https://ps.wikipasokh.com/history/%D8%AF_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85_%D8%A8%D9%8A_%D9%84%D9%87_%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%AA%D9%87_%D9%86%D8%B8%D8%B1%D9%8A%D9%87?feed=atom 2026-05-28T15:35:23Z په ويکي کې د دې مخ د بياکتنې پېښليک MediaWiki 1.43.3 https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85_%D8%A8%D9%8A_%D9%84%D9%87_%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%AA%D9%87_%D9%86%D8%B8%D8%B1%D9%8A%D9%87&diff=366&oldid=prev 2023-02-28T06:44:27Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ps"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ زړه بڼه</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">د ۱۰:۱۴, ۲۸ فبروري ۲۰۲۳ بڼه</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26">۲۶ کرښه:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">۲۶ کرښه:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==سرچيني==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==سرچيني==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[fa:نظریه اسلام منهای روحانیت]]</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key wiki_pswikipasokh:diff:1.41:old-355:rev-366:php=table --> </table>

Rezvani https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85_%D8%A8%D9%8A_%D9%84%D9%87_%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%AA%D9%87_%D9%86%D8%B8%D8%B1%D9%8A%D9%87&diff=355&oldid=prev 2023-02-10T17:41:34Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ps"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ زړه بڼه</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">د ۲۱:۱۱, ۱۰ فبروري ۲۰۲۳ بڼه</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">۹ کرښه:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">۹ کرښه:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دا نظریه د لویدیځ په کلتور او تفکر او په 16 پیړۍ کې د ديني اصلاحاتو د نهضت په رامينځ ته کېدلو او په ځانګړي توګه د مارټین لوتر (1483-1546م) په اندېښنو کي چې د دين‌رټولو د غورځنګ د متفکرينو څخه و، ريښه لري. لوټر د مقدس کتاب په پوهیدو او ښوونو کي د مسيحي کشيشانو منځګړیتوب تر پوښتنې لاندې د راوستلو سره، هڅه وکړه چې د ټولنیز ډګر څخه د مذهب د ایستلو لپاره زمینه برابره کړي، کوم چې د رنسانس سره پیل شوی و. &lt;ref&gt;عالم، عبد الرحمن، د غرب د سياسي فلسفې تاريخ، (نوی عصر او نولسمه پېړۍ)، تهران، د بهرنيو چارو وزارت، ۱۳۷۷، ۸۰ مخ.&lt;/ref&gt;  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دا نظریه د لویدیځ په کلتور او تفکر او په 16 پیړۍ کې د ديني اصلاحاتو د نهضت په رامينځ ته کېدلو او په ځانګړي توګه د مارټین لوتر (1483-1546م) په اندېښنو کي چې د دين‌رټولو د غورځنګ د متفکرينو څخه و، ريښه لري. لوټر د مقدس کتاب په پوهیدو او ښوونو کي د مسيحي کشيشانو منځګړیتوب تر پوښتنې لاندې د راوستلو سره، هڅه وکړه چې د ټولنیز ډګر څخه د مذهب د ایستلو لپاره زمینه برابره کړي، کوم چې د رنسانس سره پیل شوی و. &lt;ref&gt;عالم، عبد الرحمن، د غرب د سياسي فلسفې تاريخ، (نوی عصر او نولسمه پېړۍ)، تهران، د بهرنيو چارو وزارت، ۱۳۷۷، ۸۰ مخ.&lt;/ref&gt;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>په پروتیستانیسم باندي اعتقاد لرونکي په دې باور دي چې مقدس کتاب يوازينی ديني مرجعيت دی. دوئ د پاپ د مقام، د کلیسا د شوراګانو، د کلیسا د پلرونو او قديسانو د نظريو لپاره هيڅ ډول حجت نه مني. دا نظر د کاتولیک د کلیسا له نظرونو سره مخالف دی، چې ځان د مقدس کتاب یوازینی مرجع او ښکارندوی ګڼي او تل پاتې زده کړې او سنتونه د دوئ له نظره معتبر او حجت دي. د پروتيستان له نظره، هر مسیحی کولای شي د مقدس کتاب پیغام په خپل شخصي وجدان سره لاس ته راوړي. په وروستیو دورو کې، ډیری پروتيستانيانو د د مقدس کتاب په تفسیر کې د عقل، ديني تجربو او شخصي پوهو په رول باندي په افراطي توګه ټینګار کړی دی.&lt;ref&gt;بیات، عبدالرسول او د ليکونکو يوه ټولګه، د کلمو قاموس. (د معاصرو اندېښنو تو مکتبونو په لورې لار) ، قم، د دينې اندېښنې او فرهنګ مؤسسه، ۱۳۸۱، ۹۷مخ.&lt;/ref&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>په پروتیستانیسم باندي اعتقاد لرونکي په دې باور دي چې مقدس کتاب يوازينی ديني مرجعيت دی. دوئ د پاپ د مقام، د کلیسا د شوراګانو، د کلیسا د پلرونو او قديسانو د نظريو لپاره هيڅ ډول حجت نه مني. دا نظر د کاتولیک د کلیسا له نظرونو سره مخالف دی، چې ځان د مقدس کتاب یوازینی مرجع او ښکارندوی ګڼي او تل پاتې زده کړې او سنتونه د دوئ له نظره معتبر او حجت دي. د پروتيستان له نظره، هر مسیحی کولای شي د مقدس کتاب پیغام په خپل شخصي وجدان سره لاس ته راوړي. په وروستیو دورو کې، ډیری پروتيستانيانو د د مقدس کتاب په تفسیر کې د عقل، ديني تجربو او شخصي پوهو په رول باندي په افراطي توګه ټینګار کړی دی.&lt;ref&gt;بیات، عبدالرسول او د ليکونکو يوه ټولګه، د کلمو قاموس. (د معاصرو اندېښنو تو مکتبونو په لورې لار) ، قم، د دينې اندېښنې او فرهنګ مؤسسه، ۱۳۸۱، ۹۷مخ.&lt;/ref&gt;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ايران ته د دې نظرېې د داخلېدو لاره==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ايران ته د دې نظرېې د داخلېدو لاره==</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki_pswikipasokh:diff:1.41:old-354:rev-355:php=table --> </table>

Rafiei https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85_%D8%A8%D9%8A_%D9%84%D9%87_%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%AA%D9%87_%D9%86%D8%B8%D8%B1%D9%8A%D9%87&diff=354&oldid=prev 2023-02-10T17:40:10Z

<p>د &quot;{{سوال}} د اسلام بې له روحانيته نظریه ولې رامينځ ته شو؟ {{پایان سوال}} د اسلام بې له روحانيته نظريه هغسي نظریه ده چې د اسلام په دين کې د روحانيت د طبقې موقف ردوي. په دې نظریه کې په اسلام کې د روحانيت د طبقې کړنه د اسلام د دین د موخو لپاره په منفي توګه پیژندل شوې د...&quot; تورو مخ جوړ شو</p> <p><b>نوی مخ</b></p><div>{{سوال}}<br /> د اسلام بې له روحانيته نظریه ولې رامينځ ته شو؟ <br /> {{پایان سوال}}<br /> <br /> د اسلام بې له روحانيته نظريه هغسي نظریه ده چې د اسلام په دين کې د روحانيت د طبقې موقف ردوي. په دې نظریه کې په اسلام کې د روحانيت د طبقې کړنه د اسلام د دین د موخو لپاره په منفي توګه پیژندل شوې ده. دا نظریه چې په اروپا کې د ديني اصلاحي غورځنګ څخه وروسته په دينې اندېښنو کې ریښې لري، د لومړي پهلوي د واکمنۍ څخه وروسته په ایران کې ټولنې ته د مذهب د راستنیدو په وخت کې د علي شریعتي لخوا تبلیغ کېدل. دغه نظریه د دیني عالمانو له ګڼو نیوکو سره مخامخ شوه. هغسې نيوکې چې په ترڅ کي د تاریخ په اوږدو کې د شیعه د روحانيت طبقې په رغوونکی ځايتون هم ټینګار شوی دی.<br /> <br /> ==سرچينه==<br /> <br /> دا نظریه د لویدیځ په کلتور او تفکر او په 16 پیړۍ کې د ديني اصلاحاتو د نهضت په رامينځ ته کېدلو او په ځانګړي توګه د مارټین لوتر (1483-1546م) په اندېښنو کي چې د دين‌رټولو د غورځنګ د متفکرينو څخه و، ريښه لري. لوټر د مقدس کتاب په پوهیدو او ښوونو کي د مسيحي کشيشانو منځګړیتوب تر پوښتنې لاندې د راوستلو سره، هڅه وکړه چې د ټولنیز ډګر څخه د مذهب د ایستلو لپاره زمینه برابره کړي، کوم چې د رنسانس سره پیل شوی و. &lt;ref&gt;عالم، عبد الرحمن، د غرب د سياسي فلسفې تاريخ، (نوی عصر او نولسمه پېړۍ)، تهران، د بهرنيو چارو وزارت، ۱۳۷۷، ۸۰ مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> په پروتیستانیسم باندي اعتقاد لرونکي په دې باور دي چې مقدس کتاب يوازينی ديني مرجعيت دی. دوئ د پاپ د مقام، د کلیسا د شوراګانو، د کلیسا د پلرونو او قديسانو د نظريو لپاره هيڅ ډول حجت نه مني. دا نظر د کاتولیک د کلیسا له نظرونو سره مخالف دی، چې ځان د مقدس کتاب یوازینی مرجع او ښکارندوی ګڼي او تل پاتې زده کړې او سنتونه د دوئ له نظره معتبر او حجت دي. د پروتيستان له نظره، هر مسیحی کولای شي د مقدس کتاب پیغام په خپل شخصي وجدان سره لاس ته راوړي. په وروستیو دورو کې، ډیری پروتيستانيانو د د مقدس کتاب په تفسیر کې د عقل، ديني تجربو او شخصي پوهو په رول باندي په افراطي توګه ټینګار کړی دی.&lt;ref&gt;بیات، عبدالرسول او د ليکونکو يوه ټولګه، د کلمو قاموس. (د معاصرو اندېښنو تو مکتبونو په لورې لار) ، قم، د دينې اندېښنې او فرهنګ مؤسسه، ۱۳۸۱، ۹۷مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ==ايران ته د دې نظرېې د داخلېدو لاره==<br /> <br /> په معاصره دوره کې ایران ته د دې نظریې داخلېدل د لومړی پهلوي په دوره (۱۳۲۰-۱۳۰۴) کې د يوې وقفې نه وروسته، ټولنیز او سیاسي ډګر ته د دین د ستنېدو څخه سرچينه اخلي. د رضا شاه په نسکورېدو سره هغه ځواک چې د ټولنې په مختلفو سياسي، ټولنيز، مذهبي، کلتوري او د ژوندانه د اسلوبو په ډګرونو کې ذخيره شوی و، آزاد شو. د دوهم پهلوي حکومت (۱۳۲۰-۱۳۵۷ل.) هم له دغه نوي چاپېريال سره په ملګرتيا مجبور و او په مذهبي ډګر کې هم مذهبي آزادۍ پلي شوې.&lt;ref&gt;خسروپناه، محمدحسین، سوسياليست خداپرستان (له غونډو څخه د ايران د خلکو د آزادۍ تر ټولنه پوري)، تهران، نشر د نن ورځې د پيغام د کتاب خپراوي، ۱۴۰۰ل، ۱۸-۲۹مخ.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> په دې فضا او چاپېريال کې، د دین او دين‌لرنې لپاره نوې دريځونه رامنځ‌ته شو. هغه دريځونه چې خاوندان یې هڅه کوي دين‌لرنې ته له نوي لید څخه وګوري. دوئ په بشري ژوند کې د دین په ځای‌تون باندي په ايمان لرلو سره سره، سنتي دين‌لرل د نوي بشر د اړتیاوو پوره کوونکي نه ګڼي او هڅه کوي، چې خپل دیني خبرې اترې له نويو خبرو اترو سره په تعامل کې وړاندې کړي. د اسلام په ټولنيز او سياسي اړخونو باندي په ټينګار سره د معاصرو مسايلو لپاره د اسلامي ځوابونو د موندلو لپاره هڅه، د دې نوې دريځ له نندارو څخه و، چې د ليکنو په چوکاټ کي د دې بحثونو په اړه تعقيب شوی دی. &lt;ref&gt;جعفریان، رسول، د ايران مذهبي – سياسي جریان¬ونه او سازمانونه (د محمد رضا شاه د راتلو څخه د اسلامي انقلاب تر برياليتوب پوري ۱۳۲۰-۱۳۵۷)، تهران، د علم خپراوي، ۱۳۹۶، ۵۰۰-۵۰۵ مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> په ایران کې د اسلام بي له روحانيته نظريه په مذهب باندي د یوه نوي ليد او انتقادي ډګرکي وموندل شوه. علي شریعتي (۱۳۱۲-۱۳۵۶ل) د دې نظریې تر ټولو مهم دودونکی و. شريعتي په دې عقيده و چې په اسلام کې يو ديني عالم شتون لري او د روحانيت په نامه يو سازمان شتون نه لري او خلک د يوې ډلې او طبقي سره بې له واسطې نه د خدای سره اړيکه نيسي.&lt;ref&gt;شریعتی، علی، د آثارو ټولګه، ۲۲ټوک، ۱۹۸مخ؛ شریعتی، علی، د آثارو ټولګه، ۴ټوک، ۳۹۰ مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ==په دې نظریه باندي نیوکه==<br /> <br /> په تهران کې د ځینو سنتي عالمانو او د جوماتونو د واعظانو له خوا د اسلام بې له روحانيت د نظريې په پيل کي نیوکې پیل شوې. په دغو مشهورو نقادانو کې کولای شو قاسم اسلامي، شیخ محمد علي انصاري، حسین روشني او ابراهیم انصاري زنجاني ته اشاره وکړو.&lt;ref&gt;حیدری، محمد، «د روحانيون او شريعتي د جدال متقابله کيسه»، د نن ښاريانو مجله ۵۰ ګڼه، ۱۳۷۸ل.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> همدارنګه احمد کافی د تهران د مهدیي نامتو واعظ او ستايندوی هم د دغو منتقدینو څخه دی. دغه ډله پر شريعتي باندي د سني، وهابي او د شيعه د اصولو سره د مخالفت تور لګول. د دې نظريې د نيوکو نيوونکو په منځ کي د شيعه ځينې نوې خوښونکي روحانيون هم لېدل کېدل. د دې نيوکو نيونکو په ډله کي کولای شو مرتضی مطهري او ناصر مکارم شیرازي ته اشاره وکړو.&lt;ref&gt;حیدری، د روحانيون او شريعتي د جدال متقابله کيسه»، د نن ښاريانو مجله ۵۰ ګڼه.&lt;/ref&gt;امام خمیني هم د دې نظریې له منتقدینو څخه دی.&lt;ref&gt;امام خمینی، روح‌الله موسوی، د امام خمینی صحيفه، تهران، د امام خمينې د آثارو د تنظيم او خپرواي مؤسسه، ۵ ټوک، ۶۲ مخ.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> ==سرچيني==</div>

Rafiei