Dr.moh په ۱۲:۳۱, ۱۹ اپرېل ۲۰۲۵

2025-04-19T12:31:20Z

@@ ۱ کرښه: / ۱ کرښه: @@
 {{سوال}}
 هغه عقاید کوم دی چې د امامیه شیعه مذهب سره خاص دی؟
 {{پایان سوال}}
 له هغو عقایدو څخه چې شیعیانو ته ځانګړی دی، [[ولایت]]، [[بداء]]، [[رجعت]] او د امامت دوام ته اشاره کولی شو. نور عقاید لکه [[امامت]]، [[شفاعت]]، [[الهی عدالت]]، [[توسل]] او [[مهدویت]] مشترک اسلامی عقاید دی، خو د هغوی د معنی او تفسیر په اړه اختلاف شتون لری، یا دا چې په بهر باندې د هغوی تطبیق او د هغوی مصداقونه موندلو کې بحث او اختلاف دی.
@@ ۲۷ کرښه: / ۲۵ کرښه: @@
 == د امامت دوام ==
 د [[شیعیانو]] له نظره، [[امامت]] یو الهي او نه ختمیدونکی نظام دی، د وقفې موده نلري، او په هر زمانه او هر دور کې شتون لري. دا د [[رسول الله(ص)]] له زمانې څخه جوړ شوی او تر اوسه پورې شتون لري، او تر څو چې دنیا باقي ده تر هغه وخته پورې به دوام وکړي، لکه څنګه چې [[امیرالمؤمنین(ع)]] فرمایلي دي: {{متن عربی|لا تخلو الارض من قائم لله بحجّة، امّا ظاهراً مشهورا، و امّا خائفا مغمورا، لئلا تبطل حجج الله}}<ref>نهج البلاغه، حکمت ۱۴۷.</ref> و بیناتها ځمکه به بې حجته پاتې نشي یا به هغه ظاهر او مشهور وي (لکه د پاکو امامانو(ع) د زمانې) او یا به په ویره او پټ وي، لکه د غیبت په زمانه کې همداسې ده او [[امام زمان(عج)]] که څه هم غیب دی خو د نړۍ امامت په غاړه لري.
 == فوټ نوټ ==
 {{پانویس|۲}}
 [[fa:عقاید خاص شیعه]]
 [[رده:اختلافات شیعه و سنی]]

Dr.moh: د "{{شروع متن}} {{سوال}} هغه عقاید کوم دی چې د امامیه شیعه مذهب سره خاص دی؟ {{پایان سوال}} {{پاسخ}} له هغو عقایدو څخه چې شیعیانو ته ځانګړی دی، ولایت، بداء، رجعت او د امامت دوام ته اشاره کولی شو. نور عقاید لکه امامت، شفاعت، الهی عدالت، توسل او مهدویت م..." تورو مخ جوړ شو

2025-02-24T11:26:28Z

د "{{شروع متن}} {{سوال}} هغه عقاید کوم دی چې د امامیه شیعه مذهب سره خاص دی؟ {{پایان سوال}} {{پاسخ}} له هغو عقایدو څخه چې شیعیانو ته ځانګړی دی، ولایت، بداء، رجعت او د امامت دوام ته اشاره کولی شو. نور عقاید لکه امامت، شفاعت، الهی عدالت، توسل او مهدویت م..." تورو مخ جوړ شو

نوی مخ

{{شروع متن}}
{{سوال}}
هغه عقاید کوم دی چې د امامیه شیعه مذهب سره خاص دی؟
{{پایان سوال}}
{{پاسخ}}
له هغو عقایدو څخه چې شیعیانو ته ځانګړی دی، [[ولایت]]، [[بداء]]، [[رجعت]] او د امامت دوام ته اشاره کولی شو. نور عقاید لکه [[امامت]]، [[شفاعت]]، [[الهی عدالت]]، [[توسل]] او [[مهدویت]] مشترک اسلامی عقاید دی، خو د هغوی د معنی او تفسیر په اړه اختلاف شتون لری، یا دا چې په بهر باندې د هغوی تطبیق او د هغوی مصداقونه موندلو کې بحث او اختلاف دی.

== ولایت ==
[[شهید مطهری]] وایی:
::«په شیعیانو کې، امامت [د ټولنې د مشرتابه او مذهبی مرجعیت سربیره] دریمه درجه او رتبه لری، کوم چې د امامت د مفهوم اوج دی، او د شیعیانو کتابونه له دې مطلبونو ډک دی. او هغه امامت د سرپرستۍ په معنی [یعنې] په هر دور کې یو بشپړ انسان(امام) شتون لری چې د انسانیت کلی معنویت درلودونکی دی... په دې معنی چې هغه یو کلی روح د او په ټولو روحونو (او نړیوالو چارو) چاپیریال احاطه لری.»

د [[شیعیانو]] په نظر کې د ولایت مسله د وخت د حجت په معنی دی، او د شیعیانو د تعلیماتو له مخې، ځمکه له حجت څخه خالی نه وی: {{متن عربی|و لولا الحجة لساخت الارض باهلها|ترجمه=او که حجت نه وای، نو ځمکې به خپل اوسیدونکی تیر کړی وای}} دا پدې مانا ده چې هیڅکله داسې وخت نه دی راغلی او نه به هم راشی چې ځمکه له یو بشپړ انسان (او الهی خلیفه) څخه خالی وی. او دوی هغه کامل انسان ته ډېر مقامونه او درجې ورکوی، او مونږ په ډېرو زیارتونو کې چې ترسره کوو یې، دا ډول سرپرستی او امامت منو او اعتراف ورباندې کوو، پدې معنی چې موږ باور لرو چې امام داسې کلی روح لری.<ref>امامت او رهبری، علامه شهید مطهری، ص ۵۶، انتشارات صدرا.</ref>

== بداء ==
[[قرآن کریم]] په دې آیت کې [[بداء]] یاده کړې ده: {{قرآن|یَمْحُواللَّهُ مَایَشَاءُوَیُثْبِتُۖوَعِنْدَهُ أُمُّالْکِتَابِ|ترجمه=الله تعالی هر هغه څه چې وغواړی ثبتوی (کوم چې مخکې نه دی ثبت شوی)، او د اصلی کتاب (د ټولو کتابونو او لیکنو اصل او مور) یوازې له هغه سره دی.|سوره=رعد (۱۳)|آیه= ۳۹}}

د بداء په اصل کې د «له یو چا څخه د یو څه څرګندیدل» معنی لری، او د بداء اصطلاحی معنی د خدای تعالی له خوا د یو څه څرګندیدل دی چې انسانانو ته نامعلوم وو او هغی یې برعکس تصور کاوه.<ref>اوائل المقالات، شیخ مفید قدس سره، ص ۸۰.</ref> (اظهار بعد الخفاء)

شهید مطهری وایی:
::«د بداء معنی (د شیعیانو د کلام په اصطلاح کې) دا ده چې په الهی قضا او قدر (زمونږ په اند) بدلون راشی. مطلب دا چې د انسان په تاریخی پیښو کې، خدای د انسان د تاریخ د مخکې ورسته کیدو لپاره یوه قطعی صورت نه دی ټاکلی. یعنې، اې انسانه، ته په خپله د الهی قضا او قدر اجرا کوونکی یې. دا ته یې چې تاریخ مخ په وړاندې یا شاته وړلی شې او ودرلولې شې، هیڅ شی، نه د طبیعت له پلوه، نه د ژوند د وسیلو له پلوه، او نه هم د الهی تقدیر له پلوه، په تاریخ باندې حکومت نه کوی.<ref>د انسان ټولنيز تکامل، علامه مطهري، ص ۱۶.</ref>

== رجعت ==
د [[رجعت]] معنی بیرته راګرځیدل دی، او په [[شیعه]] کلام کې د رجعت معنی دا ده چې د قیامت له ورځې وړاندې به، د [[امام مهدی(ع)]] په واکمنۍ کې به د رجعت دوره راشی، او د نیکانو یوه ډله او د بدکارانو یوه ډله له هرې زمانې دنیا ته راستانه شی. نیکان به بیرته راستانه شی ترڅو د اهل بیتو شریف حکومت ووینی او د عادلانه حکومت لپاره خپله هیله پوره کړی او ځینې هغه انعامونه ترلاسه کړی چې خدای پاک ورته په دې نړۍ کې ټاکلی دی، او ظالمان او ضدی کافران به په دې نړۍ کې د عذاب او سزا لپاره راستانه شی.

[[امام صادق(ع)]] فرمایی: {{متن عربی|إنّ الرجعة لیست بعامة و هی خاصة لا یرجع الا من محض الایمان محضا او محض الشرک محضاحضا|ترجمه=بیرته راتګ عمومی نه دی، بلکې ځانګړی دی، او یوازې هغه کسان چې خالص مومنان یا خالص مشرکان دی هغوی به بیرته نړۍ ته راستانه شی.}}.<ref>ميزان الحکمه، ري شهري، ج ۴، ص ۱۹۸۴.</ref> د ځینو روایتونو له مخې، له [[امامانو(ع)]] څخه لومړنی کس چې بیرته به راستنیږی، [[امام حسین(ع)]] دی.<ref>ميزان الحکمه، ري شهري، ج ۴، ص ۱۹۸۲.</ref> له [[امام رضا(ع)]] نقل شوی دی چې ویې فرمایل: ...(رجعت) حقیقت لری. دې په تیرو امتونو کې هم شتون درلود، او قرآن کریم یې په تفصیل سره یادونه کړې ده.<ref>سورة البقره، آيت ۲۴۳؛ سورة النمل، آيت ۸۳؛ سورة غافر، آيت ۱۱.</ref> او د [[خدای رسول(ص)]] فرمایلی دی چې هر هغه څه چې په تیرو امتونو کې پیښ شوی دی په سمه توګه به په دې امت کې هم پیښ شی.

== د امامت دوام ==
د [[شیعیانو]] له نظره، [[امامت]] یو الهي او نه ختمیدونکی نظام دی، د وقفې موده نلري، او په هر زمانه او هر دور کې شتون لري. دا د [[رسول الله(ص)]] له زمانې څخه جوړ شوی او تر اوسه پورې شتون لري، او تر څو چې دنیا باقي ده تر هغه وخته پورې به دوام وکړي، لکه څنګه چې [[امیرالمؤمنین(ع)]] فرمایلي دي: {{متن عربی|لا تخلو الارض من قائم لله بحجّة، امّا ظاهراً مشهورا، و امّا خائفا مغمورا، لئلا تبطل حجج الله}}<ref>نهج البلاغه، حکمت ۱۴۷.</ref> و بیناتها ځمکه به بې حجته پاتې نشي یا به هغه ظاهر او مشهور وي (لکه د پاکو امامانو(ع) د زمانې) او یا به په ویره او پټ وي، لکه د غیبت په زمانه کې همداسې ده او [[امام زمان(عج)]] که څه هم غیب دی خو د نړۍ امامت په غاړه لري.

{{پایان پاسخ}}

== فوټ نوټ ==
{{پانویس|۲}}

{{شاخه
| شاخه اصلی = ادیان و مذاهب
| شاخه فرعی۱ = شیعه امامیه
| شاخه فرعی۲ = عقاید شیعه
| شاخه فرعی۳ =
}}
{{تکمیل مقاله
| شناسه = شد
| تیترها = شد
| ویرایش = شد
| لینک‌دهی =شد
| ناوبری =
| نمایه =شد
| تغییر مسیر =شد
| ارجاعات =
| بازبینی نویسنده =
| بازبینی =شد
| تکمیل =
| اولویت = الف
| کیفیت = ب
}}
{{پایان متن}}
[[fa:عقاید خاص شیعه]]
[[رده:اختلافات شیعه و سنی]]
[[ur:شیعوں کے مخصوص عقائد]]
[[ar:عقائد الشیعة الخاصة]]
[[fr:Croyances spécifiques des chiites]]
[[bn:শিয়াদের নিজস্ব আকিদা ও বিশ্বাস]]
[[en:Distinctive Shia Beliefs]]
[[ms:Akidah Khusus Syiah Imamiyah]]
[[ru:Особые верования шиитов]]

د شیعیانو ځانګړي عقاید - د مخکتنو پېښليک

Dr.moh په ۱۲:۳۱, ۱۹ اپرېل ۲۰۲۵