف کړی وای، جبر رامنځ ته کېدل، حال دا چي خدای انسان خوښمن او مختار پيدا کړی دی.<br /> <br /> که مور او پلار د ماشوم د القاح کولو څخه، مخکې شيان رعايت ونه‌کړي، ماشوم نه رسېدلی او نيمګړۍ زېږېدل کيږي. همدارنګه که پر کوم ماشوم باندي تېرۍ وشي، د هغه ماشوم کړاو د تيري کوونکي له لورې او د شرورو کسانو ناوړه استفاده ده او هيڅکله خدای پردې کارونو باندي رضايت نه لري، بلکې د خدای د غضب د مواردو څخه ګڼل کیږي &lt;ref&gt;د نوې کلام پېژندنه، هادی صادقی، ۱۷۲مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ښه او بد کارونه چې د انسان له خوا صادریږي د هغوئ په خوښه او اراده ده او خدای نه غواړي چې انسان د خپلو کارونو په ترسره کولو کي مجبور وي؛ په پایله کې، موږ نباید د خدای څخه دا تمه ولرو چې د بدو اعمالو او د ګناه کوونکو د بغاوت او د کافرانو د کفر او د وژونکو د وژنې مخه ونیسي.<br /> <br /> خو دا باید په پام کې ونیول شي چې خدای د بې ګناهو خلکو د کړاونو په بدل لکه ماشومان چي د بدو انسانانو لخوا پر هغوئ باندي زغمول کيږي، دوئ ته «اجر» ورکوي. ماشوم ته خدای تعالی په آخرت کې داسې ثوابونه ورکوي چې د ماشوم ټول هغه کړاوونه جبرانوی چې په دنیا کي پر هغه باندي راغلي دي.&lt;ref&gt;ر. وکړئ: د کشف المراد ژباړه، شیروانی، علی، قم، د دارالعلم خپراوي،۱ټوک،۱۸۶مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==سرچينې==<br /> <br /> <br /> <br /> [[fa:رنج کودکان]]<br /> [[ar:معاناة الاطفال]]<br /> [[es:El sufrimiento de los niños]]<br /> [[fr:Souffrance des enfants]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1_%D9%82%D9%8A%D8%A7%D9%85%D8%AA_%D8%A8%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%8A_%D8%AF_%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF_%D8%B1%D9%88%D9%84&diff=327 2022-11-29T07:15:34Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> پر قيامت باندي اعتقاد په ژوند کي څه رول لري؟ <br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> پر آخرت باندي اعتقاد یو له هغو شیانو څخه دی چې د انسان په عقایدو، کړنو او اخلاقو کې مهم رول لري، هغسې چې حتی په توحید باندي اعتقاد هم دومره اغیز نه لري. په آخرت او قيامت باندي اعتقاد لرل د اسلام دريم رکن ګڼل کيږي. كه څوك قيامت ونه مني، ګواکي داسې ده چې دوه نور رکنونه يعني توحيد او نبوت يې نه دي منلي او د اسلام په دين كې نه دی داخل شوی.&lt;ref&gt;وګورئ: طباطبایی، سید محمد حسین، د مقالاتو ټولګه، ۲ټوک، ۱۳۰مخ؛ وګورئ: مصباح یزدی، محمد تقی، تل پاتې نصیحت، ۲۸۵مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> هغه انسان چې په قيامت باندي اعتقاد لري پوهيږي چې په دې دنيا کې ژوند لنډمهاله دی او دغه دنيا د ابدي او تل پاتې نړۍ په لور روانه ده. کله چې انسان د دې ليد په واسطه د نړۍ بې ثباتۍ ته ورسيږي، خپل احساسات او باطني غرايز کنترولوي او له هغو نه د مقصود او موخې په لور چې په مخ کي يې لري کار اخلي. په قيامت او الهي عذاب او اجر باندې ايمان په انسان کې د دندې پېژندنې حس پياوړی کوي. همدارنګه په قيامت باندي ايمان د ټولنيزو قوانينو د ترسره کولو او د نورو کسانو د حقوقو د رعایت کولو ضامن دى.<br /> <br /> ==د دنیوي ژوند د بې ثباتۍ پوهیدل==<br /> <br /> هغه اغېزه چې پر قيامت او آخرت باندي اعتقاد او د هغه يادونه د انسان په فکري چارو کې لرې دا دی چې سړۍ خپل ځان او ټول شيان په واقعي نظر سره ګوري او انسان خپل ځان د دې تېرېدونکۍ نړۍ د هغو برخو څخه يوه برخه ګڼي چې په ټوليزه توګه د یوه ابدي او تل پاتې نړۍ لورې ته په حرکت کې دي.&lt;ref&gt;وګورئ: طباطبایی، سید محمد حسین، د مقالاتو ټولګه ، ۲ټوک،۱۳۲مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==د غرایزو کنترولول او د فضايلو روزنه==<br /> <br /> په حقيقت کې پر قيامت باندي ايمان او د مړينې او قيامت يادول د انسان له مخې څخه د غفلت پرده ليرې کوي او د هغه پام د آخرت تل‌پاتې ژوند ته راګرځوي تر څو په ګناهونو، جنايتونو او فساد کي اخته نه شي. له همدې امله له نفسي هوا څخه د خلاصون او د باطني غرايزو د سمولو يوه لاره دا ده چې پوه شو زموږ د ژوند وروستۍ پړاو مړينه ده او ډېر ژر به له دې دنيا څخه آخرت ته سفر وکړو او د خپلو اعمالو او عقايدو پايله به ووينو.<br /> <br /> کله چې انسان د مړينې او آخرت په یاد کې وروزل شي، دا ډول باور«اجرايي ضمانت» لري او د دې باور او عقیدې سره سم خپل ټول اخلاق، کړنې او عقاید ته بنسټ ورکوي. خو هغه انسان چې د مړینې له یاد او آخرت څخه غافل وي هیڅ دلیل نه لري چې د قانون چوکاټ ومني او په پایله کې هر ډول کار ترسره کوي. په نتيجه کې د مړينې، قيامت او آخرت يادول او په هغو باندې ايمان لرل نه يوازې د انسان غرايز معتدل کوي او د نفسي تېريو مخه نيسي، بلکې د هغه د روزنې او د فضايلو د ودې لامل ګرځې. ځکه چې تل د قيامت په ياد کي دی او خپلې ټولې کړنې او سلوک تر څارنې لاندي راولي او هڅه کوي چې ځان د الله تعالی د رضا په لاره کې وګرځوي.&lt;ref&gt;وګورئ: طباطبایی، سید محمد حسین، د مقالاتو ټولګه، ۲ټوک، ۱۳۲– ۱۳۴مخ؛ وګورئ: مصباح یزدی، محمد تقی، تل پاتې نصیحت، ۲۸۵–۲۸۹مخ؛ وګورئ: سبحانی، جعفر، د انسان او نړۍ معاد، ۱۷مخ؛ وګورئ: جوادی آملی، عبدالله، په قرآن کي معاد، موضوعي تفسير، ۴ټوک ۲۲ و ۲۴ و ۲۹–۳۰ و ۳۴ مخونه.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==د ټولنیز عدالت تامینول==<br /> <br /> نن ورځ قضائیه او اجرائیه قواوي تر یوه حده پورې توانېدلې دي چې په بشري ټولنو کې نسبي نظم او امن راولي، خو دا کار یوازې په جرم او ښکاره فساد پورې تړلی دی. د پټو جرمونو په برخه کې دا لاره بې‌پايله ده، سربېره پر دې که د دغو قوانينو پلي‌کوونکي وغواړي له خپل مقام څخه ناوړه ګټه پورته کړي، هېڅوک يې مخه نه شي نيولى.<br /> <br /> دلته بشري حکومتونه د ټولنیز عدالت په تامينولو کي د خنډ سره مخامخ کيږي. خو هغه ټولنه چې پروګرامونه يې پر ایمان او د خدای په وېره باندي ولاړ وي داسې نه ده. ځکه چې د ګناهونو سزا یا د آخرت عذابونه د قوانینو د اجرا کېدلو غوره ضامن دی.&lt;ref&gt;وګورئ: سبحانی، جعفر، د انسان او نړۍ معاد، ۱۹مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ==په ژوند کې فعالیت او هڅې==<br /> <br /> د مړينې او د مړينې څخه د وروسته دنيا او قيامت تصور د انسان ژوند نه ترخوي او د ژوند په چارو کې د هغه د هلوځلو او هڅو مخه نه نيسي. ځکه د ژوند په چارو کې د انسان د فعالیت لامل د اړتیا احساس دی او د مړينې او قیامت په یادولو سره د اړتیا احساس له منځه نه ځي. هو، د آخرت او قيامت يادونه په شهوت پرستۍ کې د ډوبېدو مخه نيسي او هغه په داسي لار کي روانېږي چې وپوهيږي هر نېک کار چې ترسره کوي د هغه کار اجر به وويني، نو خپله هڅه او کوښښ دې لارې ته راګرځوي.&lt;ref&gt;وګورئ: طباطبایی، سید محمد حسین، د مقالاتو ټولګه، ۲ټوک،۱۳۲مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ==د ډېرې مطالعې لپاره==<br /> <br /> * جوادی آملی، عبدالله، معاد په قرآن کي (موضوعی تفسير، ۴ ټوک) د اسرا د خپراوي مرکز.<br /> * مصباح یزدی، محمد تقی، تل پاتې نصيحت، د امام خمینی موسسه.<br /> <br /> ==سرچينې==<br /> <br /> <br /> [[fa:کارکرد اعتقاد به معاد]]<br /> [[ar:آثار الإيمان بالمعاد]]<br /> [[ES:La función de la creencia en la resurrección]]<br /> [[fr:Effets de la croyance en le Retour à Dieu]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D9%BE%DB%90%DA%9A%D9%88_%D9%84%DA%A9%D9%87_%D8%B3%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%86%D9%88_%D8%A7%D9%88_%D8%B2%D9%84%D8%B2%D9%84%D9%88_%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%84%D9%88%D9%86%D9%87&diff=326 2022-11-29T06:53:21Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> ولې خدای د انسانانو د تباه کولو لپاره د سیلابونو او زلزلو په څیر پیښې رامینځ ته کوي؟<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> د طبیعت نړۍ د علت او معلول پر بنسټ جوړه شوې ده او ډیرې پیښې لکه زلزلې، سیلابونه او نور د طبیعت د نورمال تګ پایله ده. د نړۍ عادي غوښتنه داسي ده چې ځینې پیښې لکه سیلابونه او زلزلې رامنځ ته شي. البته، الهی عدالت دا غوښتنه لري چې په دې پيښو کي بې ګناه او اخته شوي کسان د اخروی اجرونو او يا د احکامو د سپکولو له لاري د هغوئ سره مرسته وکړي. همدارنګه انسان کولای شي د دغو آفتونو زیانونه کم کړي او حتی په ځینو مواردو کې له هغو څخه ګټه واخلي؛ لکه د زلزلې ضد ودانیو جوړول او... .<br /> <br /> هغه څه چې موږ د پيدايښټ او کائنات له رازونو څخه پوهیږو، د هغه څه په پرتله چې موږ نه پوهیږو ډېر لږ دی. که موږ د طوفان یا زلزلې رازونه نه شو موندلی، نه شو کولای په کلّي توګه هغه تر نيوکې لاندي ونيسو. په تېرو زمانو کې ډېرې مسئلې د شرور او بلایاو څخه شمېرل کېدل، خو نن ورځ د ساینسي پرمختیا او له کایناتو څخه د نویو اسرارو د کشفولو له امله هغه شيان ګټور ګڼو.<br /> <br /> البته بايد دې ته پام وشي چې په قرآن او اسلامي احاديثو کې د بشري ټولنو ځينې پېښې د ګناهونو سزا ګڼل شوې ده. د انسان ګناهونه او ناروا کړنه نه یوازې په ګناهګار باندې اغیزه لري، بلکې د ټولنې د نورو غړو په برخلیک کي هم اغیزه کوي.<br /> <br /> ==د کائناتو ولاړېدل په طبیعي لاملونو باندي==<br /> <br /> طبیعي نړۍ د علت او معلول پر بنسټ جوړه شوې ده. د داسې نړۍ غوښتل چې د هغه په مخلوقاتو کي ناروغي، مړينه، شخړه او کړاونه نه وي، په حقیقت کې د داسې اور غوښتنه ده چې کله هم ونه سوځوي. په هر ځای کې چې اور وي، د هغه ځانګړی اغېزه سوځول دی؛ که په کعبه او جومات کې وي، که په کور او دوکان کې وي. نو له همدې امله دا تمه نه شو لرلای چې مادي نړۍ د عليت له نظام څخه بهر، کار ترسره کړي.&lt;ref&gt;سبحانی، جعفر، د کلام په علم کي د نويو مسائلو مدخل، قم، د امام صادق مؤسسه، لمړۍ چاپ ، ۱۳۷۵، ۱۲۳مخ.&lt;/ref&gt; البته، الهی عدالت ايجابوي چې بې ګناه اخته شوي او ځپل شوي کسان په آخرت کې د اجر ورکولو او د احکامو د سپکولو له لارې د دوئ سره مرسته وکړي. خدای د بقری په سورت کي فرمايي: «الَّذِينَ إِذَا أَصَابَتْهُم مُّصِيبَةٌ قَالُواْ إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُون * أُوْلَئكَ عَلَيهِْمْ صَلَوَاتٌ مِّن رَّبِّهِمْ وَ رَحْمَةٌ وَ أُوْلَئكَ هُمُ الْمُهْتَدُونَ؛ صبرکوونکو ته زېرۍ ورکړه؛ هغه کسان چې هرکله د مصيبت سره مخامخ کيږي وايي: موږ د خدای یو او د هغه لوري ته ورګرځو، دا هغه کسان دي چې د خدای رحمت پر دوئ باندي شامليږي».(بقره: ۱۵۶ - ۱۵۷) <br /> <br /> ==په پيدايښت کې پټ حکمتونه او مصلحتونه==<br /> <br /> هغه څه چې موږ د پيدايښت او کائنات له رازونو څخه پوهیږو د هغه څه په پرتله چې موږ نه پرپوهیږو ډېر لږ دی. که موږ نه شو کړای د طوفان یا زلزلې رازونه پيدا کړو، نشو کولای هغه تر نيوکې لاندي راوړو. پخوا به ډېرې مسئلې شر او بلا ګڼل کېدل، خو نن ورځ د علمي پرمختیا او له کايناتو څخه د نويو رازونو د کشفولو له کبله، هغه شيان ګټور ګڼو. &lt;ref&gt;مکارم شیرازی، ناصر، د قرآن پيغام، قم، د امیرالمؤمنین مدرسه ، څلورم چاپ، ۱۳۷۴، ۴ټوک، ۴۴۳مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> نو له همدې امله، د طبیعت نړۍ باید د عقل په سترګو وڅیړل شي او نبايد د عاطفې په سترګو ورته وکتل شي. سیمه ایزې پیښې د جزئي ليد له نظره شر او ناخوښې دي، خو په طبيعت کي د پیښو د ټولګو په مطالعه کي څه ډېر به د يو لړ بې شمېرو مخکينيو خیرونو پايله وي يا به د ډېرو سرچينو د منځ ته راوړلو لامل وګرځې چې د بې شمېرو انسانانو ژوند تأمينوي، دا ډول لږ شر د ډېر خیرپه وړاندي (چې د جلا کیدو وړ نه دی) شر نه ګڼل کيږي.<br /> <br /> ==د انسانانو وس د ځينو بلاياوو په کنټرول کي==<br /> <br /> سره له دې چې انسانان د بلایاوو او کړاوونو په منځ کې دی او مادي نړۍ د ناخوښو پېښو لکه طوفانونو، سیلابونو او زلزلو سره مل ده، خو انسان کولای شي د هغه زیانونه لږ کړي او حتی په ځینو مواردو کې د هغو څخه د ځان لپاره ګټه واخلي. په زلزله کوونکو سيمو کې د زلزلې ضد ودانۍ جوړول، په سېلابي سيمو کې د ټينګو بندونو جوړول د دغو دوو طبيعي پېښو له امله د رامنځته شويو زيانونو مخه نيسي او څه ډېر انسانان به له هغه څخه ګټه واخلي. &lt;ref&gt;سبحانی، جعفر، د کلام په علم کي د نويو مسائلو مدخل، قم، د امام صادق مؤسسه، لمړۍ چاپ، ۱۳۷۵، ۱۲۲مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==ځینې عذابونه د طبیعي پیښو په بڼه==<br /> <br /> په قرآن او اسلامي رواياتو کې د بشري ټولنو ځينې پېښې د ګناهونو سزا ګڼل شوې ده. د انسان ګناهونه او ناروا کړنې نه يوازې پر ګناهګار باندې اغېزه لري، بلکې د ټولنې د نورو غړو په برخليک کي هم اغېزه لري، قرآن کريم په ښکاره توګه فرمايي: «وَ اتَّقُوا فِتْنَةً لا تُصيبَنَّ الَّذينَ ظَلَمُوا مِنْكُمْ خَاصَّة؛ له هغه فتنې څخه ووېرېږئ چې يوازې ستاسو ظالمانو ته نه رسېږي». (انفال: ۲۵) او د پخوانیو امتونو د یوې ډلې په اړه چې هر یو یې د خپلو ګناهونو له امله په سزاګانو کې ايسار شول، فرمايي: «فَكُلاًّ أَخَذْنا بِذَنْبِهِ ... وَ مِنْهُمْ مَنْ أَغْرَقْنا وَ ما كانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَ لكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ؛ موږ له دوئ څخه هر یو په خپله ګناه اخته کړل... ځینې مو په اوبو کي ډوب کړل، او دغه خدای نه و چې پر دوئ باندي يې ظلم کړی وي، بلکې دوی پخپله پر خپل ځان باندي ظلم وکړل». (عنکبوت: ۴۰)<br /> <br /> ==د ډېرې مطالعې لپاره==<br /> * د قرآن پيغام، ناصر مکارم شیرازی، ج۴، ص۴۴۰، ۱ ټوک، ۵۰۶مخ، قمُ نسل جوان، ۱۳۶.<br /> * د قرآن مفاهيم، جعفر سبحانی، ليکونکۍ: جعفر الهادی، ۱ټوک، ۳۲۹–۳۳۴مخ قم: توحید،۲چ، ۱۴۰۴ق.<br /> * دعقاید و زده کړه، محمدتقی مصباح یزدی، ۱ټوک، ۲۰لوست، ۱۹۸مخ، تهران: سازمان تبلیغات.<br /> * مجموعه آثار، مرتضی مطّهری، ۱ټوک، ۱۴۷مخ، قم، صدرا.<br /> * د يو مسلمان عقیده، ناصر مکارم شیرازی، ۶۰–۶۳ مخ، قم، مطبوعاتی هدف.<br /> <br /> ==سرچينې==<br /> <br /> [[fa:علت حوادثی مانند سیل و زلزله]]<br /> [[ar:سبب الأحداث كالفيضانات والزلازل]]<br /> [[es:La causa de eventos naturales como inundaciones y terremotos]]<br /> [[fr:Cause des événements tels que les inondations et les tremblements de terre]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%87%DB%8C_%D8%A2%D8%B2%D9%85%D9%88%DB%8C%D9%86%DB%90_%D9%85%D8%B5%D8%AF%D8%A7%D9%82%D9%88%D9%86%D9%87&diff=325 2022-11-29T06:17:06Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> د بلایاوو په فلسفه کې ویل شوي چې خدای خپل بندګان آزمويي، آیا د بندګانو د آزموينې لپاره بله لاره نشته؟<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> د ډډه نه منونکي الهي سنتونو څخه چې په آیتونو او روايتونو کي پر هغه باندي اشاره شوې ده،يو يې د مؤمنانو آزموينه او امتحان دی. د قرآن د ټولو آيتونو څخه لاس ته راځي چې الهي آزموينه په يوه ځانګړي ډول کي منحصر نه دی. بلکې هره ډله او هر وګړۍ په بيله توګه د الهي امتحان سره مخامخ کيږي او دغه آزموينه په بېلابېلو څېرو سره لکه بلایا او محرومیتونه، نعمتونه او شته منۍ، کورنۍ او اولاد، مقام او ستريا او... د انسان لورې ته راځي.<br /> <br /> ==په بلاياوو او نیمګړتیاوو سره آزموینه==<br /> <br /> خدای ځینې وګړي په محرومیتونو، بلاياوو او نیمګړتیاوو سره آزمويي. د بقرې په سوره کي راغلی دی: «وَ لَنَبْلُوَنَّکُمْ بِشَیْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْصٍ مِنَ الْأَمْوالِ وَ الْأَنْفُسِ وَ الَّثمَراتِ وَ بَشِّرِ الصَّابِرِینَ» (د بقرې سوره: ۱۵۵آيت)؛ خاماخا تاسو په وېره او لوږه او د مال او ځان او حاصلاتو په کمښت سره آزمايو، او صبر کوونکو ته زېرۍ ورکړه.<br /> <br /> ځینې انسانان د ژوند د ستونزو او کړاوونو په وخت کې، زغم او صبر له لاسه ورکوي او د خدای په وړاندې د شکایت کولو لپاره ژبه پرانیزي او د خدای عدالت او حکمت تر پوښتنې لاندي راولي يا د خدای له رحمت او فضل څخه ناهيله کيږي. دوئ د دې پر ځای چې د مخکي نه لا ډېر د خدای څخه هيله‌من وي او د دې خنډونو او ستونزو د له منځه وړلو لپاره د خدای څخه مرسته وغواړي، په بشپړه توګه د الهي درګاه څخه ليرې او ناشکره کيږي. خو ځينې د دې آزموينې څخه سرلوړي او بريالي ځانونه راباسي او خدای هم د هغوئ ګناهونه بخښي او درجې يې هم لوړوي.<br /> <br /> ==په نعمت او شته‌مني سره امتحان==<br /> <br /> خدای د انسان د روزلو لپاره، هغه تر امتحان لاندي راولي او په مختلفو شیانو یې آزمويي؛ او داسې نه ده چې الهي آزموينې همېشه د سختو او ناخوندو پېښو په وسيله وي، بلکې هغوئ په نعمتونو او هوساينو سره هم امتحانوي.&lt;ref&gt;مکارم شیرازی، د نمونه تفسير، ۲۴ټوک،۲۰۶مخ.&lt;/ref&gt; خدای د انبیاء په سوره کي فرمایي: « وَ نَبْلُوکُمْ بِالشَّرِّ وَ الْخَیْرِ فِتْنَه (د انبياء سوره: ۳۵ آيت)؛ موږ تاسي په بدو او ښو سره آزمایو».<br /> <br /> دا ډول آزموينه مصداقونه او ډولونه لري، چې پر ځینې باندي یې اشاره کيږي:<br /> <br /> ===د اولاد او شته‌منۍ سره امتحان===<br /> <br /> یو له هغه شیانو څخه چې انسان ورسره آزمویل کیږي د مال او اولاد درلودل دي. خدای د تغابن په سوره کې دې ډول آزموينې ته اشاره کړې ده: «أَنَّما أَمْوالُکُمْ وَ أَوْلادُکُمْ فِتْنَه (د تغابن سوره : ۱۵ آيت)؛ ستاسو مال او اولاد ستاسو د آزموينې وسيله ده»، مال او اولاد د خلکو د آزموينې لپاره تر ټولو مهمه وسيله ده، ځکه د مال جذابيت او د اولاد سره مينه او محبت په انسان کې يو پياوړۍ جذبه منځ ته راوړي او څه ډېر په ځينو مواردو کې د خداى رضايت د هغوئ له رضایت څخه جلا کیږي، او انسان تر کلک فشار لاندي راځي او د هغه لپاره هوډ او تصميم نيول به ستونزمن شي.&lt;ref&gt;مکارم شیرازی، د نمونه تفسير، ۲۴ټوک،۲۰۶مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> د شته مني د لاسته راوړلو څرنګوالۍ، د هغه د مصرفولو او ساتلو څرنګوالۍ او په هغه باندي د زړه ورکولو او ميني اندازه ټوله د بشر د آزموينې ډګر دي. ډېر داسې وګړي شته چې د عادي عبادت په برخه او پر دين او مذهب باندي په ښکاره کولو کې ډېر ټينګار لري، خو کله چې د مالي مسايلو خبره منځ ته راشي، نو هر څه هېروي. یا د کورنۍ او اولادونو د هوساینې لپاره هر ډول حرام او ناروا عملونه ترسره کوي.&lt;ref&gt;مکارم شیرازی، د نمونه تفسير، ۷ټوک، ۱۳۸مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===په دنیايی مقام او موقعيت سره آزموينه===<br /> <br /> د مقام او منصب درلودل د الهي نعمتونو څخه ګڼل کيږي چې انسانان د هغه په واسطه آزمويل کيږي. خدای په دې اړه د نمل په سوره کې د حضرت سلیمان له خولې داسي وايي: «هذا من فَضْلِ ربّی لیبلونی أاشکر ام اکفر( د نمل سوره: ۴۰ آیت) دا د خدای فضل دی چې ما آزمویې چې آيا زه يې شکر کوم او که يې کفران کوم».<br /> <br /> ===د ښکلا په نعمت سره آزموینه===<br /> <br /> ظاهري ښکلا یا باطني ښکلا لکه د علم په څیر هم د خدای له نعمتونو څخه دي چې خدای هغه د سړي د آزموينې وسيله ګرځوي چې آيا د هغه څخه په سمه توګه ګټه اخلې یا دبدو کارونو لپاره وسيله ګرځوي. <br /> <br /> ==د ډېرې مطالعې لپاره==<br /> <br /> * د نمونه تفسير، ۱ټوک، ۵۲۴ مخ.<br /> * نهج البلاغه، ډېرې خطبې د هغې ګڼې څخه ۱۵۶ خطبه.<br /> * شهید مطهری، حکمتونه او اندرزونه، ۱۳۲مخ.<br /> <br /> ==سرچينې==<br /> <br /> [[fa:مصادیق آزمایش الهی]]<br /> [[es:Ejemplos de pruebas divinas]]<br /> [[ar:أمثلة للإختبارات الإلهية]]<br /> [[fr:Exemples de l'épreuve divine]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%87%DB%8C_%D8%A2%D8%B2%D9%85%D9%88%DB%8C%D9%86%DB%90_%D9%85%D8%B5%D8%AF%D8%A7%D9%82%D9%88%D9%86%D9%87&diff=324 2022-11-29T06:15:24Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> د بلایاوو په فلسفه کې ویل شوي چې خدای خپل بندګان آزمويي، آیا د بندګانو د آزموينې لپاره بله لاره نشته؟<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> د ډډه نه منونکي الهي سنتونو څخه چې په آیتونو او روايتونو کي پر هغه باندي اشاره شوې ده،يو يې د مؤمنانو آزموينه او امتحان دی. د قرآن د ټولو آيتونو څخه لاس ته راځي چې الهي آزموينه په يوه ځانګړي ډول کي منحصر نه دی. بلکې هره ډله او هر وګړۍ په بيله توګه د الهي امتحان سره مخامخ کيږي او دغه آزموينه په بېلابېلو څېرو سره لکه بلایا او محرومیتونه، نعمتونه او شته منۍ، کورنۍ او اولاد، مقام او ستريا او... د انسان لورې ته راځي.<br /> <br /> ==په بلاياوو او نیمګړتیاوو سره آزموینه==<br /> <br /> خدای ځینې وګړي په محرومیتونو، بلاياوو او نیمګړتیاوو سره آزمويي. د بقرې په سوره کي راغلی دی: «وَ لَنَبْلُوَنَّکُمْ بِشَیْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْصٍ مِنَ الْأَمْوالِ وَ الْأَنْفُسِ وَ الَّثمَراتِ وَ بَشِّرِ الصَّابِرِینَ» (د بقرې سوره: ۱۵۵آيت)؛ خاماخا تاسو په وېره او لوږه او د مال او ځان او حاصلاتو په کمښت سره آزمايو، او صبر کوونکو ته زېرۍ ورکړه.<br /> <br /> ځینې انسانان د ژوند د ستونزو او کړاوونو په وخت کې، زغم او صبر له لاسه ورکوي او د خدای په وړاندې د شکایت کولو لپاره ژبه پرانیزي او د خدای عدالت او حکمت تر پوښتنې لاندي راولي يا د خدای له رحمت او فضل څخه ناهيله کيږي. دوئ د دې پر ځای چې د مخکي نه لا ډېر د خدای څخه هيله‌من وي او د دې خنډونو او ستونزو د له منځه وړلو لپاره د خدای څخه مرسته وغواړي، په بشپړه توګه د الهي درګاه څخه ليرې او ناشکره کيږي. خو ځينې د دې آزموينې څخه سرلوړي او بريالي ځانونه راباسي او خدای هم د هغوئ ګناهونه بخښي او درجې يې هم لوړوي.<br /> <br /> ==په نعمت او شته‌مني سره امتحان==<br /> <br /> خدای د انسان د روزلو لپاره، هغه تر امتحان لاندي راولي او په مختلفو شیانو یې آزمويي؛ او داسې نه ده چې الهي آزموينې همېشه د سختو او ناخوندو پېښو په وسيله وي، بلکې هغوئ په نعمتونو او هوساينو سره هم امتحانوي.&lt;ref&gt;مکارم شیرازی، د نمونه تفسير، ۲۴ټوک،۲۰۶مخ.&lt;/ref&gt; خدای د انبیاء په سوره کي فرمایي: « وَ نَبْلُوکُمْ بِالشَّرِّ وَ الْخَیْرِ فِتْنَه (د انبياء سوره: ۳۵ آيت)؛ موږ تاسي په بدو او ښو سره آزمایو».<br /> <br /> دا ډول آزموينه مصداقونه او ډولونه لري، چې پر ځینې باندي یې اشاره کيږي:<br /> <br /> ===د اولاد او شته‌منۍ سره امتحان===<br /> <br /> یو له هغه شیانو څخه چې انسان ورسره آزمویل کیږي د مال او اولاد درلودل دي. خدای د تغابن په سوره کې دې ډول آزموينې ته اشاره کړې ده: «أَنَّما أَمْوالُکُمْ وَ أَوْلادُکُمْ فِتْنَه (د تغابن سوره : ۱۵ آيت)؛ ستاسو مال او اولاد ستاسو د آزموينې وسيله ده»، مال او اولاد د خلکو د آزموينې لپاره تر ټولو مهمه وسيله ده، ځکه د مال جذابيت او د اولاد سره مينه او محبت په انسان کې يو پياوړۍ جذبه منځ ته راوړي او څه ډېر په ځينو مواردو کې د خداى رضايت د هغوئ له رضایت څخه جلا کیږي، او انسان تر کلک فشار لاندي راځي او د هغه لپاره هوډ او تصميم نيول به ستونزمن شي.&lt;ref&gt;مکارم شیرازی، د نمونه تفسير، ۲۴ټوک،۲۰۶مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> د شته مني د لاسته راوړلو څرنګوالۍ، د هغه د مصرفولو او ساتلو څرنګوالۍ او په هغه باندي د زړه ورکولو او ميني اندازه ټوله د بشر د آزموينې ډګر دي. ډېر داسې وګړي شته چې د عادي عبادت په برخه او پر دين او مذهب باندي په ښکاره کولو کې ډېر ټينګار لري، خو کله چې د مالي مسايلو خبره منځ ته راشي، نو هر څه هېروي. یا د کورنۍ او اولادونو د هوساینې لپاره هر ډول حرام او ناروا عملونه ترسره کوي.&lt;ref&gt;مکارم شیرازی، د نمونه تفسير، ۷ټوک، ۱۳۸مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===په دنیايی مقام او موقعيت سره آزموينه===<br /> <br /> د مقام او منصب درلودل د الهي نعمتونو څخه ګڼل کيږي چې انسانان د هغه په واسطه آزمويل کيږي. خدای په دې اړه د نمل په سوره کې د حضرت سلیمان له خولې داسي وايي: «هذا من فَضْلِ ربّی لیبلونی أاشکر ام اکفر( د نمل سوره: ۴۰ آیت) دا د خدای فضل دی چې ما آزمویې چې آيا زه يې شکر کوم او که يې کفران کوم».<br /> <br /> ===د ښکلا په نعمت سره آزموینه===<br /> <br /> ظاهري ښکلا یا باطني ښکلا لکه د علم په څیر هم د خدای له نعمتونو څخه دي چې خدای هغه د سړي د آزموينې وسيله ګرځوي چې آيا د هغه څخه په سمه توګه ګټه اخلې یا دبدو کارونو لپاره وسيله ګرځوي. <br /> <br /> ==د ډېرې مطالعې لپاره==<br /> <br /> * د نمونه تفسير، ۱ټوک، ۵۲۴ مخ.<br /> * نهج البلاغه، ډېرې خطبې د هغې ګڼې څخه ۱۵۶ خطبه.<br /> * شهید مطهری، حکمتونه او اندرزونه، ۱۳۲مخ.<br /> <br /> ==سرچينې==<br /> <br /> [[fa:مصادیق آزمایش الهی]]<br /> [[es:Ejemplos de pruebas divinas]]<br /> [[ur:أمثلة للإختبارات الإلهية]]<br /> [[fr:Exemples de l'épreuve divine]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%DA%A9%D9%88%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%A7_%D8%A7%D9%88_%D8%AF_%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%B3_%D8%A7%D9%88_%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%AA%D8%B1%D9%85%D9%86%DA%81_%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D8%B6&diff=323 2022-11-29T06:03:15Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div><br /> {{سوال}}<br /> دیني عالمانو تل د انسان ګناهونه یا الهي آزمویني د ټولنیزې بلاوي او ستونزې لامل معرفی کول. خو د کورونا وايروس او د هغه خطرناکه خپرېدل يې د دې لامل شول چې ټول تېر شوي توضيحات او تفسيرونه هېر کړي او د ډاکټرانو نظر ته غاړه کېږدي او حتی د دې ناروغۍ د مخنيوي لپاره ټول مذهبي ځايونه او مراسم وتړي!<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> اسلام له عقل او سمې پوهې سره په ټکر کې نه دی، بلکې د هغه بشپړوونکی دی. د روغتيا او طبي مسايلو رعایت کول د معنوي مسايلو، توبې او استغفار د رعایت کولو سره هيڅ تضاد نه لري او دا دواړه یو د بل تر څنګ کولای شي ستونزې حل کړي. هماغه دين چې ګناهونه د ځينو انساني ناروغيو او ستونزو لامل بولي، د روغتيا او طبي مسايلو له پامه غورځول ناغوښته او حتی حرام ګڼي او د هغه پر رول باندي د ناروغيو او فقر په رامنځ ته کېدو کې ټينګار کوي.<br /> <br /> د دیني عالمانو سپارښتنه د روغتیايي چارو د رعایت کولو په باره کي سربېره پردې چې پخپله د دين سپارښتنه ده، د نړييزو پېښو د ټول‌ليد په خاطر ده. د ناروغۍ لاملونه او جسمي او رواني روغتیا یوازې په مادي لاملونو کي محدود نه دي. اسلام هيڅکله د مادي لاملونو انکار نه کوي. خو پر مادي لاملونو سربېره، د خلکو پام معنوي لاملونو ته هم رااړوي.<br /> <br /> په دې نړۍ کې هره پېښه مادي او معنوي لاملونه لري. د انسان ناروغۍ او روغتیا هم خپل مادي او معنوي لاملونه او شرایط لري. په وګړو او ټولنو کې د ناروغیو پیښې همغسي کېدای شی چې مادي وي، ممکنه ده چې معنوي هم وي. معنوي لاملونه د پېښو ليرې لاملونه دي او مادي لاملونه نژدې لاملونه دي. لیرې لاملونه تل پر نژدې لاملونو د اغېز له لارې عمل کوي او د حوادثو د منځ ته راوړو لامل ګرځي.<br /> <br /> ==د ساینس او دین تر منځ د تعارض شبهه==<br /> <br /> دا شبهه د ساینس او دین تر منځ د تعارض د مصادیقو څخه يو مصداق دی. د ساينس او دین تر منځ شخړه د لويديځې نړۍ له فلسفي او کلتوري ګمانونو څخه ده چې له اسلام سره سمون نه لري. د اسلام بنسټونه او زده کړې د ساینس او دین تر منځ هر ډول دوامداره او حقیقي تعارض ردوي. د کلیسایی مسیحیت پر خلاف، د اسلام له نظره، دین او ساینس د یو بل بشپړوونکي دي او هر یو د کائناتو د واقعیت يوې برخې ته نظر لري. د دین هیڅ يو زده کړې او تعلیمات، صحیح علمونه نه ردوي او تجربې صحیح او ډاډمن علم هم د دین هیڅ صحیح زده کړې او تعلیمات نه ردوي.<br /> <br /> ==د نړۍ مادي او معنوي لاملونه==<br /> <br /> هغه نړۍ چې موږ پکې ژوند کوو د علت او معلول د نظام پر بنسټ جوړه شوې ده. په دې نړۍ کې هره پدیده، مادي او معنوي لاملونه لري. د انسان ناروغۍ او روغتیا هم خپل ځانګړې مادي او معنوي لاملونه او شرایط لري. د عقل، دين او تجربې د حکم له مخې، د روغتيايي مسايلو رعايت او د سلامتيا د شرايطو رامنځته راوړل د روغتيا د احتمال د زياتوالی او د ناروغي د کموالی سبب ګرځي او د دغو چارو رعايت نه کول د ناروغيو د ډېرښت سبب ګرخي او د وګړيز او ټولنېز په سلامتيا کي د ګډوډۍ احتمال زياتوي. طبي پوهه یو له جرړيزو او پخوانیو بشری علمونو څخه ده چې د تجربې او د بشر د تحقيقاتو پر بنسټ د ناروغیو د لاملونو، عواملو او د درملنې لارو چارو او همدارنګه د جسمي روغتيا د ساتنې د څرنګوالې او د هغه د لوړوالي لپاره منځ ته راغلې ده او همدا اوس خپل د ودې دوران تيروي.<br /> <br /> داسلام دین نه يوازې د طبي پوهې او تغذيې په وړاندي بې تفاوته نه دى، بلکې د هغې په وده کې يې مهم رول لوبولى دى. د اسلام په لومړیو پیړیو کې ډېرَی مشهور ډاکټران پخپله د دیني عالمانو څخه وو. له دې سره سره، آیا دا ادعا کیدای شي چې ټولې ناروغۍ، د تشخیص نښې او د درملنې لارې او د درمل دواګانې د طبي پوهې لخوا کشف او معرفي شوي دي؟ آيا دا ادعا کولای شو چې د ټولو جسمي ناروغيو لامل يوازې زيانمن ويروسونه او باکټريا دي او معنوي او روحي چارې د بدن په روغتيا او ناروغيو کې رول نه لري؟ دا ډول ادعا سمه نه ده، او د جسمی ستونزو لامل یا لاملونه همغسي کیدای شي چې مادي وي، ممکن دی چې معنوی وي او سبب يې د انسان د غیر اخلاقي او د شريعت پرخلاف کړنې او چلند وي.<br /> <br /> ==معنوی لاملونه==<br /> <br /> معنوي لاملونه د پديدو او پېښو ليرې لاملونه دي او مادي لاملونه د هغو نژدې لاملونه دي. لیرې لاملونه تل پر نژدې لاملونو باندي د اغېزله لارې عمل کوي او د پېښو د را منځ ته کېدو سبب ګرځي. د دیني عالمانو سپارښتنه د روغتیا د چارو رعايت کولو ته، سربېره پر دې چې پخپله د دين سپارښتنه ده، د نړييزو پېښو په باره کي د ټول‌ليد لپاره ده. د ناروغۍ او جسمي او روحي روغتیا شرايط او لاملونه په مادي شرایطو او لاملونو کي محدود نه دي او اخلاقي او معنوي مسایل هم په دې برخه کې اغیز لري.<br /> <br /> دا ممکنه ده چې په جسمي روغتیا او ناروغیو کي د روحاني لاملونو اغیز د هماغه مادي لاملونو له لارې ترسره شي. خو دا چې، مادي لاملونه په ټولو مواردو کي په ناروغيو او سلامتيا کي پرېکنده او پخپل سر اغيز ولري، بشپړه او سمه خبره نه ده. <br /> پېغمبرانو او امامانو هېڅکله مادي لاملونو نه دي رټلي؛ بلکي دوئ د انسان سترګې په مادي شیانو کې له محدودیت څخه د کایناتو پراخه او ژور افق ته خلاصې کړې دي؛ نو له دې امله د مادي لاملونو د پاملرنې تر څنګ بايد معنوي لاملونو ته هم پاملرنه وشي، او د ستونزو د مخنیوي، د ګډووډيو او نيمګړتياوو د حل او د ژوند د کیفیت د ښه کولو لپاره، دا اړینه او ضروري ده چې هم د مادي لاملونو او هم د معنوي لاملونو څخه بې خبره و نه اوسېږو. <br /> <br /> ==د معنویت اغیزې==<br /> <br /> نن ورځ د ارواپوهنې او ټولنپوهنې علم د عقل او دين ترڅنګ د اخلاقو او معنويت پر اهمیت او د انساني ژوند په ښه کولو د ژوند په ټولو اړخونو کي د هغه پر رول بادي ټينګار کوي. دین او معنويت ژوند ته د معنا او هدف ورکولو او د انسان په زړه کي د هيلې د منځ ته راوړلو سبب ګرځېدلی دی او انسانان د یوازیتوب او ویرې له احساس څخه خلاصوي. که څه هم دا آثار د دين او معنويت د غير مادي آثارو څخه يوه وړه برخه ده او د انسان د وجود په ټوله ډګر کي د هغه د حقيقي او تکوينې آثارو بيانول يوازې د الهي پيغمبرانو په لاس کې دی.<br /> <br /> د طبي او تجربوي ارواپوهنې څیړنې پر دې چار باندي ټينګار لري چې د جسمې روغتيا نظام له هغه څخه لا ډېر چې انسانان تصور کوي د فکر، احساس او د وګړو د اروا‌پوهنې پروسو د سلامتيا سره تړاو لري. هغسی چې د فکر او احساساتو ناروغي کولای شي د انسان بدن ضعیف کړي او د هر ډول سختو او وژونکو ناروغیو اخته کیدو ته چمتو کړي.<br /> <br /> دین، معنويت او اخلاق د لوړو اهدافو، د اصيلو لاس ته رواړل کېدنې ارزښتونو، معنا ورکوونکی، هيله راوړونکی د ډېرو ويجاړونکي او زيانمنو چلندو د مخنيوی پر بنسټ د بشرد جسمي او رواني روغتيا لپاره بې انډوله خدمت وړاندي کوي. دین او معنويت د ناروغیو په پیژندلو، مخنیوي او درملنې او د هر اړخیز انساني روغتیا د کیفیت په لوړولو کې د طبي پوهې بشپړوونکی دی، او هیڅکله د سيال او مخالف په توګه د انساني ريښه لرونکي پوهو په وړاندي ځان نه دی ښولي.<br /> <br /> <br /> <br /> [[fa:کرونا و تعارض علم و دین]]<br /> [[ar:كورونا والتعارض بين العلم والدين]]<br /> [[es:Coronavirus y el conflicto entre la ciencia y la religión]]<br /> [[fr:Coronavirus et le conflit entre science et religion]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D8%AE%D8%AF%D8%A7%DB%8C_%D8%AF_%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AA_%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7&diff=322 2022-11-29T05:50:46Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> د خدای د عدالت معنا ته چې د دین له اصولو څخه دی، په روڼيزه توګه او د مثال سره توضيح ورکړئ؟<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> عدالت یې د هر څه کېښودل په خپل مناسب ځای کي معنا کړې ده. د خدای د عدالت د اصلي مصداقونو څخه يو د نړۍ په پيدايښت کي دی چې د کائناتو د اجزاوو او جوړونکي عناصرو تر منځ د تناسب او همغږۍ په معنا ده. <br /> <br /> دغه عدالت له دوو لارو څخه لاس ته راځي: خداى عالم، ځواکمن او حکيم دى او خپل کارونه د همدغو صفتونو پر بنسټ منځ ته راوړي او د هغه د فضل په وړاندي هيڅ خنډ نشته. همدارنګه د مطالعې په واسطه د طبیعت په نړۍ او د هغې په آثارو کي، د طبیعت د نړۍ د اجزاوو او جوړونکي عناصرو همغږۍ لاس ته راځي. البته دا امکان شته چې په ځینو مواردو کې، ځینې مخلوقات خپل بشپړ کمال ته و نه رسیږي، دا شی د خدای د عدالت سره تضاد نه لري؛ ځکه چې د طبیعت نړۍ د شخړې او تزاحم نړۍ ده.<br /> <br /> په شريعت كې د عدالت مراعات د خداى د عدالت بله څرګندونه ده.<br /> <br /> ==د عدل معنا==<br /> <br /> عدل یې په مساوي توګه د ویشلو په معنا پیژندلي دي.&lt;ref&gt;راغب الاصفهانی، مفردات القرآن.&lt;/ref&gt; همدارنګه عدل یې د ظلم په مخالف&lt;ref&gt; ابن منظور، لسان العرب، دعدل توکه.&lt;/ref&gt; او په ريښتنولۍ او سمتيا، او په قضاوت کي په مساوات او انصاف باندي معنا کړې ده.&lt;ref&gt;المنجد فی اللغه، د عدل توکه.&lt;/ref&gt; د امام علي (ع) څخه په يو روايت کي عدل د هر شی کېښودل په خپل ځای کي معنا شوې ده &lt;ref&gt;نهج البلاغه، ۴۳۷ حکمت.&lt;/ref&gt; خداى په ځينو اړخونو كې په عدالت باندي بلل کيږي:<br /> <br /> ==په پيدايښت کې عدالت==<br /> <br /> د پیدایښت په نړۍ کې عدالت، د شتون د عالَم په جوړونکي اجزاوو کي توازن او همغږۍ ته ويل کيږي چې دغه تناسب او توازن د خدای له لورې ورکول شوی دی او موږ دا عدالت له دوو لارو څخه څرګندوو:<br /> <br /> خدای عالم، ځواکمن او حکيم دی او خپل کارونه د علم، قدرت او حکمت پر اساس منځ ته راوړي او هېڅ خنډ هم د هغه د فیض په وړاندي نشته. <br /> د طبیعي نړۍ او د هغې د آثارو په مطالعه د طبیعي نړۍ د برخو او اجزاو همغږي موږ ته معلومه او څرګنده ده. البته، دا امکان شته چې په ځینو مواردو کې، ځینې موجودات خپل بشپړ کمال ته و نه رسیږي، دا د عدالت سره په تضاد کي نه ده؛ ځکه چې د طبیعت نړۍ د شخړې او تزاحم نړۍ ده. &lt;ref&gt;وګورئ: مطهری، مرتضی، د آثارو ټولګه، ۱ ټوک، ۷۸ – ۸۴ مخ، قم، د صدرا خپراوي، دوم چاپ، ۱۳۷۰ل.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> کله چې موږ د نړۍ او خدای ترمنځ اړیکې ته ګورو، وينو چې خدای د نړۍ خالق دی. خدای د مخلوقاتو د پیدا کولو لپاره لازمه پوهه او د دوئ د پیدا کولو ځواک لري. د خدای له صفتونو څخه یو حکمت دی، په دې معنا چې کارونه په ډېره ټينګتيا سره ترسره کوي. نو له دې کبله د فاعلتيا له نظره هیڅ ممانعت او محدودیت نشته چې خدای د پيدايښت نړۍ په خورا ښکلا او ټينګوالي سره پيدا کړي. د اسلام پېغمبر (ص) فرمايلي دي: «بالعدل قامت السموات و الارض؛&lt;ref&gt;د صافی تفسیر، د الرحمن سوره د ۷ آيې لاندي.&lt;/ref&gt; په عدل سره آسمانونه او ځمکه ټينګ پاته کيږي.<br /> <br /> همدارنګه، که موږ د طبیعت نړۍ ته چې تر ټولو نړيو څخه ټيټه نړۍ ده، وګورو، هغه په بې‌پايه ښکلا او تناسب کي وينو. د هر طبیعی موجوداتو د اجزاوو په منځ او د طبيعې عالم د جوړونکو غړو په منځ کي يو ډول ځانګړی توازن او تناسب شتون لري چې دغه توازن او تناسب د خدای له لورې ورکړل شوی دی.<br /> <br /> ==په اجر او جزا کې عدالت==<br /> <br /> خدای هم د جزا او سزا په برخه کې عادل دی، نو ښه خلکو ته د نیکو اعمالو په بدل اجر ورکوي او بدکاره خلک د بدو کړنو له کبله خپل د جرم سره سم د سزا مستحق دي او که خدای دوئ وبخښي نو د هغه د عدالت سره په ټکر کې نه دی، بلکې يو ډېر ښه کار دی.&lt;ref&gt;وګورئ: سعیدی مهر، اسلامی کلام، ۱ ټوک، ۳۲۸ مخ، قم، د طه کلتوري مؤسسه، لومړی چاپ، ۱۳۷۷ل.&lt;/ref&gt; دا ډول عدالت په اصل کې د پيدايښت په نظام کې عدالت ته ورګرځي.<br /> <br /> ==د شريعت جوړونې په ډګر کي عدالت== <br /> <br /> عدالت په قانون جوړولو کې داسي معنا شوې ده چې د حق خاوند ته د هغه حق ورکړ شي. نو په دې عدالت کې معیار د حق رعایت کول دی. او هغه څوک کولای شي چې د انسانانو او نورو طبيعي مخلوقاتو حقوق په ښه توګه رعایت کړي او حقدار ته حق ورکړي چې د انسان د وجود پرټولو اړخونو باندي پوه وي او د خپلو بندګانو د نېکمرغۍ او انحطاط په لار باندي خبرتيا ولري او هغه خدای دی. نو د دې ځانګړتیاوو په پاملرنې سره خپل قوانین جوړوي. دا امکان شته چې ښایي د هغه په قوانینو کې توپيرونه په سترګو شي، خو دا توپیر د الهي حکمت څخه سرچينه اخلي او تبعیض او ظلم پکي نشته.&lt;ref&gt;وګورئ: سعیدی مهر، محمد، اسلامی کلام، ۱ ټوک، ۳۲۸مخ، قم، د طه کلتوري مؤسسه، لومړی چاپ، ۱۳۷۷ل.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> د ظلم سرچينه چې د عدل پر خلاف دی، له دوو شيانو څخه يوه ده: په حق او د هغه په خاوندانو باندي ناپوهي، يا د ظالم اړتيا او ظالم ته د هغه د کار څخه ګټه رسېدل. دا دواړه احتمالونه د خدای په باره کي نشته. ځکه خداى نه په حكمونو او حقوقو او د هغو پر خاوندانو باندي ناپوهه دی او نه د ظلم څخه هغه ته ګټه رسيږي. &lt;ref&gt;سعیدی مهر، محمد، اسلامی کلام، ۱ ټوک، ۳۲۹ مخ، قم، د طه کلتوري مؤسسه، لومړی چاپ، ۱۳۷۷ل.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==د لا ډيري مطالعې لپاره==<br /> * الهي عدل، شهید مطهری، قم، د صدرا خپراوي.<br /> * شل وينا، شهید مطهری، ۱، ۲، ۳ او ۵ ويناګانې.<br /> * د حق او عدالت په هوا کي، ضیاء موحد، د تمدنونو کلتوري او خبرې اترې د مرکز خپراوي، تهران،۱۳۸۱ل.<br /> <br /> ==سرچينې==<br /> <br /> <br /> [[fa:معنای عدالت خداوند]]<br /> [[ar:معنى عدالة الله]]<br /> [[es:El significado de la justicia de Dios]]<br /> [[fr:Signification de la justice divine]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86:Rezvani&diff=321 2022-11-13T11:04:37Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{در دست ویرایش|کاربر=Rezvani }}<br /> {{شروع متن}} <br /> {{سوال}}<br /> در شب قدر نیمی از کرهٔ زمین روز و نیمی دیگر شب است. ماه رمضان کشورها از نظر شروع و پایان با هم اختلاف دارد. کلمهٔ لیل در سورهٔ قدر به معنای شب نیست و مراد یک بازه زمانی است که شامل روز و شب است. آیا وحدتی در این شب برای کره زمین متصور است؟<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> وحدت [[شب قدر]] منافاتی با تعدد آن به حسب اختلاف افق ندارد ممکن است شب قدر در عربستان شب قبل و شب قدر در ایران شب بعد باشد، سرّ و فلسفه این تعدد و عدم منافات آن با وحدت شب قدر نهفته در نظام جهان آفرینش است. جهان آفرینش مشتمل بر سه عالم است:<br /> <br /> # عالَم طبیعت: جهانی که ما در آن زندگی طبیعی و مادی جریان دارد و شامل محسوسات مختلفی از جمله درختان، کوه‌ها، نهرها، انسان، حیوان، جماد وجود دارد. از ویژگیهای این جهان تغییر و تحول پذیری، داشتن کمیت و مقدار معین و داشتن زمان و مکان است و اشیای این جهان دارای انواع و اصناف متعدد است.<br /> # عالَم عقل: جهانی است برتر از عالم طبیعت و موجودات آن متفاوت از جهان ماده و خصائص جهان طبیعت می‌باشد. موجودات عالم عقل ثابت، تغییرناپذیر، فناناپذیر، بدون کمیت و مقدار خاص و بدون زمان و مکان می‌باشند.<br /> # عالَم مثال: جهانی است که برزخ نامیده می‌شود و فاصل میان عالم طبیعت و عالم عقل است. از جهاتی شبیه عالم عقل و از جهاتی مشابه عالم طبیعت است. موجودات آن ثابت، تغییرناپذیر، فناناپذیر و بدون زمان و مکان است و از این جهت شبیه موجودات عالم عقل است و از جهتی دارای کمیت و مقدار خاص می‌باشد و هر نوعی از آن می‌تواند دارای افراد متعدد باشد و از این جهت شبیه عالم طبیعت است.&lt;ref&gt;علامه طباطبایی، محمدحسین، نهایه الحکمه، جماعة المدرسین، ص۳۱۳–۳۱۵؛ مصباح، محمدتقی، آموزش فلسفه، سازمان تبلیغات اسلامی، ۱۳۶۶ش، ج۲، ص۱۶۲–۱۶۶؛ برای خصوصیات موجود مادی و مجرد رجوع کنید به آموزش فلسفه، ج۲، درس ۴۱، ص۱۲۳–۱۲۹.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> شب قدر که زمان خاصی از شبهای [[ماه رمضان]] است نیز دارای وجود عقلی و وجود مثالی می‌باشد. وجود مادی و طبیعی آن شب قدر ما در این جهان است و چون وجود طبیعی هر حقیقتی متعدد است پس شب قدر در این عالم همانگونه که به اعتبار سالها متعدد است به حسب اختلاف افق نیز تعدد می‌پذیرد و هر منطقه‌ای از جهان، شب قدر مطابق با افق خود را دارد. فلذا ممکن است در ایران مثلاً شب جمعه، شب بیست و سوم باشد و در عربستان شب قبل آن شب بیست و سوم باشد. برای ایران همان شب جمعه شب قدر است و برای عربستان شب قبل از آن. و هر کدام از آن دو شب مظهر و جلوه‌ای از وجود مثالی و عقلی شب قدر در عالم عقل و مثال است. <br /> <br /> این تعدد، منافاتی با وحدت شب قدر ندارد زیرا هر افقی باز هم دارای شب قدر واحد است. و تعدد آن به حسب اختلاف آفاق، مضرّ به وحدت آن نیست چون این نوع از تعدد از خصوصیات عالم طبیعت است. شب قدر در عقل واحد، بسیط و غیر متعدد است. این واحد بسیط وقتی در عالم طبیعت از مجرای عالم مثال تنزل می‌کند، به حسب سالها تعدد می‌پذیرد و هر سال تکرار می‌شود و به حسب افق‌های مختلف نیز متعدد می‌شود، چون این لیالی قدر متعدد به حسب اختلاف سالها و افق‌ها، سایه و جلوه‌هایی از حقیقت شب قدر در مرتبه وجود مثالی و عقلی است. و از جهت ارتباط و اتصال با حقیقت واحد خود متحد است.&lt;ref&gt;رفیعی قزوینی، سید ابوالحسن، غوصی در بحر معرفت، تهران، انتشارات اسلام، ۱۳۷۶ش، ص۱۳۷–۱۳۳.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == منابع ==<br /> {{پانویس}}<br /> {{شاخه<br /> | شاخه اصلی =کلام<br /> | شاخه فرعی۱ =آفرینش<br /> | شاخه فرعی۲ =<br /> | شاخه فرعی۳ =<br /> }}<br /> {{تکمیل مقاله<br /> | شناسه =شد<br /> | تیترها =شد<br /> | ویرایش =شد<br /> | لینک‌دهی =شد<br /> | ناوبری =<br /> | نمایه =<br /> | تغییر مسیر =<br /> | ارجاعات =<br /> | بازبینی =<br /> | تکمیل =<br /> | اولویت =<br /> | کیفیت =<br /> }}<br /> {{پایان متن}}</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%87%DB%8C_%D8%A2%D8%B2%D9%85%D9%88%DB%8C%D9%86%DB%90_%D9%85%D8%B5%D8%AF%D8%A7%D9%82%D9%88%D9%86%D9%87&diff=320 2022-11-06T05:29:04Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> د بلایاوو په فلسفه کې ویل شوي چې خدای خپل بندګان آزمويي، آیا د بندګانو د آزموينې لپاره بله لاره نشته؟<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> د ډډه نه منونکي الهي سنتونو څخه چې په آیتونو او روايتونو کي پر هغه باندي اشاره شوې ده،يو يې د مؤمنانو آزموينه او امتحان دی. د قرآن د ټولو آيتونو څخه لاس ته راځي چې الهي آزموينه په يوه ځانګړي ډول کي منحصر نه دی. بلکې هره ډله او هر وګړۍ په بيله توګه د الهي امتحان سره مخامخ کيږي او دغه آزموينه په بېلابېلو څېرو سره لکه بلایا او محرومیتونه، نعمتونه او شته منۍ، کورنۍ او اولاد، مقام او ستريا او... د انسان لورې ته راځي.<br /> <br /> ==په بلاياوو او نیمګړتیاوو سره آزموینه==<br /> <br /> خدای ځینې وګړي په محرومیتونو، بلاياوو او نیمګړتیاوو سره آزمويي. د بقرې په سوره کي راغلی دی: «وَ لَنَبْلُوَنَّکُمْ بِشَیْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْصٍ مِنَ الْأَمْوالِ وَ الْأَنْفُسِ وَ الَّثمَراتِ وَ بَشِّرِ الصَّابِرِینَ» (د بقرې سوره: ۱۵۵آيت)؛ خاماخا تاسو په وېره او لوږه او د مال او ځان او حاصلاتو په کمښت سره آزمايو، او صبر کوونکو ته زېرۍ ورکړه.<br /> <br /> ځینې انسانان د ژوند د ستونزو او کړاوونو په وخت کې، زغم او صبر له لاسه ورکوي او د خدای په وړاندې د شکایت کولو لپاره ژبه پرانیزي او د خدای عدالت او حکمت تر پوښتنې لاندي راولي يا د خدای له رحمت او فضل څخه ناهيله کيږي. دوئ د دې پر ځای چې د مخکي نه لا ډېر د خدای څخه هيله‌من وي او د دې خنډونو او ستونزو د له منځه وړلو لپاره د خدای څخه مرسته وغواړي، په بشپړه توګه د الهي درګاه څخه ليرې او ناشکره کيږي. خو ځينې د دې آزموينې څخه سرلوړي او بريالي ځانونه راباسي او خدای هم د هغوئ ګناهونه بخښي او درجې يې هم لوړوي.<br /> <br /> ==په نعمت او شته‌مني سره امتحان==<br /> <br /> خدای د انسان د روزلو لپاره، هغه تر امتحان لاندي راولي او په مختلفو شیانو یې آزمويي؛ او داسې نه ده چې الهي آزموينې همېشه د سختو او ناخوندو پېښو په وسيله وي، بلکې هغوئ په نعمتونو او هوساينو سره هم امتحانوي.&lt;ref&gt;مکارم شیرازی، د نمونه تفسير، ۲۴ټوک،۲۰۶مخ.&lt;/ref&gt; خدای د انبیاء په سوره کي فرمایي: « وَ نَبْلُوکُمْ بِالشَّرِّ وَ الْخَیْرِ فِتْنَه (د انبياء سوره: ۳۵ آيت)؛ موږ تاسي په بدو او ښو سره آزمایو».<br /> <br /> دا ډول آزموينه مصداقونه او ډولونه لري، چې پر ځینې باندي یې اشاره کيږي:<br /> <br /> ===د اولاد او شته‌منۍ سره امتحان===<br /> <br /> یو له هغه شیانو څخه چې انسان ورسره آزمویل کیږي د مال او اولاد درلودل دي. خدای د تغابن په سوره کې دې ډول آزموينې ته اشاره کړې ده: «أَنَّما أَمْوالُکُمْ وَ أَوْلادُکُمْ فِتْنَه (د تغابن سوره : ۱۵ آيت)؛ ستاسو مال او اولاد ستاسو د آزموينې وسيله ده»، مال او اولاد د خلکو د آزموينې لپاره تر ټولو مهمه وسيله ده، ځکه د مال جذابيت او د اولاد سره مينه او محبت په انسان کې يو پياوړۍ جذبه منځ ته راوړي او څه ډېر په ځينو مواردو کې د خداى رضايت د هغوئ له رضایت څخه جلا کیږي، او انسان تر کلک فشار لاندي راځي او د هغه لپاره هوډ او تصميم نيول به ستونزمن شي.&lt;ref&gt;مکارم شیرازی، د نمونه تفسير، ۲۴ټوک،۲۰۶مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> د شته مني د لاسته راوړلو څرنګوالۍ، د هغه د مصرفولو او ساتلو څرنګوالۍ او په هغه باندي د زړه ورکولو او ميني اندازه ټوله د بشر د آزموينې ډګر دي. ډېر داسې وګړي شته چې د عادي عبادت په برخه او پر دين او مذهب باندي په ښکاره کولو کې ډېر ټينګار لري، خو کله چې د مالي مسايلو خبره منځ ته راشي، نو هر څه هېروي. یا د کورنۍ او اولادونو د هوساینې لپاره هر ډول حرام او ناروا عملونه ترسره کوي.&lt;ref&gt;مکارم شیرازی، د نمونه تفسير، ۷ټوک، ۱۳۸مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===په دنیايی مقام او موقعيت سره آزموينه===<br /> <br /> د مقام او منصب درلودل د الهي نعمتونو څخه ګڼل کيږي چې انسانان د هغه په واسطه آزمويل کيږي. خدای په دې اړه د نمل په سوره کې د حضرت سلیمان له خولې داسي وايي: «هذا من فَضْلِ ربّی لیبلونی أاشکر ام اکفر( د نمل سوره: ۴۰ آیت) دا د خدای فضل دی چې ما آزمویې چې آيا زه يې شکر کوم او که يې کفران کوم».<br /> <br /> ===د ښکلا په نعمت سره آزموینه===<br /> <br /> ظاهري ښکلا یا باطني ښکلا لکه د علم په څیر هم د خدای له نعمتونو څخه دي چې خدای هغه د سړي د آزموينې وسيله ګرځوي چې آيا د هغه څخه په سمه توګه ګټه اخلې یا دبدو کارونو لپاره وسيله ګرځوي. <br /> <br /> ==د ډېرې مطالعې لپاره==<br /> <br /> * د نمونه تفسير، ۱ټوک، ۵۲۴ مخ.<br /> * نهج البلاغه، ډېرې خطبې د هغې ګڼې څخه ۱۵۶ خطبه.<br /> * شهید مطهری، حکمتونه او اندرزونه، ۱۳۲مخ.<br /> <br /> ==سرچينې==<br /> <br /> [[fa:مصادیق آزمایش الهی]]<br /> [[es:Ejemplos de pruebas divinas]]<br /> [[ur:أمثلة للإختبارات الإلهية]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D9%88%D9%87%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%88_%D9%84%D8%AE%D9%88%D8%A7_%D8%AF_%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%88_%D8%AF_%D8%AA%DA%A9%D9%81%DB%8C%D8%B1_%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%84%D9%88%D9%86%D9%87&diff=318 2022-10-30T04:45:04Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> اوریدلی مي دی چې وهابیان مسلمانان تکفيروي؟ د دوئ دليل د نورو په تکفيرولو کي څه دی؟<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> د مخالفانو تکفیر او په کفر باندي تورنول، د تکفيري ډلو او د وهابيت د تکفيري ډلې د اصلي وسيلو څخه دی. وهابیت خپل د سياسي او مذهبي موخو د پرمختګ لپاره سربېره پر شيعه مسلمانانو باندي، اهل سنت مسلمانان هم په کفر باندي تورن کوي. د وهابيت فکري او اعتقادي بنسټ داسې دی چې د نورو مسلمانانو نظرونه او عقيدې نه مني او د کفر او شرک لپاره د مصداق په تعيينولو سره پر نورو باندي د کفر تور لګوي. د قبرونو زيارت، پر قبرونو باندي د ودانۍ جوړول، شفاعت، تبرک، د مړي لپاره د ترحيم او فاتحې مراسم نيول، نذرونه او داسې نور، د نورو د تکفيرولو لپاره د وهابيت له مهمو لاملونو څخه دي.<br /> <br /> ==تکفیری ډلې==<br /> <br /> وهابيت يوه تکفيري فرقه او ډله ده چې مسلمانان د څو دلايلو له مخې په کفرباندي تورنوي. د تکفیري اصطلاح د هغو اسلامي ډلو عنوان دی چې د خپلو مخالفینو سره د مقابلې لپاره د تکفیر له وسیلې څخه کار اخلي. تکفیري ډلې خپل مخالفین، دواړه شیعه او سني مسلمانان چې له دوئ سره ورته عقیده نه لري تکفيروي. د تکفیری ډلو فکری اساس د اهل حدیث د عالمانو لکه احمد بن حنبل او ابن تیمیه ظاهری او سپک اعتقادات دی او د هغوئ لارويان د دغې اندېښنې په خپرولو کي هڅې کړي او په پايله کي د وهابيت د فرقې په وسيله په ټولنه کي د کړنې پړاو ته ورسېدل. تکفيري اندېښنې چې اوس په نړۍ کي شتون لري په يو ډول سره ويلای شو چې د ابن تيميه له افکارو څخه اخيستل شوي دي. <br /> <br /> ==د کفر مصداقونه د وهابيانو په عقایدوکي==<br /> <br /> وهابيت د خپلو مخالفانو په وړاندي که شيعه وي او که اهل سنت، د مختلفو لاملونو څخه د هغوئ د تکفيرولو لپاره ګټه اخلي تر څو خپل سياسي او مذهبي موخو ته ورسيږي: <br /> <br /> ===د قبرونو زیارت کول===<br /> <br /> د وهابیت لومړنۍ دلیل د مسلمانانو په تکفيرولو کي د قبرونو زیارت دی. د وهابیت له نظره هر هغه څوک چې د پیغمبرانو او اولیاوو او یا د خپلو خپلوانو د قبرونو زیارت ته ولاړ شي مشرک ګڼل کیږي. <br /> <br /> د تکفیر د فکر لومړنۍ سکروټه او لمبه د وهابيت د فرقې د بنسټ ایښودونکي محمد بن عبدالوهاب په اندېښنه کي هغه وخت پیدا شوه چې د نجدی عالم شیخ عبدالله بن ابراهیم سره وکتل چې د توحید د عقیدې پر محوريت باندي او له شرک او د بوتانو له عبادت [مقصد یي د قبرونو زیارت کول دی] څخه په شکايت کي چې د نجد د خلکو او نورو لخوا تر سره کېدل يو دبل سره هم نظروو.&lt;ref&gt;ضاهر، محمد کامل، الدعوة الوهابیة، و اثرها فی الفکر الاسلامی الحدیث، ۳۵مخ، بیروت، دارالسلام للطباعة والنشر، ۱چ، ۱۴۱۴ق/۱۹۹۳م.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> محمد بن عبدالوهاب په همدغه سفر کي کله چې خلک په نبوی حجره کي ويني چې د اسلام د پيغمبر(ص) په زيارت باندي بوخت دي او د رسول‌الله (ص) د قبر تر څنګ په زارۍ سره مرسته غواړي او لاسونه يې په دعا پورته کړي دي، خوښ يې نه راځي او خپل استاد ته وايي چې دا کارونه باطل دي. &lt;ref&gt;ابن بشر نجدی، عثمان بن عبدالله، عنوان‌المجد فی تاریخ نجد، ۱ټوک، ۳۶مخ، ریاض، مطبوعات داره الملک عبدالعزیز، ۴چ، ۱۴۰۲ق. /۱۹۸۲م.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> د وهابيت له نظره مسلمانان د قبرونو په زيارت کولو سره د ژوندي او مړه شوي اولياوو او صالحانو عبادت ته مخ راوړي ول او هغوئ ته يې استغاثه کول او د خپل د اړتياوو د لاس ته راوړو او د سختيو د خلاصېدو لپاره د هغوئ څخه مرسته غوښتل؛ دوئ د قبرونو په عبادت کولو سره شرک او کفر يې منځ ته راوړي ول او د جاهليت والو څخه لا هم مخ ته تللي ول دغه ګمراهي پر ټولو اسلامي هېوادونو کي خپور شوی و. &lt;ref&gt;ابن غنام نجدی، حسین بن غنام، تاریخ نجد یا روضة الأفکار و الأفهام، ۱۳مخ، بیروت، دارالشروق، ۴چ، ۱۴۱۵ق/۱۹۹۴م. تحریر و تحقیق: ناصرالدین اسد.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> وهابیانو د قبرونو زیارت چې په جزیرةالعرب کې د مسلمانانو له خوا ترسره کېدل، د مسلمانانو د کفر او د عربو جاهلیت ته د هغوئ د راستنیدو دلیل ګڼل. دوئ د محمد بن عبد الوهاب په زمانه کې مسلمانان د قبرونو په عبادت کولو تورن کول، د بېلګې په توګه وايي په نجد کې د زید بن الخطاب قبر، په درعيه کې د ځینو صحابه کرامو قبرونه، په مکه کي د ابو طالب قبر، په طائف کي د رسول الله (ص) د مېرمنې ميمونه بنت حارث او د خديجې قبراو د عبدالله بن عباس قبر، په مدينه کي د اسلام د پېغمبر(ص) او د حمزه او د بقيع قبرونه، په مصر کې د اولياوو او صلحاوو قبرونه، په عراق کي دعلي (ع) او کاظم او حسين (ع) مشهدونه د زيارت تر نامه لاندي د هغوې عبادت تر سره کيږي چې دغه ټوله شرک او ناوړه کفر دي.&lt;ref&gt;وګورئ همغه، ۱۴–۲۲مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ===پر قبرونو باندي د ودانۍ جوړول===<br /> <br /> د مسلمانانو د کفر لپاره د وهابيانو بل دليل پر قبرونو باندي د ودانۍ جوړول دي، چې وايي دغه کار د قبر د خاوند په تعظيم کي غلو منځ ته راوړي او د شرک لورې ته لاره هواروي. نو د مسلمانو د حاکم یا د هغه د ځایناستي دنده ده چې هغه ودانۍ چې په قبرونو باندي جوړې شوي دي ونړوي او له ځمکې سره یې برابرې کړي او په عملي توګه له دې بدعت سره مقابله وکړي تر څو د شرک لاره وتړل شي.&lt;ref&gt;دویش، أحمد بن عبدالرزاق، فتاوی‌اللجنة الدائمة للبحوث العلمیة والإفتاء، ۱ټوک، ۴۱۳مخ، المملکة العربیة السعودیة، الریاض، [بی‌نېټه].&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ===شفاعت===<br /> <br /> د وهابیت له نظره شفاعت یو بل لامل دی چې د مسلمانانو د کفر سبب شوی دی. محمد بن عبد الوهاب او د هغه شاګردانو له پیله له شفاعت څخه انکار کول او په شفاعت باندي اعتقاد يې د شرک سبب او د تکفیرولو جواز ګڼله او وایي: شفاعت په عبادت کې د شرک له ډولونو څخه دی.&lt;ref&gt;سلیمان بن عبدالله بن محمد بن عبدالوهاب، د توحيد د کتاب شرحه، ۱۷–۱۱۸مخ. الریاض، مکتبة الریاض الحدیثة، بی‌‌نېټه.&lt;/ref&gt; او په دې باندي ټينګار کوي که څوک د خپل ځان او خدای په منځ کې د ميانځګړتيا په توګه يو وګړۍ شفيع وګرځوي مشرک دی.&lt;ref&gt;سلیمان بن عبد الله بن محمد بن عبد الوهاب، تیسیر العزیز الحمید فی شرح کتاب التوحید، ۲۰۱مخ، مکتبة الریاض الحدیثة.&lt;/ref&gt; خو د وخت په تیریدو سره کله چې پر دي باندي يې پام کيږي چې د اسلام په دين کي شفاعت مشروع دی او قرآني او حدیثي جرړه لري، هغه يې منلۍ دي اووايي: پيغمبران او پرښتې او الهي اولياوي د قيامت په ورځ د شفاعت حق لري، خو شفاعت باید د شفاعت له خاوند او د هغه د اجازه ورکونکۍ څخه چې خدای دی وغوښتل شي او داسي وويل شي: پروردګاره، پيغمبر او خپل نور صالح بندګان د قيامت په ورځ زما شفيع وګرځوه او موږ حق نه لرو چې ووايو: ای پيغمبره زموږ په حق کي شفاعت وکړه.&lt;ref&gt;سبحانی جعفر، وهابیت او د هغه د فکر بسټونه او عملې کړليک، ۲۹۷مخ، د امام صادق ښوونيزه او څېړنيزه مؤسسه، قم، ۱۳۸۰ل.&lt;/ref&gt; نو څوک چې په مستقیمه توګه له پیغمبر او له هر هغه څوک څخه چې د شفاعت حق لري، د شفاعت غوښتنه وکړي د کفر او شرک سبب ګرځي! <br /> <br /> ===تبرک===<br /> <br /> د تبرک مسئله چې په اسلام کې مشروع دی، د وهابيانو له نظره د مسلمانانو د کفر لامل دی. بن‌باز چې یو له وهابي عالمانو څخه دی، په مطلقه توګه تبرک يې رد کړی او هغه د شرک لامل ګڼي او د دعا او استغاثې تر څنګ تبرک ته يې د شرک په لاملونو کي ځای ورکړی دی او هغه یي د مشرکانو د چلند سره تشبيه کړی او د شيطان له دسيسو څخه ګڼلی دی.&lt;ref&gt;ابن‌باز، عبدالعزیز، مجموع فتاوی و مقالات متنوعة، (جمع وترتیب محمد بن سعد الشویعر)، ۱ټوک، ۲۵۴مخ، ۴چ، ۱۴۲۳ق.&lt;/ref&gt; هغه په بل ځای کې وايي په قبرونو باندي تبرک کول [چې معمولاْ مسلمانانو د اسلام د پيغمبر (ص) او نورو اولياوو له قبره برکت غوښتل] د اسلام د دين څخه نه دی بلکې د جاهليت د کړنو او د د بت‌لمانځو له اخلاقو او د یهود و نصاراوو له سنتو څخه دی او د هغه څخه ډډه کول واجب دی.&lt;ref&gt;مجموع فتاوی و مقالات متنوعة، ۱ټوک، ۴۰۲مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> خو ځینو وهابي لیکوالانو پر تبرک باندي د صحابه وو کړنه او په اسلام کې د تبرک لپاره د مبارکو شیانو د شتون له امله، په ناچاره توګه تبرک یې په مشروع او حرام باندي ویشلی دی. دوئ د اسباب او مسبباتو د نظام پر بنسټ خپله عقيده څرګنده کړې ده، دوئ وايي هغه څه چې برکت ځينې غوښتل کيږي، لکه ځیني خارجي موجودات، خبرې، کړنې، زمان او مکان چې په شريعت کې راغلي دی، دا ټوله د برکت اسباب دي. کټ مټ د دواګانو او تعويذونو په شان چې د روغتيا سببونه دی او هغه څوک چې روغتيا ورکوي خدای دی. نو موږ همغسي چي خپله روغتيا له دواګانو څخه نه غواړو، بلکي د خدای څخه غواړو، د تبرک په وخت کي برکت هم د خدای څخه غواړو. نو د برکت غوښتنه د هغه د اسبابو څخه يو شرعی چار دی. &lt;ref&gt;علیانی، علی بن نفیع، التبرک المشروع و التبرک الممنوع، ۱۸–۲۰مخ. عربستان، ریاسة العامه لهیئة الامر بالمعروف و النهی عن المنکر، ادارة الاوقاف صالح عبدالعزیز الراجحی، [بی‌نېټه]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> وهابيانو د تکفیر د پدیدې د خپورولو په موخه د وخت په تیریدو سره نور شیان هم د شرک او کفر لامل ګڼلی دی؛ لکه د قبرونو څنګ ته نذر کول، د قبر تر څنګ لمونځ کول، د پیغمبر(ص) او د نورو اولياوو د زېږېدنې لمانځل، د مړو لپاره د ترحیم غونډې او داسې نور.<br /> <br /> ==سرچينې==<br /> <br /> [[fa:دلایل تکفیر مسلمانان توسط وهابی‌ها]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%AA_%DA%81%D8%A7%D9%8A%D8%AA%D9%88%D9%86_%D8%AF_%D8%B4%D9%8A%D8%B9%D9%87_%D9%BE%D9%87_%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%90%DA%9A%D9%86%D9%87_%DA%A9%D9%8A&diff=315 2022-10-23T05:02:42Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> د شيعه په اندېښنه کي د امامت ځايتون او اهميت څه دى؟<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> د شيعه په اندېښنه كې امامت د رسول الله (ص) له وفاته وروسته د ځايناستې او د اسلامي امت د سرپرستۍ په معنا ده او يو الهي مقام دى چې د هغه مصداقونه د خداى لخوا ټاكل کيږي. د امام اطاعت د خدای او د هغه د رسول د اطاعت په پرتله دی چې خدای ته د هدايت کېدلو او رسیدلو یوازینۍ لار ده. د شیعه په احادیثو کې د امام پیژندنه د خدای د پیژندنې په پرتله ده چې د مخلوقاتو او خالق ترمنځ د الهي فضل منځګړیتوب دی او امام د خدای د دین ملاتړ او ساتونکی او د اسلام د بقا لامل ګڼل کیږي.<br /> <br /> ==د امامت ځایتون==<br /> <br /> د شیعه په عقایدو کې د امام لپاره ځینې حالتونه بيان شوي دي:<br /> <br /> *امام، د رسول الله (ص) ځای ناستی.<br /> <br /> *امام، د اسلامي امت ولی او سرپرست، د امت په دیني او دنیاوي چارو کې د امامت او ولایت مقام لري&lt;ref&gt;په امامت کي تحقيق، د ليکوالانو ډله، د رضوی اسلامي علومو د پوهنتون خپراوی، ۱۳۸۱ل، ۴۹مخ.&lt;/ref&gt; او دا پر امت باندي د عمومي رياست او په دیني ټولنه کې له پیغمبر (ص) څخه وروسته لوړترینه منصب دی. <br /> <br /> *د امام اطاعت واجب دی ځکه چې د امام اطاعت د خدای او د هغه د پیغمبر اطاعت دی.&lt;ref&gt;په امامت کي تحقيق، ۱۳۸۱ش، ص۵۱.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==د امامت او پاچاهۍ تر منځ توپير==<br /> <br /> د شيعه په اندېښنه کي د امامت د کارکړنې او اهميت په پاملرنې سره، امامت د پاچاهانو د حکومتونو سره بنسټيز توپيرونه لري: <br /> <br /> *د امام اطاعت د خدای او د رسول‌الله(ص) د اطاعت په ليکه کي دی. لکه څنګه چې قرآن د نساء د سورې په ۵۹ آیت کې د اولوالامر د اطاعت په باره کې داسي ويلی دی: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ أَطِیعُواْ اللّهَ وَأَطِیعُواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِی الأَمْرِ مِنکمْ»&lt;ref&gt;په امامت کي تحقيق، ۱۳۸۱ش، ص۹۲.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> *امامت یو الهی مقام دی او د انسان له انتخاب او ټاکنو څخه بهر دی؛ يو وګړی هيڅکله د خلکو د ټاکنې يا د اهل حلّ او عقد او شورا د ټاکنې له لارې د امامت مقام ته نه رسيږي، همغسې چې يو پيغمبر دغسي دی او خداى نبي او پيغمبر ټاکي. &lt;ref&gt;په امامت کي تحقيق، ۱۳۸۱ش، ص۷۸.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> *د انسان د تکامل پړاو په امامت باندې د عقیدې سره پای ته رسیږي؛ قرآن کريم امامت د انساني تکامل د وروستۍ مرحلې په توګه ياد کړی دی، چې يوازې د اولوالعزم پيغمبران او هغه کسان چي د هغوئ په رتبه کي دي، هغه ته رسيږي: «وَإِذِ ابْتَلَی إِبْرَاهِیمَ رَبُّهُ بِکلِمَاتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قَالَ إِنِّی جَاعِلُک لِلنَّاسِ إِمَامًا قَالَ وَمِن ذُرِّیَّتِی قَالَ لاَ یَنَالُ عَهْدِی الظَّالِمِینَ».&lt;ref&gt;بقره:۱۲۴.&lt;/ref&gt; او ابراهیم (ع) يې په ډول ډول وسايلو سره وازمویل او هغه په ښه توګه د آزموينې څخه بريالۍ راووت، خدای ورته وفرمایل: ما تا د خلکو امام او لارښود وګرځول، ابراهيم (ع) وويل: زما له اولادنو څخه (هم امام وګرځوه) خدای وفرمايل: زما عهد ظالمانو ته نه رسېږي (او یوازې ستا له اولادونو څخه هغه ډله چې پاک او معصوم دي، دې مقام ته وړدي). د دې آيې څخه دا ګټه اخيستل کيږي چې ابراهيم (ع) ته په دې ټولو ازموينو کې له برياليتوب څخه وروسته د امامت مقام ورکول، د هغه له نبوت او رسالت د مقام څخه لوړ و.&lt;ref&gt;په امامت کي تحقيق، ۱۳۸۱ش، ص۷۹.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> *د خدای یوازینۍ لار؛ د قرآن په آيتونو کې د اهل بيتو (ع) د مينې په باره کې درې تعبيرونه راغلي دي چې د هغو څخه معلوميږي د امامت څخه لاروي کول خدای ته د نژدې کېدلو يوازينۍ لاره ده: <br /> <br /> **د رسول الله (ص) د رسالت اجر: قرآن فرمايي: «قُل لَّا أَسْأَلُکمْ عَلَیْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّه فِی الْقُرْبَی»&lt;ref&gt;شوری:۲۳.&lt;/ref&gt; ووايه: زه له تاسو څخه د خپل رسالت اجر نه غواړم، مګر زما د نژدې خپلوانو سره مينه درلودل.<br /> <br /> **د اهل بیتو (ع) دوستي او مینه د امت په ګټه ده: «قُلْ ما سَالتْكُم مِّنْ اجْرٍ فهوَ لكمْ إِنْ أَجْرِیَ إِلَّا عَلَی اللَّه...» &lt;ref&gt;سباء:۴۷.&lt;/ref&gt;؛ ووایه: هغه اجرت چې مي له تاسو څخه غوښتل، هغه ستاسو د ګټې لپاره دی (نه زما د ګټې لپاره) زما اجر یوازې د خدای په اوږه دی.<br /> <br /> **د اهل بیتو (ع) سره مينه د خدای د لارښونې لاره: «قُلْ مَا أَسْأَلُکمْ عَلَیْهِ مِنْ أَجْرٍ إِلَّا مَن شَاء أَن یَتَّخِذَ إِلَی رَبِّهِ سَبِیلًا»&lt;ref&gt;فرقان:۵۷.&lt;/ref&gt; زه له تاسو څخه هيڅ اجر نه غواړم، مګردا چې څوک ستاسو څخه غوښتۍ وي چې د خدای لورې ته لار وټاکي. <br /> <br /> په لومړي آيت کې رسول الله (ص) د امامانو (ع) مينه خپل د رسالت اجر ګڼي او په دويم آيت کې يادونه ورکوي چې د دې اجر ګټه يوازې د امت لپاره ده نه زما لپاره؛ او په دريم آيت کې يې توضيح ورکړی دی چې د دې مينې «اجرت» فلسفه د تکامل او ودې او مطلق کمال په لور د حرکت يوازينۍ لاره ده. د ندبې دعا درې نوموړي آيتونه په يو ځای کې راټول کړی او دا پايله ځينې اخلي: «فکانوا هم السبیل الیک و المسلک الی رضوانک»؛ هغوی (د حق امامان) ستا د پاره لاره او ستا رضوان ته د رسېدو لاره وه. &lt;ref&gt;په امامت کي تحقيق، ۱۳۸۱ل، ۸۵ مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> *د امام پیژندنه د خدای د پیژندنې بنسټ دی؛ امام صادق (ع) فرمايي: امام حسين (ع) يوه ورځ خپلو ملګرو ته راغی، په دې وخت کې يو چا وويل: اې د خدای د رسوله زويه! زما مور او پلار دې تر تا ځار شي! د خدای پوهېدنه او پېژندنه څه ده؟ امام (ع) وفرمايل: د خداى پوهېدنه دا ده چې د هرې زمانې خلک خپل د دوران امام او لارښود وپېژني او د هغه اطاعت او پيروي واجب وګڼي. &lt;ref&gt;په امامت کي تحقيق، ۱۳۸۱ ل، ۸۵ مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> *امام، د فضل منځګړی (واسطه)؛ د انسان لوړهدف، کمال ته رسیدل، د غیبي نړۍ سره نښلېدل او د «خدای په اخلاق» باندي سمبالېدل دی. خدای د انسان په فطرت کې هڅه او هيلې ته ځای ورکړې ده او که د انسان هوس او شهوت خنډ نه شي، د هر انسان فطري هیله دا ده چې دې کمال ته ورسیږي. په دې لاره کې هغه څوک کولای شي د نېغې لارې دتلونکو لارښود وي چې پخپله په دې لارکي تللى او لوړ هدف ته رسېدلى وي او لازمه ده د انسانانو په منځ کې د تل لپاره داسې غوره وګړی چې د ناڅرګندې نړۍ او خدای سره نېغ په نېغه اړیکه لري، شتون ولري تر څو د ربوبی عالم او د انسانانو تر منځ د فضل او رحمت منځګړی وي. بې له امامه د انسان کمال غوښتونکی حرکت بې پايله ده او د خدایي نړۍ او د انسان په منځ کي به هيڅ تړاو نه وي. غوره شوی کس په اصطلاح کي «امام» نوميږي. امام هغه کامل انسان دی چې د الهي په ټولو حقو عقايدو باندي معتقد وي او په ټولو نيکو اخلاقو او صفتونو باندي سمبال وي او ټول هغه کمالونه چې د خدای له لورې ورکول کيږي او ممکنه ده چې په وګړو کي تحقق پيدا کړي، په هغه کې فعليت پيدا کړی وي.&lt;ref&gt;په امامت کي تحقيق، ۱۳۸۱ ل، ۸۵ و ۸۶ مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> *د نړۍ شتون او د نورو مخلوقاتو بقا د امام (ع) شتون ته اړتیا لري، امام رضا (ع) فرمایي: «بنا یمسک السموات و الارض أن تزولا؛ زموږ د اهل بیت په وجه ده چې ځمکه او آسمانونه نه ړنګیږي.» &lt;ref&gt; په امامت کي تحقيق، ۱۳۸۱ ل، ۹۰ مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> *امام، د امت قطب؛ امامت د خلافت د مرکزي هستې او ساتونکی، نظم ورکوونکی او د انحرافي خوځښتونو د کنټرولوونکی، په توګه په امت کې د محوريت رول لوبوي او که امامت له ټولنې څخه ليرې شي، د امت او ټولنې تکاملي حرکتونه به ګډوډې شي او په پايله کي ټولنه د تفرقي او ټوټې ټوټې کېدو سره مخامخ کيږي.امام علي (ع) فرمايي: «الامامة نظام الامة؛ امامت د امت نظام او د ثبات لامل دی».&lt;ref&gt;غررالحکم، ۱۲۱ مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> امام علی (ع) په نهج البلاغه کې د نظام معنا روښانوي او فرمایی: «مَكانُ القَيِّمِ بالأمْرِ مَكانُ النِّظامِ مِنَ الخَرَزِ، يَجْمَعُهُ و يَضُمُّهُ، فإنِ انقَطَعَ النِّظامُ تَفَرَّقَ و ذَهَبَ، ثُمَّ لَم يَجْتَمِعْ بِحَذافيرِهِ أبَدا» د امام علی (ع) په دې خبره کي، واکمن يې په «نظام» او ټولنه يې په «خرز» تشبېه کړې ده. ابن ابي الحديد د امام د وينا په شرحه کي وايي: د غاړکۍ نظام هغه سپڼسۍ دى چي هغه راټولوي او ځانګړي نظم ورته ورکوي. «خرز» د سوري لرونکو دانو په معنا ده چې د غاړکۍ يا تسبیح د جوړولو لپاره په کارول کيږي؛ له همدې امله د امام د وینا معنا په دې ډول دی: امام هغه سپنسۍ دی چې د یوې ټولنې تيت شوې دانې د یو ځانګړي نظام لاندې راولي او هغوئ ته یو د بل سره پيوند ورکوي. کله چې دا سپڼسۍ غوڅ شي، دانې خپاره واره کيږي او هر یو یوې خوا ته ځي او له هغې وروسته، هیڅکله په لومړي بڼه کي نه راټوليږي. <br /> <br /> په دې اساس، نظام هغه جرړه ده چې خپاره واره کېدلو ته انسجام ورکوي او د يوې موخې لپاره په يوه لاره کي ګرځوي. د «نظام» د معنا په نظر کې نیولو سره، د ياد شوی روايت معنی هم به داسي وي. «امامت» هغه سپڼسۍ دی چې د اسلامي امت خپاره واره شوې دانې او د هغه مختلف اړخونه منسجموي او یو د بل سره نښلوي، په یوه لاره کي د يوې موخې لپاره چې تکامل او نېکمرغۍ ده، ځای پر ځاي کوي او د دې سپڼسۍ په غوڅېدو سره، مسلمانان د تفرقې او خپاره واره کېدو او يو ه له بل د جلا کېدو سره مخامخ کيږي او هره ډله د اسلام يو اړخ نيسي او اسلامي ټولنه د اسلام څخه خالي کيږي.&lt;ref&gt;په امامت کي تحقيق، ۱۳۸۱ ل، ۹۸ مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> *د امام نه پیژندل د ګمراهۍ لامل دی: امام صادق (ع) فرمایي: ځمکه نه آبادیږي او نه اصلاح کیږي مګر د امام د شتون په واسطه او هر څوک چې مړ شي او خپل امام و نه پېژني د جهالت په مړينه مړ شوی دی؛ او تر هغه وخته چې له تاسو څخه هر یو سا کاږئ، د هر شی څخه زیات، د امام پېژندنې ته اړتيا لرئ ترڅو په دې حالت کي ووایاست چې ښه کار مو کړی دی.&lt;ref&gt;په امامت کي تحقيق، ۱۳۸۱ ل، ۹۸ مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> *د امامت په نظام کې د توحيد ځلېدل؛ لکه څنګه چې پیغمبر د یو کامل او وړ انسان په توګه د خدای د نيابت او خلافت له لارې د ټولنې حاکم دی، له پیغمبر (ص) څخه وروسته امام حاکم دی، نو د امامت او ولایت نظام باید د خدای لخوا نافذ شي تر څو شرعي حکومت او د هغه د اوامرو څخه اطاعت واجب وي. د امامت په همدې نظام کي دی چې د توحيد عقيده څرګندېږي او په دغه توحيدې امتياز سره، يو واحد امت، يو واحد قانون او يو واحد نړيوال او تل نوی او پرمختللی حکومت رامنځته کوي.&lt;ref&gt;په امامت کي تحقيق، ۱۳۸۱ ل، ۹۴ مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> *د امام شتون، د اسلام د بقا لامل؛ د دې چارې اثباتول په څو شیانو پورې اړه لري:<br /> <br /> **انسان د تکامل لپاره مختار خلق شوی دی. له بلې خوا، عقل او حس او د انسان نورې ادراکي قواوي د سعادت او شقاوت د سمې پېژندنې لپاره بس نه دی؛ نو له همدې امله د خدای حکمت داسي اقتضا لري چې بله لاره (وحی) د انسان په اختيار کي کښېږدي تر څو د دنيا او آخرت په نېکمرغيو باندي پوه شي. او که نه د موخې او غرض ماتېدل منځ ته راځي. <br /> <br /> **د رسول الله (ص) په نبوت سره د نبوت نظام پای ته رسېدلی دی او د اسلام دين د ادیانو ختم کوونکی دی. له بلې خوا د نبوت ختمېدل هغه وخت سم دی چې د اسلام دین د نړۍ تر پایه پورې د ټولو خلکو اړتیاوې پوره کړي او د هغه دین تحریف هم نشي.<br /> <br /> **ممکنه ده چې ځينې وګړې په غرضناکه يا د ناپوهۍ په توګه د دین څخه یو څه کم کړي یا په هغه کې یو څه د بدعت په نامه اضافه کړي، نو له دې کبله باید یو داسې ساتونکی شتون ولري چې په ټول دین باندي پوه وي او وکولای شي د دين له پولو څخه دفاع وکړي او د ناپوهو يا مغرضو کسانو د تصرف او نفوذ مخنيوۍ وکړي. له همدې ځایه ده چې د امامت او ولايت اهميت په ښه توګه څرګنديږي او د هغه په نشتوالي کي د دين څخه څه شی نه پاته کيږي.&lt;ref&gt; په امامت کي تحقيق، ۱۳۸۱ ل، ۹۵ و ۹۶ مخ.&lt;/ref&gt; د هغه څه په پاملرنې سره چې بيان شو امامت د شيعه په مکتب کي د ډيرو عالمانو د نظر سره سم، د مذهب د اصولو څخه ګڼل شوی دی او په هغه باندي د اعتقاد نشتون، د شیعه د مکتب او مذهب څخه د بهر وتلو سبب ګرځي. <br /> <br /> ==د ډېرې مطالعی لپاره==<br /> * په امامت کي تحقيق، د ليکوالانو ډله.<br /> * د اهل بيت (ع) ديني مرجعیت او د شبهاتو ځواب، علی اصغر رضوانی، خپرندوی: د جمکران د سپېڅلی جومات خپراوي، ۱۳۸۵.<br /> * اهل بیت په قرآن او حدیث کي، محمدی ری شهری، ژباړه: حمید رضا شیخی او حمید رضا آژیر، ۱۳۸۳.<br /> * د پاکو امامانو څېره د اخبارو په هينداره کي، سید عبدالاحد رضوی تویسرکانی، قمُ د قدس چاپ، ۱۳۸۳.<br /> <br /> ==سرچينې==<br /> <br /> <br /> [[fa:جایگاه امامت در اندیشه شیعه]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%AA_%D9%BE%D9%87_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_%DA%A9%D9%8A&diff=314 2022-10-23T04:54:53Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> آیا د قرآن له نظره امامت یو الهي منصب دی؟<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> امامت په قرآن کې یو الهی منصب ګڼل شوی دی. د قرآن له مخې دا مقام یوازې خدای هغه چا ته ورکولای شي چې د خلکو د امامت او رهبرۍ شرایط ولري. عصمت او له هر ډول ګناه او خطا څخه ليرې اوسېدل او ځان ساتل د هغو شرایطو څخه دی چې د امامت لپاره ټاکل شوی دی.<br /> <br /> ==د امام ټاکنه د خدای له لوري==<br /> <br /> خداى د قرآن په آيتونو كې اشاره كړې ده چې يوازې هغه ټاکي چې کوم کسان د امامت د مقام وړتيا لري او د هغوئ اطاعت يې پر ټولو خلکو باندي واجب کړی دی: <br /> <br /> *د ابراهیم (ع) د آزموینې آیت: «وَإِذِ ابْتَلَىٰ إِبْرَاهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِمَاتٍ فَأَتَمَّهُنَّ ۖ قَالَ إِنِّي جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامًا ۖ قَالَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِي ۖ قَالَ لَا يَنَالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ؛ او کله چې د ابراهیم پالونکی هغه په ځينو سختو شيانو باندي وازمویل، نو هغه ټوله په بشپړه توګه سرته ورسول، خدای هغه ته وويل: ما تا د ټولو خلکو لپاره مشر او امام وټاکل. ابراهیم وویل: او زما له اولادو څخه هم [مشران غوره کړه]. [خدای] وفرمايل: زما تړون [چې امامت او رهبری دی] ظالمانو ته نه رسېږي (البقره: ۱۲۴)<br /> <br /> دا آیت بيانوي امامت هغسي مقام دی چې د خدای له لورې وګړو ته ورکول کيږي؛ يعني امامت انتصابي دی نه ټاکنيز چې د خلکو لخوا وټاکل شي. ځکه حضرت ابراهيم (ع) په ډیرو آزموينو کي له برياليتوب څخه وروسته چې خدای ورته ټاکلي وو، په دې رتبه کي منصوب شو. يعنې د الهي آزموينې نه وروسته د خدای تعالی په واسطه د خلکو په منځ کې د امام په حيث مقرر شو.<br /> <br /> * د ولایت آیت: «إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُون؛ هرومرو یوازي خدای او د هغه رسول او هغه کسان چې ايمان يې راوړی دی؛ هغوئ چې لمونځ ترسره کوی او د رکوع په حال کي زکات ورکوي ستاسو سرپرست او مولا دی.(مائده: ۵۵). په دې آيت كې خدای د خپل ځان او د خپل رسول له اطاعت څخه وروسته د بل چا اطاعت يې واجب ګڼلى دی، چې هغه يې د ټولنې امام، مشر او لارښود ټاکلى دی. له دې آيت څخه هم ګټه اخيستل کيږي چې د امامت منصب پخپله د خداى په واسطه ټاکل شوی او اطاعت یې پر خلکو باندي واجب ګرځېدلی دی. د شیعه او اهل سنت د روایتونو له مخې، امام علي (ع) د هغه چا مصداق دی چې د خدای او پیغمبر (ص) څخه وروسته د هغه اطاعت واجب دی.&lt;ref&gt;مکارم شیرازی، ناصر، د نمونه تفسير، د آیت تر لاندي؛ طباطبائی، سید محمد حسین، د المیزان تفسير، د آیت تر لاندي؛ جلال الدین ابی بکر سیوطی، د الدرالمنثور تفسير، د آیت تر لاندي.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> *د اولی الامر آيت: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ...؛ اى هغو کسانو چې ايمان مو راوړى دی، د خدای اطاعت وکړئ او د رسول‌الله او اولوالامر[= د پيغمبر وصييان] اطاعت وکړئ او كله چې د يو شي په اړه شخړه ولرئ، نو خداى او پېغمبر ته يې وګرځوئ (او د هغوئ څخه قضاوت وغواړئ) كه پر خداى او د قيامت په ورځ ايمان لرئ! دا (کار) ستاسو لپاره غوره دی او د هغه پايله ښه تره ده.»(نساء: 59) په دې آيت كې خدای تعالی د خپل ځان او د خپل رسول د اطاعت تر امر وروسته د بل وګړی يا وګړو اطاعت يې هم واجب ګڼلى دی او هغوئ يې د خپل ځان او خپل رسول په ليکه كې ځاى ورکړي دي او په حقیقت کي په دې مقام کي يې نصب کړي دي او ويلي دي چې دوئ «اولوالامر» يعني د چارو خاوندان دي. <br /> <br /> د شيعه عالمانو د دې آيتونو په استناد سره، په دې عقيده دي، چې امامت هغه مقام دى چې د خداى له لوري نصب شوى دى.<br /> <br /> ==د امام په ټاکنه کي له خدای نه پرته د توان نشتون== <br /> <br /> د قرآن له نظره د امامت مسئله یو الهی مقام دی چې د خدای لخوا ټاکل کيږي، نو له همدې امله بل څوک د دې کار توان نه لري. د امام لپاره هغسي ځانګړنې بيان شوي دي چې بې له خدای څخه هيڅ‌څوک په هغه باندي نه پوهيږي. لکه د بقرې د سورۍ ۱۲۴ آیت چې فرمايي: «ابراهیم وویل: زما له اولادو څخه به هم یو څوک امام شي. پروردګار وفرمايل: زما عهد ظالمانو ته نه رسيږي» يعني څوک چې په هر ډول سره ظلم وکړي، زما عهد چې د امامت مقام دی، هغه ته نه رسيږي.<br /> <br /> دا آيت د دې شرط په بيانولو كې مطلق دى، چې هم له امامت څخه مخكې او هم له امامت څخه وروسته پر دواړو باندي شامليږي. يعنې که څوک ظلم وکړي د امامت وړتيا نه لري يا که د امامت په مقام کې ظلم وکړي نو له دې مقامه څخه بايد ګوښه شي، په نتيجه کې امام هغه څوک دی چې هيڅ ظلم نه ترسره کوي څه د امامت څخه مخکې او څه د امامت څخه وروسته: <br /> <br /> خدای د ظلم په اړه فرمايلي دي:<br /> <br /> *«هرومرو شرک یو لوی او ستر ظلم دی».&lt;ref&gt;طلاق:۱.&lt;/ref&gt;<br /> *«څوک چې د الهي حدودو (الهی دستوراتو) څخه سرغړونه وکړي (ګناه وکړي) په رښتيا چې پر خپل ځان باندي يې ظلم کړی دی»&lt;ref&gt;لقمان:۱۳.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> د دې دوو آيتونو له مخې ګناه او معصيت ظلم دى، نو له دې کبله امام بايد هغه څوک وي چې هيڅ ګناه يې نه وي کړې، هيڅ ډول شرک يې نه وي کړى، يعنې عصمت يې درلودلی وي، او دا ځکه چې ځينې ګناهونه لکه د زړه پرګناهونو باندي بې له خدايه هيڅ‌څوک پوه نه دی، له همدې امله يوازي خدای دی چې پوهيږي د هغه د بندګانو څخه څوک عصمت لري او په پټه او په زړه کي او په بل هيڅ ځاي کي ګناه نه ترسره کوي.&lt;ref&gt;علی ربانی گلپایگانی، استدلالی عقايد، د تحقیق مرستنځای، د تحقیقي خدمتونو د مدیریت خپرندویه اداره، قم، د نصایح خپراوي، ۱۳۸۰ل، ۲ټوک، ۱۰۸مخ. &lt;/ref&gt; د دې آیت له مخې، یوازي خدای دی چې د عصمت د تشخيص توان لري او يوازي هغه دی چې کولای شي امام نصب کړي. په نتيجه کي بايد امامت يو الهي منصب وي نه ټاکنيز منصب چې د خلکو په رأی سره وټاکل شي، څکه خلک هیڅکله نه پوهیږي چې څوک له ګناه او معصيت څخه پاک دی. <br /> <br /> ==د ډېرې مطالعې لپاره== <br /> * امامت د کتاب و سنت له نظره، شیخ مهدی سماوی، ژباړه حمید رضا آژیر.<br /> * المراجعات، علامه شرف الدین.<br /> <br /> ==سرچېنې==<br /> <br /> <br /> [[fa:الهی بودن امامت در قرآن]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF%D8%AE%D8%AF%D8%A7%DB%8C_%D8%AF%D8%B1%DA%A9_%D8%A7%D9%88_%D9%BE%D9%88%D9%87%DB%90%D8%AF%D9%86%D9%87_%D9%BE%D9%87_%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D9%8A_%D8%AD%D9%88%D8%A7%D8%B3&diff=313 2022-10-09T16:10:21Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> يو آسانه دلیل په دې باره کي چې خدای په سترګو او ظاهري حواس باندي نه ليدل کيږي، بیان کړئ؟<br /> {{پایان سوال}}<br /> د انسان ظاهري حواس د خدای د ليدنې توان نه لري؛ په قرآن شريف کي راغلی دی: «لَا تُدْرِكُهُ الْأَبْصَارُ وَهُوَ يُدْرِكُ الْأَبْصَارَ؛ سترګې هغه نه ويني او هغه ليدونکې ويني» (انعام، ۱۰۳). ډېر اسلامي مذهبونه د هغه جملې څخه شیعیان اعتقاد لري چې نه شو کولای خدای ووینو. ظاهري حواس يواځي د مادي جسمونو د درک توان لري؛ حال دا چې خدای محدود نه دی او له همدې کبله جسم نه لري. امام سجاد (ع) اشاره کړې ده چې خدای محدودیت نه لري او نبايد هغه ته په دنیايي حد او پولو کي ځای ورکړو.<br /> د خدای ليدل يواځي د غیر مادی وسيلی لکه عقل او زړه له لاري امکان لري. په قرآن کي د خدای په نښانې، د آسمانونو او ځمکې په خلقت، او د شپې او ورځې په ګردښ باندي د تفکر او تدبر سپارښتنه شوې ده. عقل د نړۍ په ليدلو سره چې ټوله یې ښکلۍ او د نظم سره خلق شوې ده، د پوه او توانمن خدای نښه لاس ته رواړي. امام علي (ع) په دې باره کي اشاره کړې ده چې نه شو کولای خدای د سر په سترګو ووینو، بلکه باید د ایمان په واسطه هغه پیدا کړو.<br /> <br /> <br /> <br /> [[fa:درک خداوند با حواس ظاهری]]<br /> [[ar:ادراک الله بالحواس الخمسة]]<br /> [[en:Conceiving God by Physical Senses]]<br /> [[es:Percibir a Dios mediante los sentidos externos]]</div>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%DA%A9%D9%88%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%A7_%D8%A7%D9%88_%D9%BE%D9%87_%D9%86%D8%B0%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%88_%DA%A9%D9%8A_%D8%A8%DB%8C%D8%A7_%D8%AF_%D9%81%DA%A9%D8%B1_%DA%A9%D9%88%D9%84%D9%88_%D9%84%D8%B2%D9%88%D9%85%D8%AA%DB%8C%D8%A7&diff=311 2022-10-09T15:52:27Z

<p>Rezvani: </p> <hr /> <div>{{سوال}}<br /> په ننو ورځو کي دا څرګنده شوې ده چې د امام زاده او ضريح او داسې نورو ته د نذر ورکولو پر ځای بايد ډاکټر، نرس او طبي سامان ته نذر وکړو. دغه کارونه د انسانانو سره مرسته کولای شي، نه هغه کارونه!<br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> په نذر کولو کي اصلي شرط دا دی چې خير وي. په هر وخت کې، کېدای شي د نذر کولو لپاره ښه ترينه او غوره کار ومومو او هغه ترسره کړو. كه په يوه دوران كې د ټولنې لومړيتوب د طبي او درمل مسائل وي، نو غوره ده چې په دې برخه كې نذر وشي او دا كار نه يوازې د شرعي احكامو سره منافات نه لري، بلكې د ديني امرونو سره هم سم دی. <br /> <br /> همدارنګه د معصومو امامانو (ع) او د امامانو د معتبرو او با تقوا اولادونو لپاره کله چې وفات شوې وي، نذر بايد په خيريه کارونو کي او د بې وزلو سره د مرستې لپاره په کار يوړل شي او د هغه کار ثواب امام او امام‌زاده ته ډالۍ شي.&lt;ref&gt;د نذرونو د حکمونو د مطالعې لپاره ، د ایت الله خامنه ای په ویب پاڼه کې «د امام توضیح المسائل، د نذراو عهد احکام» ته مراجعه وشي. موسوي، سید جعفر، نذیر او احکام یې.&lt;/ref&gt;همدارنګه د هغوئ د مزار لپاره نذر کول هم د خيريه کارونو څخه دیِ؛ حرم جوړونه او د هغه پراخول او پياوړی کول هم د خداى سره د خلکو د معنوي اړيکې او هم د خلکو د ديني غونډو بنسټ جوړوي چې د مؤمنانو د يووالي لامل کرځي.<br /> <br /> په اسلام کې سره له دې چې پر توسل او نذر باندي ټینګار شوی دی، خو دا کار انسان له ډاکټر او درملنې څخه نه بې اړتيا کوي. د تاریخ په اوږدو کې مسلمانان او شیعيان د دیني سپارښتنو سره سم، هم دعا او توسل يې درلودلې دي او هم د ډاکټر او دوا څخه يې ګتې اخيستې دي، هم يې معنوي چاروته اهميت ورکړي دي او هم روغتيايي او طبی مسائلو ته ډېره پاملرنه کړې ده. د ایران په هېواد او نورو مسلمانو هېوادونو کې ډېر طبي مرکزونه د مسلمانو خلکو له خوا په ديني انګيزو سره جوړ او وقف شوي دي.<br /> <br /> څیړونکو دې ته پام اړولی دی چې د ایمان او ساینس دوه ډګرونه دوه مختلفې لارې دي او نباید يو د بل لپاره قرباني شي. شهید مطهري په دې باور دی چې ساینس، موږ ته رڼا او پياوړتيا او ايمان، مینه او امید راکوي. ساینس وسیله او سامان او ایمان مقصد جوړوي، ساینس طبیعت جوړونکی او ایمان انسان جوړونکی دی.&lt;ref&gt;شهید مطهری، د شهيد استاد مطهري د آثارو ټولګه، تهران، ۲ټوک، ۳۲مخ.&lt;/ref&gt; هغه معتقد دی چې تاریخ ښودلی دی چې د ساینس او ایمان تر منځ بيلتون څه پايلې لري. هلته چې ساینس شتون درلودلی دی او د ایمان ځای خالي پاتې شوی دی، ټول ساینسي ځواک پر ځان غوښتنې، ځان پرستۍ، ډېر غوښتنې، ستريا غوښتنې او استثمار کې مصرف شوی دی.&lt;ref&gt;د شهيد استاد مطهري د آثارو ټولګه، ۲ټوک، ۳۷مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==سرچينې==<br /> <br /> [[fa:کرونا و لزوم بازاندیشی در نذرها]]<br /> [[en:Covid-19 and the Necessity of Rethinking about Nadhrs]]<br /> [[es:Corona virus y la necesidad de reflexionar sobre las promesas]]<br /> [[ar:كورونا وضرورة اعادة التفكير بالنذور]]</div>

Rezvani