https://ps.wikipasokh.com/history/%D8%AF_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85_%D8%B1%D8%A7%D8%BA%D9%88%D9%86%DA%89%D9%88%D9%84_%D8%A7%D9%88_%D8%AA%D8%AF%D9%88%DB%8C%D9%86%D9%88%D9%84?feed=atom
د قرآن کریم راغونډول او تدوینول - د مخکتنو پېښليک
2026-05-27T03:30:55Z
په ويکي کې د دې مخ د بياکتنې پېښليک
MediaWiki 1.43.3
https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85_%D8%B1%D8%A7%D8%BA%D9%88%D9%86%DA%89%D9%88%D9%84_%D8%A7%D9%88_%D8%AA%D8%AF%D9%88%DB%8C%D9%86%D9%88%D9%84&diff=730&oldid=prev
Dr.moh: /* سرچینې */
2025-03-08T11:11:30Z
<p><span class="autocomment">سرچینې</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ps">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ زړه بڼه</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">د ۱۴:۴۱, ۸ مارچ ۲۰۲۵ بڼه</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l39">۳۹ کرښه:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">۳۹ کرښه:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== سرچینې ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== سرچینې ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{پانویس|۲}}</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[fa: جمعآوری و تدوین قرآن کریم]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[fa: جمعآوری و تدوین قرآن کریم]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[bn: কুরআন শরীফের সংগ্রহ ও সংকলন]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[bn: কুরআন শরীফের সংগ্রহ ও সংকলন]]</div></td></tr>
</table>
Dr.moh
https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85_%D8%B1%D8%A7%D8%BA%D9%88%D9%86%DA%89%D9%88%D9%84_%D8%A7%D9%88_%D8%AA%D8%AF%D9%88%DB%8C%D9%86%D9%88%D9%84&diff=448&oldid=prev
Dr.moh: /* سرچینې */
2025-01-21T12:20:26Z
<p><span class="autocomment">سرچینې</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ps">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ زړه بڼه</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">د ۱۵:۵۰, ۲۱ جنوري ۲۰۲۵ بڼه</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l39">۳۹ کرښه:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">۳۹ کرښه:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== سرچینې ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== سرچینې ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[fa: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جمع آوری </del>و تدوین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قران </del>کریم]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[fa: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جمعآوری </ins>و تدوین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قرآن </ins>کریم]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[bn: কুরআন শরীফের সংগ্রহ ও সংকলন]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[bn: কুরআন শরীফের সংগ্রহ ও সংকলন]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ur: قرآن مجید کی تدوین]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ur: قرآن مجید کی تدوین]]</div></td></tr>
</table>
Dr.moh
https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85_%D8%B1%D8%A7%D8%BA%D9%88%D9%86%DA%89%D9%88%D9%84_%D8%A7%D9%88_%D8%AA%D8%AF%D9%88%DB%8C%D9%86%D9%88%D9%84&diff=440&oldid=prev
Dr.moh په ۱۳:۳۷, ۲۰ جنوري ۲۰۲۵
2025-01-20T13:37:46Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ps">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ زړه بڼه</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">د ۱۷:۰۷, ۲۰ جنوري ۲۰۲۵ بڼه</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l39">۳۹ کرښه:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">۳۹ کرښه:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== سرچینې ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== سرچینې ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[fa: جمع آوری و تدوین قران کریم]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[bn: কুরআন শরীফের সংগ্রহ ও সংকলন]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ur: قرآن مجید کی تدوین]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[es: Recopilación y compilación del Sagrado Corán]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[en: Collection and Compilation of the Quran]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ru: Сбор и составление Священного Корана]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ms: Pengumpulan Dan Penyusunan Alquran]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ar: جمع وتدوين القرآن الكريم]]</ins></div></td></tr>
</table>
Dr.moh
https://ps.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AF_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85_%D8%B1%D8%A7%D8%BA%D9%88%D9%86%DA%89%D9%88%D9%84_%D8%A7%D9%88_%D8%AA%D8%AF%D9%88%DB%8C%D9%86%D9%88%D9%84&diff=428&oldid=prev
Dr.moh: د "{{سوال}} د لومړي ځل لپاره قرآن څه وخت ټول کړل شو؟ او ایا د رسول اکرم صلی الله علیه وسلم په نظارت کې د قرآن ترتیب او تدوین ترسره شو، یا دا د صحابه کرامو په تشخیص سره ترسره شوی؟ {{پایان سوال}} اسلامي مفسران او عالمان، د قرآن د راغونډولو او تدوینولو په مساله کې چې..." تورو مخ جوړ شو
2024-12-22T09:55:08Z
<p>د "{{سوال}} د لومړي ځل لپاره قرآن څه وخت ټول کړل شو؟ او ایا د رسول اکرم صلی الله علیه وسلم په نظارت کې د قرآن ترتیب او تدوین ترسره شو، یا دا د صحابه کرامو په تشخیص سره ترسره شوی؟ {{پایان سوال}} اسلامي مفسران او عالمان، د <a href="/index.php?title=%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86&action=edit&redlink=1" class="new" title="قرآن (مخ تر اوسه نشته)">قرآن</a> د راغونډولو او تدوینولو په مساله کې چې..." تورو مخ جوړ شو</p>
<p><b>نوی مخ</b></p><div>{{سوال}}<br />
د لومړي ځل لپاره قرآن څه وخت ټول کړل شو؟ او ایا د رسول اکرم صلی الله علیه وسلم په نظارت کې د قرآن ترتیب او تدوین ترسره شو، یا دا د صحابه کرامو په تشخیص سره ترسره شوی؟<br />
{{پایان سوال}}<br />
اسلامي مفسران او عالمان، د [[قرآن]] د راغونډولو او تدوینولو په مساله کې چې د چا په وسله او کوم وخت شوی اختلاف لري. ځینې په دې باور دي چې د ایتونو او سورتونو ترتیب یوه توفیقي چاره ده او په خپله د [[ پېغمبر اکرم (ص)]] په وسیله د هغوي په ژوند کې شوې ده. د دې په مقابل کې ځینې نورو په دې باور دي چې د قرآن راغونډول او تدوینول له پېغمبر (ص) څخه وروسته او د صحابه و په نوښت، اجتهاد او اختیار سره وو.<br />
<br />
== د سورتونو او ایتونو ترتیب ==<br />
=== د پېغمبر (ص) په زمانه کې د قرآن راغونډول ===<br />
د قرآني علومو ځینې عالمان په دې باور دي چې هغه قرآن چې نن له مونږ سره دی، بالکل د سورتونو او ایتونو په همدې ترتیب سره د پېغمبر (ص) په زمانه کې راغونډ شوی دی.<ref>زقزوق، محمود حمدی، الموسوعة القرآنیة المتخصصة، قاهره- مصر، وزارة الاوقاف. المجلس الاعلی للشئون الاسلامية، ۱۴۲۳ق، مخ۲۲۴. خرمشاهی، بهاء الدین، دانشنامه قرآن کریم، ۱ ټوک، ۴۵۹مخ </ref> دغه ډلې د خپلې عقیدې لپاره ځینې دلیلونه راوړي منجمله: <br />
* قرآن ته د پېغمبر اهمیت ورکول، چې د قرآن تلاوت او حفظ ته یې توجه کوله.<br />
*د قرآن حافظانو به قرآن پېغمبر ته وړاندې کاوه.<br />
* د [[قرآن د کاتبانو]] شتون چې پېغمبر به هغوي ته وحي املا کوله او هغوی به لیکله او پېغمبر به دهغوي غلطۍ نیولې او لیکلی متن به یې سماوه. دا، د قرآن د کتابت د لیکنې په اړه د پېِغمبر د حساسیت او پرې څارنې ښودنه کوي.<br />
* د قرآن ختم په هغه زمانه کې و چې دا په پخپله په هغه زمانه کې د قرآن د پېل او پای ښودنه کوي.<br />
*داسې روایتونه شته چې صحابه و د پېغمبر په زمانه کې قرآن راغونډ کړ.<br />
* ځینې نور دلیلونه شته دي چې غیر تاریخي دي چې په کې دې دلیل ته اشاره کولی شو چې په دې موضوع کې د پېغمبر سستي او سترګې پټول د منلو وړ نه دي؛ له دې امله چې د قرآن نه راغونډولو او د پېغمبر (ص) په وسیله د قرآن نه راغونډولو او ترتیب او تدوین نه کولو، د تحریف او تیتوالي او د ډېرو نسخو د جوړېدو لپاره لاره هواروله او د تاریخ په اوږدو کې د قرآن تحریف یوه ممکنه چاره جوړېدله. په بله معنا، د قرآن راغونډول د پېِغمبر (ص) د رسالت یوه برخه وه.<ref>تاریخ تدوین قرآن کریم، سید جعفر مرتضی عاملی، کیهان اندیشه ۱۳۶۸ ګڼه ۲۸.</ref><br />
<br />
د دلیلونو ټولګه ښیي چې د سورتونو او ایتونو ترتیب په خپله د پېغمبر (ص) په لاس شوی دی. یا دا چې که څه هم د صحابه و په وسیله راغونډ شوی وي، د پېِغمبر د سپارښتنو او توصیو په چوکاټ کې و، که نه وي څنګه ممکنه ده چې ټول صحابه یو واحد اجتهاد ته ورسیږي چې پلانکی سورت دې د قرآن په کوم ځای کې وي او د قرآن پېل او پای دې کوم سورتونه وي. ضرور په خپله پېغمبر په دې اړه ځینې نظریې ورکړي چې صحابه په دې اړه یو واحد نظر ته ورسیدل.<br />
<br />
=== له پېغمبر(ص) نه وروسته د قرآن تدوین ===<br />
{{اصلي لیکنه| د اصحابو له خوا د قرآن د سورتونو ترتیب }}<br />
د قرآن راغونډول له پېغمبر وروسته او د [[صحابه و]] په وسیله شوې دي. سیوطي په دې باور دی چې اسلامي عالمان په دې خبره یوه خوله دي.<ref>سیوطي، عبد الرحمن بن ابی بکر، الاتقان فی علوم القرآن، الهيئة المصرية العامة للكتاب، ۱۳۹۴ق، ټوک۱، مخ۱۳۵.</ref> ویل شوي چې په لومړي ځل د لومړي خلیفه په زمانه کې او د [زید بن ثابت]] په هڅو سره مصحف تدوین شوی دی. له دې مخکې هم امام علي (ع) یو مصحف تدوین کړی و. ځينو سپین روبو اصحابو هم د قرآن تدوین او راغونډولو ته ملا وتړله. دا خبره سبب شوه چې د قرآن ډېرې نسخې برابرې شي چې له دې امله چې اعراب یې نه درلود په قرائت کې د اختلاف سبب شو. او په همدې وجه د نسخو دغه ګڼ شمېروالی د عثمان په زمانه کې د مصحفونو د یو کولو محرک وګرځېد.<ref>جوان آراسته، حسین، درسنامه علوم قرآنى، ۱ټوک، ۷مخ.</ref><br />
<br />
== د یوه مصحف جوړېدل ==<br />
د پېغمبر (ص) په زمانه کې د وحي کتابت کېده. خو له دې امله چې د وحي نزول دوام درلود، قرآن په یوې واحدې نسخې کې نه و راغونډ شوی. د وحي لوی کاتبان، [[امام علی(ع)]]، [[أبىّ بن كعب]] او زيد بن ثابت وو او د وحي نور کاتبان په وروسته پړاو کې وو.<ref>تاريخ قرآن، معرفت، محمد هادى، ټوک، مخ۲۸</ref> د مکې په پړاو کې د وحي په مهمو کاتبانو[[خلفای راشدین]]، [[طلحه]] و [[زبیر]]، [[سعدبن ابی وقاص]] او... ګڼل کیږي.<ref>دانشنامه قرآن کریم، بهاالدین خرمشاهی، ټوک۱، مخ ۴۵۹</ref><br />
<br />
د لومړي خلیفه په زمانه کې، د مصحف راغونډول د زید بن ثابت له خوا وشول. د امام علي (ع) په شان بزرګو صحابه و هم «مصحف» راغونډ کړ او هغه کسان چې له لوړ مقامه برخمن وو مصاحفو ته یې د مسلمانانو پام وګرځېد.<ref>درسنامه علوم قرآنى، حسین جوان آراسته، ټوک۱، مخ۷</ref><br />
د هغو ډېرو نسخو چې له یو بل سره یې ټکر درلود د ختمولو په زمینه کې اصلي او مهم کار او د یوې واحدي نسخې اعلانول د عثمان په زمانه کې وشول چې د قرآن د حافظانو او کاتبانو په راغونډولو سره دغه کار وشو. ډېرو کسانو مصحفونه راغونډول چې د صلاحیت، وړتیا او توان له نظره یو شان نه وو نو ځکه یې له یو بل سره رابطه نه لرله او د هر یوه نسخه د رودې، ترتیب، قرائت او... له اړخه مختلفه وه. په مصحفونو او قرائتونو کې اختلاف په خلکو کې د اختلاف سبب شو؛ نو [[درېیم خلیفه]] د حذیفه بن یمان په وړاندیز د مصحفونو د یو شان کولو په فکر کې شو. عثمان د صحابه و په مشوره دې نتیجې ته ورسید چې مصحفونه یو شان کړي او د ابی بن کعب په مسوولیت او مشرۍ یې یوه کمېټه جوړه کړه او د مصحفونو د یو شان کولو کار یې پېل کړ.<ref>معرفت، محمد هادی، التمهید فی علوم القرآن، ټوک۱، مخ۳۳۴–۳۸۵.</ref><br />
<br />
[[سیوطی]]وایي: حضرت علي (ع) هم په دې اړه خپله موافقه رایه په اصولي ډول څرګنده کړه.<ref>الاتقان فی علوم القرآن، ټوک۱، مخ۱۲۶.</ref> له دې امله چې مختلف مصحفونه له مختلفو قرائتونو او لهجو سره د[[قرآن کریم]] په ایتونو کې د سخت اختلاف سبب کېدل، درېیم خلیفه د قرآن کریم په قرائت کې د ګډوډۍ او اضطراب د ختمولو لپاره د یو واحد مصحف له جوړولو وروسته امر وکړ چې نور مصحفونه وسوزوي او دا خبره د عثمان د ملامتولو او پرې اعتراضونو سبب شوه.<ref>التمهید فی علوم القرآن، ټوک۱، مخونه۳۳۴–۳۸۵.</ref><br />
<br />
*''' په راغونډ شوي قرآن د امامانو تایید'''<br />
[[ معصوم امامان (ع)]] قایل دي چې قرآن کریم باید د دودې نسخې او قرائت مطابق تلاوت کړی شي؛ لکه څنګه چې امام علي (ع) وروسته له هغه چې خلیفه شو، خلکو وهڅول چې په هماغه مصحف چې د عثمان په وسیله راغونډ شوی و، پابند ووسي او پکې بدلون رانه ولي. دا له دې امله وه چې له هغې وروسته، هیڅوک د [[قرآن کریم]] د اصلاح په نوم په هغه کې کوم بدلون او تحریف رانه ولي.<ref>پژوهشی در تاریخ قرآن، مخونه۴۴۸–۴۶۲.</ref> همداراز [[شیعه]] د معصومو امامانو (ع) په پېروۍ سره باوري دي چې هغه قرآن چې نن سبا د مسلمانانو په لاس کې دي،هماغه کامل او جامع قرآن دی او هیڅکله پکې تحریف او بدلون نه دی شوی؛ لکه څنګه چې یو کس د [[امام صادق (ع)]] په وړاندې د قرآن کریم یو عبارت د نورو د قرائت په خلاف ولوسته. امام (ع) هغه ته وفرمایل:«نور دغه شان قرائت ونه کړې او لکه څنګه چې ټول خلک قرائت کوي، هغه شان قرائت وکړه.<ref>وسائل الشیعه، شیخ حر عاملی، ټوک۴، مخ۸۲۱.</ref><br />
<br />
<br />
== لا ډېره مطالعه ==<br />
# تاریخ و علوم قرآن، میر محمدی زرندی.<br />
# نگاهی به قرآن، علی اکبر قرشی.<br />
# تاریخ قرآن، آیت الله معرفت.<br />
# علوم قرآن، آیت الله معرفت.<br />
<br />
== سرچینې ==</div>
Dr.moh